Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
624 нәтиже
-
Қазақстандағы энергия тиімділігі және газтурбиналық шағын ЖЭО
Энергияны үнемдеудің Қазақстан экономикасы, жылумен жабдықтау және экология үшін маңызы қарастырылып, газтурбиналық шағын жылу электр орталығының жұмысы, құрылымы және техникалық шешімдері сипатталады. SGT-400 қондырғысы мен қосалқы жабдықтарға арналған жылулық, құрылымдық және аэродинамикалық есептердің бастапқы деректері мен нәтижелері берілген. Кейбір есептік мәндер өзара сәйкес келмейді немесе формулалары бүлінгендіктен, олар бастапқы күйіндегі белгісіздігімен келтіріледі.
-
Мутациялық өзгергіштіктің генетикалық табиғаты, қозғаушы факторлары және биологиялық мәні
Мақалада мутациялық өзгергіштіктің биологиялық табиғаты, пайда болу тетіктері және оның жіктелу жүйесі жан-жақты қарастырылған. Физикалық, химиялық және биологиялық мутагендердің қасиеттері, мутагенездің бес кезеңі, хромосомалық аберрациялар мен геномдық ауытқулардың ерекшеліктері баяндалады. Сонымен қатар гендік деңгейдегі нүктелік өзгерістер, триплеттік кодтың ауысу түрлері, осы саланы зерттеген ғалымдардың үлесі және мутациялардың селекция мен эволюциядағы практикалық рөлі баяндалған.
-
Кристаллография негіздері: атомдық тордан көпжақты пішіндерге дейін
Мақалада кристалдардың кеңістіктік-атомдық құрылымы, монокристалдар мен поликристалдардың айырмашылығы, геометриялық кристаллографияның Стенон және Аюи заңдары баяндалған. Симметрияның 32 нүктелік класы мен жеті сингониясы, Федоровтың кеңістіктік топтары, кристаллографиялық проекциялардың түрлері және 47 қарапайым пішіннің жіктелуі, сондай-ақ кубтық сингонияның үш негізгі тобы толық қарастырылған.
-
Химиялық элементтердің периодтық жүйесі және атом құрылысы
Химиялық элемент ұғымының қалыптасуы, элементтерді жүйелеудің Менделеевке дейінгі талпыныстары, периодтық заңның ашылуы және атом құрылысының күрделілігі қарастырылады. Элементтердің ашылу тарихы, таралуы мен Жер қабаттарының болжамды құрамы, сондай-ақ периодтылықтың атомдардың электрондық құрылымымен байланысы баяндалады.
-
Рубидий, цезий және франций элементтерінің сипаттамасы, өндірілуі және химиялық қасиеттері
Мақалада периодтық жүйенің ауыр сілтілік металдары рубидий, цезий және францийдің ашылу тарихы, физикалық параметрлері мен электрондық конфигурациясы қарастырылады. Олардың табиғатта кездесетін минералдары, кларк мөлшерлері, вакуумды-термиялық өндірілу жолдары, сондай-ақ заманауи өндіріс пен медицинадағы маңызы сипатталады. Сонымен қатар бұл металдардың галогендермен, оттекпен әрекеттесу ерекшеліктері, түзілетін пероксидтер, асқын пероксидтер мен озонидтердің тотығу-тотықсыздану сипаттары мен реакция теңдеулері жан-жақты баяндалған.
-
Қарапайым бөлшектер: түрлері, өзара әсерлесуі және жүйеленуі
Қарапайым бөлшектер физикасының қалыптасуы, лептондар, мезондар, бариондар мен резонанстардың қасиеттері, төрт іргелі өзара әсерлесу, бөлшектерді тіркеу әдістері және оларды жіктеу мәселелері қарастырылады. Унитарлық симметрия мен кварк моделі бөлшектердің жүйесін түсіндіруге бағытталған тәсілдер ретінде сипатталып, ішкі құрылым туралы түсініктердің әлі де дамып келе жатқаны көрсетіледі.
-
Берклий химиялық элементінің қасиеттері мен қолданылуы
Мақалада актиноидтар қатарына жататын жасанды радиоактивті элемент — берклийдің ашылу тарихы, оның химиялық және физикалық параметрлері жан-жақты баяндалады. Элементтің изотоптық құрамы, синтездеу жолдары, ядролық қару сынақтары мен техногендік оқиғалар нәтижесіндегі таралуы, сондай-ақ ғылыми зерттеулерде қолданылуы мен радиациялық қауіпсіздік талаптары талданады.
