Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
624 нәтиже
-
Химиялық байланыс типтері, заттар құрылысы және комплексті қосылыстар ілімі
Мақалада химиялық байланыстың негізгі түрлері, олардың түзілу механизмдері мен сандық параметрлері, кристалдық торлар мен химиялық формулалардың сипаттамасы баяндалады. Сонымен қатар Альфред Вернердің координациялық теориясына негізделген комплексті қосылыстардың құрылысы, жіктелуі, кеңістіктік құрылымы, изомерия түрлері және олардың биологиялық үдерістер мен халық шаруашылығындағы практикалық қолданысы жан-жақты қарастырылады.
-
Турбо-Пролог және Лисп тілдеріне арналған зертханалық жұмыстар
Жеті зертханалық жұмыс Турбо-Прологтың ортасы мен синтаксисін, мақсаттарды, фактылар мен ережелерді, статикалық дерекқорды, арифметиканы және рекурсияны; сондай-ақ Лисптің базалық функцияларын, тізімдермен жұмысын, есептеулерін, лямбда-өрнектерін, енгізу-шығаруын және рекурсиясын қамтиды. Әр бөлімде түсіндірмелер, мысалдар, бағдарламалау тапсырмалары мен бақылау сұрақтары берілген.
-
Отынның жану фазалары, жылу алмасу теориясы және құбырдағы екі фазалы ағын гидродинамикасы
Мақалада отын түрлерінің агрегаттық күйі мен шығу тегі бойынша жіктелуі, жану жылулығының есептік параметрлері, сұйық және қатты отынның тұтану ерекшеліктері мен төрт негізгі жану фазасы қарастырылады. Қазандық агрегаттарындағы теориялық жану температурасын анықтау, оттықтағы сәулелік және конвективті жылу алмасу теңдеулері, күл мен шлак түзілуіне байланысты газдардың шекті температуралары сипатталады. Сонымен қатар бу-су қоспасы мен сұйықтықтардың бір өлшемді, гомогенді және гетерогенді үлгілері негізінде құбыр ішіндегі ағын қозғалысының гидродинамикалық заңдылықтары мен режимдері егжей-тегжейлі талданады.
-
Атырау қаласындағы ғимаратты сәулеттік-конструктивтік жобалау және жылутехникалық есептеу ерекшеліктері
Мақалада Атырау қаласының табиғи-климаттық және инженерлік-геологиялық жағдайында жобаланатын ғимараттың кешенді сәулеттік-құрылыстық сипаттамасы берілген. Қаланың климаттық көрсеткіштері, бас жоспардың аумақтық экспликациясы мен техникалық-экономикалық көрсеткіштері, қасбеттер мен ішкі бөлмелердің көлемдік-жоспарлық шешімдері қарастырылады. Сонымен қатар сыртқы қабырғалардың нормативтік жылу кедергісі мен жылу оқшаулағыш қабатын анықтау есебі толық баяндалып, іргетас, қабырға, еден, жабын, байланыс желілері мен өрт сөндіру сигнализациясы сияқты конструктивтік және инженерлік жүйелер жан-жақты талданады.
-
Жаратылыстану ғылымының даму кезеңдері мен негізгі идеялары
Жаратылыстанудың тарихи дамуы, ежелгі грек натурфилософиясы, атомизм, Аристотельдің геоцентрлік әлем жүйесі, Евклид геометриясы, эллинизм ғылымы және Архимедтің механика мен гидростатикаға қосқан үлесі қарастырылады. Ғылыми көзқарастардың қалыптасуы мен парадигмалардың ауысуы түсіндіріледі.
-
Бұлшықет жиырылуының молекулалық механизмдері мен биохимиялық негіздері
Мақалада бұлшықеттердің жиырылуы мен босаңсуының молекулалық-биофизикалық механизмдері жан-жақты қарастырылған. Қаңқа бұлшықеттерінің саркомерлік деңгейдегі ұйымдасуы, актин және миозин филаменттерінің құрылымдық ерекшеліктері, кальций иондарының аллостериялық реттеуіштік рөлі мен көлденең көпіршелердің 45 градустық бұрылу динамикасы сипатталған. Сонымен бірге бұлшықет қызметін қамтамасыз ететін АТФ, креатинфосфат, глюкоза және май қышқылдарының метаболизмі, қажу мен метаболиттік қарыздың пайда болу себептері, зерттеудің заманауи дифракциялық әдістері және белсенді релаксация процестері сараланған.
-
Ақуыздардың табиғаты, құрылымдық деңгейлері және биологиялық қызметтері
Мақалада ақуыздардың жер бетіндегі тіршілікті қамтамасыз етудегі рөлі, ашылу тарихы, химиялық элементтік құрамы мен қарапайым және күрделі түрлерге жіктелуі сипатталады. Сонымен қатар ақуыздық заттардың жасушалық деңгейдегі таралуы, олардың метаболизмдегі қызметтері, физика-химиялық сипаттамалары, төрт құрылымдық сатысы, денатурация үдерісі, ағзаның тәуліктік қажеттілігі және микробиологиялық синтез арқылы өндірілу маңызы жан-жақты баяндалады.
