Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
624 нәтиже
-
Топырақтың гранулометриялық, минералдық құрамы және негізгі қасиеттері
Топырақтың фазалық құрамы, механикалық және минералдық бөлшектері, бастапқы және екінші минералдардың түзілуі мен тұрақтылығы, су, ауа және жылу режимдері, органикалық заттары мен жіктелуі қарастырылады. Гранулометриялық құрамның құнарлылыққа, өңдеуге, су ұстауға және ауыл шаруашылығында пайдалануға ықпалы түсіндіріледі.
-
Жасанды қиыршық тас негізіндегі жеңіл бетон блоктарын өндіру
Жасанды қиыршық тасты жеңіл толтырғыш ретінде пайдаланып, жылына 150 мың м³ бетон блоктарын өндіретін зауыттың жобалық шешімдері баяндалады. Орал қаласының табиғи-климаттық және инженерлік жағдайлары, өндіріс аумағы мен жабдықтардың құрамы, бетон құрамы, дірілді-престеу және жылумен өңдеу технологиясы, экономикалық көрсеткіштер, еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғау шаралары қарастырылады.
-
Свердловск аймағына арналған жылқы қорасын жобалау және жылқы гигиенасы
Жылқыны қорада және табында ұстау, қора-жайға қойылатын санитариялық талаптар, айғыр, бие, құлын, жұмыс және спорт жылқыларын азықтандыру мен күтіп-бағу қарастырылады. Свердловск аймағындағы 4 айғыр мен 18 буаз биені орналастыруға арналған жобада физиологиялық көрсеткіштер, ауа алмасу, жылу балансы, нөлдік баланс және жасанды жарықтандыру есептері берілген; кейбір есеп нәтижелері өзара сәйкес келмейді.
-
Терінің құрылысы, қызметі, аурулары және із бедерлері
Тері ағзаны сыртқы әсерлерден қорғайды, сезу мен жылу реттелуге, зат алмасу және бөлінді шығаруға қатысады. Оның эпидермис, дерма және гиподерма қабаттары сипатталып, тері аурулары, күн сәулесінің әсері, алғашқы көмек пен гигиена туралы мәліметтер беріледі. Сондай-ақ алақан, табан және саусақ папилляр өрнектерінің ерекшеліктері мен дактилоскопияның дамуы қарастырылады.
-
Петропавл өңіріндегі ірі қара қорасын жобалау және микроклимат талаптары
Ірі қара тұқымдарының өнімдік бағыттары, мал ұстау жүйелері мен гигиенасы, қораның ішкі құрылысы және микроклиматтың өнімділікке ықпалы қарастырылады. Петропавл өңіріне арналған 85 басқа есептік жобада малдардың физиологиялық көрсеткіштері, ауа алмасуы, жылу теңгерімі және жарықтандыру есептеліп, кейбір бастапқы мәндер мен есеп нәтижелерінің өзара сәйкес келмейтіні көрсетіледі.
-
Қатты денелердің құрылымы, механикалық қасиеттері және беріктілігінің кинетикалық теориясы
Қатты денелердің кристалдық құрылымы мен ақаулары, полиморфизмі, серпімді және пластикалық деформациясы, дислокациялардың қозғалысы мен беріктену механизмдері қарастырылады. Материалдардың қирауына жылулық флуктуациялар мен уақыттың әсері түсіндіріліп, жарамдылық мерзімін кернеу мен температураға байланысты анықтау тәсілдері баяндалады.
-
Ұшақ қанатының мұздануына қарсы супергидрофобты беттер
Ұшақ қанатындағы мұздың аэродинамика мен ұшу қауіпсіздігіне ықпалы, қолданыстағы мұздануға қарсы тәсілдер және супергидрофобты жабындардың физикалық негіздері қарастырылады. ПТФЭ–ПФС жабынын алюминийге жағу әдісі мен аэродинамикалық трубадағы салыстырмалы сынақтар сипатталады: −18 °C-та әдеттегі алюминий бетінде 40 секундта 27 г, ал супергидрофобты бетте 125 секундта 14 г мұз жиналған. Жабын мұз жиналуын толық тоқтатпағанымен, сынақ жағдайында мұз массасы мен жиналу жылдамдығының төмендегенін көрсеткен.