-
Рутений, родий және палладий: қасиеттері, алыну технологиясы және қолданылуы
Мақалада платина тобына жататын асыл металдар — рутений, родий және палладийдің ашылу тарихы, периодтық жүйедегі орны, негізгі физикалық және химиялық қасиеттері қарастырылған. Сонымен қатар олардың табиғатта кездесетін минералдық түрлері, концентрацияларынан таза металдарды тотықсыздандырып алудың өндірістік технологиясы, бейорганикалық қосылыстары мен кешендері, сондай-ақ өнеркәсіпте, техникада және сараптамалық химияда қолданылу аясы жан-жақты сипатталған.
-
Кванттық күйлер, торлық тербелістер және асқын аққыштық пен асқын өткізгіштік құбылыстары
Атомдардың кванттық күйлері, Бор моделі мен Паули принципіне сәйкес электрондық қабықтардың толтырылуы, кристалдық тордағы дыбыс кванттары — фонондардың квазибөлшектік табиғаты, металдар мен диэлектриктердің зоналық өткізгіштік механизмі, асқын өткізгіштік және төмен температурадағы сұйық гелийдің екі құраушылы асқын аққыштық заңдылықтары.
-
Коллоидтық химия: дисперстік жүйелер, беттік құбылыстар және полимерлер
Коллоидтық химия жоғары дисперсті гетерогенді жүйелердің құрылымы мен қасиеттерін, олардың тұрақтылығын, жарықпен және электр өрісімен әрекеттесуін зерттейді. Мұнда дисперстік жүйелердің жіктелуі, коллоид бөлшектерінің қозғалысы, зольдерді алу мен тазарту, коагуляция, адсорбция, беттік белсенді заттар және жоғары молекулалық қосылыстардың құрамы, молекулалық массасы мен құрылымы қарастырылады; зертханалық тәжірибелердің негізгі бағыттары да баяндалады.
-
Коллоидтық беттік-белсенді заттар: қасиеттері, мицелла түзілуі және қолданылуы
Коллоидтық беттік-белсенді заттардың (ББЗ) дифильді құрылысы, жіктелуі, ерітінділерінің қасиеттері, мицелла түзілуінің сыни концентрациясына (МСК) әсер ететін факторлар және оны анықтау әдістері қарастырылады. Сондай-ақ солюбилизация, жуу әсерінің механизмдері, гидрофильді-липофильді баланс және ББЗ-дың өнеркәсіпте, технологияда және тұрмыста қолданылуы сипатталады.
-
Ғылыми-техникалық революцияның жаһандық сипаты және баламалы энергетикаға көшу заңдылықтары
Мақалада ғылыми-техникалық революцияның дүниежүзілік шаруашылыққа тигізген түбегейлі әсері, дәстүрлі және жаңа экологиялық үлгілері, ғылымды көп қажет ететін нарық пен өндірісті автоматтандыру үрдістері жан-жақты қарастырылған. Сонымен бірге постиндустриялық қоғамға көшу, кәсіпорындарды аумақтық орналастырудың жаңа факторлары, Қазақстанның минералдық-шикізаттық қорларының жағдайы, жаңартылатын қуат көздерін мемлекеттік реттеу шаралары және биоэнергетиканың ғылыми негіздері баяндалған.
-
Полистиролбетон жылублоктарын өндіру және олардың қасиеттері
Полистиролбетонның құрамы, қасиеттері және қолданылуы, D300 жылублоктарына арналған шикізат пен технологиялық желі, өндірісті есептеу тәсілдері, сапаны бақылау, еңбек қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау қарастырылады. Өндірістік есептерде жылына 20 000 м³ қуаттылық көрсетілгенімен, кейбір кестелік көрсеткіштер өзара сәйкес келмейді.
-
Жасушадағы ақуыздардың жіктелуі, биологиялық рөлі және заттардың сумен әрекеттесуі
Мақалада жасуша құрамындағы ақуыздардың физика-химиялық жіктелуі, протеиндер мен протеидтердің құрылымдық ерекшеліктері, ағзадағы ақуыз бен аминқышқылдарының алмасу заңдылықтары қарастырылған. Сонымен қатар жасуша ядросының химиялық құрамы, табиғаттағы бейорганикалық және органикалық азот қосылыстарының таралуы, ақуыздардың биологиялық қызметтері мен заттардың сумен әрекеттесуін сипаттайтын гидрофильділік пен гидрофобтылық құбылыстары жан-жақты баяндалған.