-
Кристалдық орталардағы ультрадыбыстың жұтылуы және акустикалық қасиеттері
Кристалдық тордағы ультрадыбыстың жұтылуы фонондардың өзара әсерлесуімен, температурамен, жиілікпен, жылуөткізгіштікпен, электрондармен және ақаулармен байланысты. Фонондық теория негізінде металдар мен диэлектриктердің акустикалық параметрлері, кремний қабаттарындағы фонон тасымалы, қабаттар шекарасындағы энергияның шағылуы мен өтуі, қоспалар мен радиациялық ақаулардың ықпалы қарастырылады. Сондай-ақ дислокациялардың резонанстық және релаксациялық жұтылуға қатысуы түсіндіріледі.
-
Радиацияның табиғи сипаты, түрлері және тіршілік эволюциясындағы маңызы
Мақалада радиацияның табиғаты, ғарыштық және табиғи сәулелену көздері, атом құрылысы мен радиоактивті изотоптардың қасиеттері жан-жақты қарастырылған. Иондаушы сәулелердің корпускулярлық және электромагниттік топтарға жіктелуі, олардың затпен әрекеттесу физикасы мен энергиялық өлшемдері түсіндіріледі. Сонымен қатар Жер бетінде қарапайым бейорганикалық қосылыстардан күрделі биополимерлердің абиогендік синтезделуіндегі сәулеленудің мәні, биологиялық эволюция барысындағы рөлі және радиоактивтілік сағаты арқылы тау жыныстары мен органикалық қалдықтардың абсолюттік жасын анықтау заңдылықтары баяндалады.
-
Қала сыртындағы көпқабатты автомобиль жолдарының температуралық режимін модельдеу
Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы көпқабатты автомобиль жолдарының температуралық өрісін MATLAB пен шекті элементтер әдісі арқылы зерттеу қарастырылады. Жылу алмасу түрлері, есептің теңдеулері мен шекаралық шарттары, жол құрылымының үлгісі және маусымдық температуралық сценарийлер сипатталып, есептеу нәтижелерінің жол беріктігі мен жобалауға әсері талданады. Қысқы суыну мен жазғы қызудың ықпалы, модельге күн радиациясын енгізу қажеттігі және маусымдарға қарай есептеу схемасын өзгерту жөніндегі қорытындылар беріледі.
-
Қатты денелердің құрылымы мен физикалық қасиеттері
Қатты денелердің кристалдық және аморфтық құрылымы, кристалдық торлар мен байланыс түрлері, анизотропия, деформация, механикалық және жылулық қасиеттері қарастырылады. Сондай-ақ фазалық ауысулар, полиморфизм, сұйық кристалдар, полимерлер, кристалдардағы ақаулар мен энергетикалық зоналар түсіндіріліп, тақырыпты оқытуға арналған сабақ үлгісі мен есептер берілген.
-
Металл нанобөлшектері және мыстың құрылымдық, электрлік қасиеттері
Нанотехнологияның негізгі ұғымдары, даму бағыттары мен наноматериалдарды жіктеу жолдары қарастырылады. Мыстың қасиеттері, кендері мен қосылыстары туралы мәліметтер, мыс және мыс оксиді нанобөлшектерін алу мен зерттеу тәсілдері, графенамен тұрақтандыру және көмірқышқыл газын отынға айналдыруға арналған катализдік мүмкіндіктер қамтылады. Нанобөлшектердің микробтарға қарсы белсенділігі, уыттылығын бағалау және күн энергиясын бу өндіруге пайдалану мысалдары берілген.
-
Эллипс тектес теңдеулерді шекті айырымдар және шекті элементтер әдістерімен шешу
Математикалық физиканың эллипстік теңдеулері, Лаплас пен Пуассон теңдеулерінің физикалық негіздері және шекаралық-бастапқы шарттар қарастырылады. Бір және екі өлшемді Пуассон теңдеулерін шекті айырымдар әдісімен дискреттеу, шекті элементтер әдісінің вариациялық негіздері мен интегралдарды есептеу тәсілдері сипатталады. Әдістер көпқабатты автомобиль жолы мен топырақ үйіндісіндегі температуралық өрісті модельдеуге қолданылып, маусымдық жағдайлар мен есептеу параметрлері талданады.
-
Титан металының физикалық-химиялық сипаты және заманауи өндірістегі рөлі
Мақалада титан элементінің периодтық жүйедегі орны, атомдық құрылысы, изотоптары мен физикалық-механикалық қасиеттері жүйелі түрде баяндалады. Оның ашылу шежіресі, жер қыртысындағы кен қорлары мен негізгі минералдары, сондай-ақ бетіндегі оксидтік қабықшаның арқасында химиялық агрессивті орталарға төзімділігі жан-жақты ашылған. Сонымен қатар титанның биологиялық үйлесімділігінің арқасында медицинада, дәрілік заттар синтезінде және косметикалық құралдарда пайдаланылу ерекшеліктері көрсетілген.