-
Термохимиялық үдерістердің заңдылықтары мен калориметриялық өлшеу әдістемесі
Термохимия химиялық реакциялар мен фазалық ауысулардың жылу эффектілерін, заттардың түзілу және жану жылуын, жүйенің энтальпиясы мен энтропиясын зерттейді. Саладағы тәжірибелік өлшеулер ерітінділердің термодинамикалық қасиеттеріне, денелердің орташа және нағыз жылу сыйымдылығына, диатермиялық калориметр қондырғысының құрылымына және жылулық тепе-теңдікті анықтау кезеңдеріне негізделеді.
-
Қатты денелер физикасы: құрылымы, механикалық сипаттамалары және фазалық күйлері
Мақалада кристалдық және аморфты қатты денелердің атомдық құрылымы, анизотропия мен изотропия құбылыстары жан-жақты қарастырылады. Кристалдық торлардың негізгі түрлері мен байланыс табиғаты жүйеленіп, деформацияның жеті түрі, механикалық кернеу өлшемі және Гук заңы баяндалады. Сонымен қатар материалдардың серпімділік, пластикалық, морттық, қаттылық қасиеттері мен фазалық ауысулардың, оның ішінде балқу, сублимация және судың үштік нүктесінің термодинамикалық сипаттамалары түсіндіріледі.
-
Адамның моногенді мендельденуші ауруларының молекулалық механизмдері мен жіктелу қағидаттары
Мақалада адам ағзасындағы моногенді мендельденуші аурулардың генетикалық табиғаты, тұқым қуалау заңдылықтары мен популяциялық таралу көрсеткіштері қарастырылады. Невральді Шарко-Мари-Тус дерттері, жұлындық бұлшықет амиотрофиясының үш типі, иондық арналар патологиялары, дәнекер ұлпа коллагенопатиялары және зат алмасу ақаулары егжей-тегжейлі талданады. Сондай-ақ тандемді қайталанулар экспансиясына негізделген Гентингтон хореясы, Россолимо миотониялық дистрофиясы және Мартин-Белл синдромы сипатталып, кешенді диагностика мен клиникалық топтастыру тәсілдері баяндалады.
-
Украина мемлекетінің даму сипаты, экономикалық әлеуеті және халықаралық байланыстары
Мақалада Украинаның мемлекеттік құрылымы, жер көлемі, демографиялық құрамы мен Дүниежүзілік Сауда Ұйымына өту үдерісі баяндалады. Елдің ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіптік әлеуеті, Чернобыль атом электр станциясындағы апат хроникасы, нарықтық экономикаға өтудегі заңнамалық кедергілер мен инвестициялық айырмашылықтар Қазақстан тәжірибесімен салыстырыла талданады. Сонымен қатар Украинаның энергетикалық тәуелділігі, транзиттік жағдайы, Біртұтас экономикалық аймақ мәселесі және Қазақстанмен арадағы екіжақты сауда-экономикалық, дипломатиялық ынтымақтастықтың негізгі көрсеткіштері жан-жақты қарастырылады.
-
Әртүрлі климаттық белдеулердегі киімнің гигиеналық көрсеткіштері мен қасиеттері
Мақалада адам ағзасының сыртқы ортаға бейімделу заңдылықтары, киімнің қорғаныс қызметтері мен тұтынушылық топтары қарастырылған. Сонымен қатар киім астылық микроклимат ерекшеліктері, қысқы және жазғы мезгілдерге арналған киімдерге қойылатын талаптар мен матаның жылу өткізгіштік көрсеткіштері баяндалған.
-
Алматы ЖЭО-2: жылу-энергетикалық жабдық, жылулық сорғылар және станса жобасы
Алматы ЖЭО-2 мен «Алматы жылу желілері» жүйесінің қалыптасуы, станса мен БКЗ-420-140 қазандығының сипаттамалары, Т-110/120-130 турбинасының жылулық есебі, конденсатордың жұмысы және жылулық сорғыларды қолдану қарастырылады. Сонымен бірге атмосфералық шығарындылар, санитариялық-қорғаныш аймағы, Вентури скруббері, стансаның шығындары мен инвестиция тиімділігі және құрылыс алаңының бас жоспары сипатталады. Есептер мен бастапқы деректерде өзара сәйкес келмейтін кейбір мәндер бар; олар түпкілікті бір санға келтірілмей берілген.