-
Жылу және электр энергиясын аралас өндіру технологиялары, заманауи турбиналар және Қазақстанның энергетикалық кешені
Мақалада өнеркәсіптік жылу электр станцияларының, соның ішінде ЖЭО мен КЭС-тердің қызметі, жылу мен электр энергиясын қатар өндірудегі бу турбиналарының жұмыс қағидалары мен жылу циклі егжей-тегжейлі талданады. Сондай-ақ IHI компаниясы әзірлеген аралас ағынды турбиналардың құрылымдық артықшылықтары, олардың кеме жасау мен автомобиль өнеркәсібіндегі қолданысы және Қазақстанның бірыңғай электр энергетикалық жүйесінің тарихи кезеңдері мен қазіргі нарықтық инфрақұрылымы қарастырылады.
-
Электронды кітапхана және кітаптарды онлайн жалға беру веб-жүйесі
Электронды кітапханалардың даму тарихы, ресурстары мен қызметтері, кітапхана жүйелерін ақпараттандыру және веб-сайт құру қағидалары қарастырылады. Кітаптарды онлайн жалға беруге арналған сайттың құрылымы, технологиялары, пайдаланушы және әкімші функциялары сипатталады. Жобаны әзірлеу шығындары, экономикалық есептері, техникалық және еңбек қауіпсіздігі, жарықтандыру мен кондиционерлеуге қатысты есептер де қамтылады.
-
Болат пен металдардың серпімділік қасиеттері
Қатты денелердің серпімділік теориясы деформация және кернеу тензорлары, термодинамикалық қатынастар, Гук заңы және пластинаның иілуі арқылы баяндалады. Юнг, жылжу және көлемдік сығылу модульдерінің байланысы, металдар мен қорытпалардың серпімділік қасиеттеріне температура, атомдық құрылым және ферромагнетизмнің ықпалы қарастырылады. Болатты сығу, бұрау және электротензометрмен өлшеу нәтижелері теориялық есептеулермен салыстырылғаны көрсетіледі.
-
Мұнай мен мұнай өнімдерінің технологиялық, термодинамикалық және физика-химиялық сипаттамалары
Мақалада мұнай мен мұнай өнімдерінің негізгі технологиялық сипаттамалары жан-жақты қарастырылған. Олардың қатарына тығыздық, Ватсонның сипаттаушы факторы, молекулалық масса, кристалдану, қату және тұтану температуралары, тұтқырлықтың түрлері мен тұтқырлық индексі кіреді. Сонымен қатар оптикалық көрсеткіштер, диэлектрлік қасиеттер, өндірістік қауіпсіздік шаралары және термодинамикалық кризистік параметрлерді есептеу жолдары нақты эмпирикалық заңдылықтар мен сандық деректер арқылы толық сипатталған.
-
Молекулалық генетика ферменттері: полимеразалар, рестриктазалар және гендік технологиялар құралдары
Молекулалық генетика мен биотехнологияда қолданылатын негізгі биологиялық катализаторларға полимеразалар, лигазалар, кері транскриптаза және рестриктазалар жатады. Бұл ферменттер нуклеин қышқылдарының синтезін, репликация кезіндегі тізбектердің ұзаруын, қате жұптасқан нуклеотидтерді экзонуклеаздық түзетуді және фрагменттерді қайта біріктіруді қамтамасыз етеді. Бактериялардың рестрикция-модификация жүйелеріндегі метилдену үдерісі жасушаны бөгде ДНҚ әсерінен қорғайды. Рестриктазалардың үш негізгі типі және олар түзетін жабысқақ немесе доғал ұштар гендік инженерияда мақсатты гендерді плазмидаларға клондауға, сондай-ақ геномды физикалық карталауға кеңінен қолданылады.
-
Дмитрий Менделеевтің периодтық заңы және атом құрылысының теориялық негіздері
Мақалада көрнекті ғалым Дмитрий Иванович Менделеевтің өмірбаяны, көпсалалы зерттеулері мен химиялық элементтердің периодтық заңын ашу тарихы жан-жақты баяндалады. Периодтық жүйенің классикалық құрылымы, элементтердің оттекті және сутекті қосылыстарындағы қасиеттерінің өзгеру динамикасы, сондай-ақ болжанған элементтер мен олардың тәжірибелік расталуы егжей-тегжейлі қарастырылған. Сонымен қатар атом құрылысының планеталық моделі, ядро зарядының реттік нөмірмен байланысы, периодтар бойынша электрондық деңгейшелердің (s, p, d, f) толу заңдылықтары және бұл жаңалықтың заманауи химия мен астрофизикадағы маңызы талданады.