-
Турбина сатыларындағы термодинамикалық процестер мен энергия шығындарының ерекшеліктері
Мақалада бу және газ турбиналарының негізгі жіктелуі, белсенді және реактивті турбина сатыларының конструкциялық ерекшеліктері, ағын кинематикасы мен жылдамдықтар үшбұрышы қарастырылған. Сонымен қатар жұмыс қалақшаларындағы механикалық жұмыс, күштер динамикасы, h-s жылулық диаграммасындағы энергия шығындары мен реактивтілік дәрежесінің физикалық мәні толық баяндалған.
-
Жер геосфераларының құрылымы және ғаламдық экологиялық процестер
Мақалада Жер планетасының астрономиялық, физикалық сипаттамалары, ішкі және сыртқы геосфераларының өзара байланысы қарастырылады. Сондай-ақ парниктік эффект, озон қабатының жұқаруы, қышқыл жауындар және қоршаған ортаның әртүрлі ластану түрлері мен олардың салдарлары жан-жақты баяндалады.
-
Мұзды материк тұрғындары: пингвиндердің табиғи бейімделуі мен тіршілік құпиялары
Бұл ғылыми-танымдық мақалада Антарктиданың қатал климатында тіршілік ететін пингвиндердің күрделі морфологиялық және физиологиялық бейімделу тетіктері жан-жақты қарастырылады. Құстардың суда жүзуіне арналған сүйір дене пішіні, су өткізбейтін қауырсын құрылымы, тыныс жолдарындағы кері ағыс термодинамикасы мен дене түсінің оптикалық рөлі баяндалған. Сонымен қатар, аяздан қорғануға арналған үйірлік шеңбер құру тәртібі, тереңге сүңгу шеберлігі, жұмыртқа басу кезіндегі аталықтардың апталап ашығуы және түрлік алуандықтың навигациялық ерекшеліктері толық талданады.
-
Гидродинамикалық модельдеудің теориялық негіздері және қабаттық жүйелерді зерттеу кезеңдері
Мақалада гидродинамикалық модельдеудің ғылыми негіздері, сұйықтық қозғалысына әсер ететін факторлар және модельдеу процесінің төрт негізгі кезеңі жан-жақты қарастырылған. Қабаттағы сүзілу теңдеулерін құру, үшөлшемді геометриялық модельге геологиялық-геофизикалық деректерді енгізу, игеру тарихы бойынша бейімдеу және модельдерді жаңғырту ерекшеліктері баяндалады. Сонымен қатар математикалық және аналитикалық шешімдердің мұнай-газ өндіру мен теңіз инфрақұрылымын дамытудағы қолдану бағыттары сипатталады.
-
Газ сақтау қоймаларының құрылымдық ерекшеліктері, беріктік көрсеткіштері және мұнай өнімдерін төгу жүйесінің гидравликалық есебі
Мақалада әртүрлі қысымдағы газгольдерлердің жіктелуі, ылғалды және құрғақ құрылымдардың жұмыс ерекшеліктері мен механикалық есептері баяндалады. Сұйықтатылған көмірсутекті газдардың (пропан, бутан, пентан, этан) физикалық-химиялық қасиеттері, оларды қысым астында сақтау шарттары, резервуар қабырғалары мен түбінің беріктігін анықтау формулалары, сондай-ақ талшықты, ұнтақтәріздес және қуысты жылуоқшаулағыш материалдардың параметрлері толық қарастырылады. Сонымен қатар «А-76» маркалы автобензинін 60 м³ сыйымдылықтағы бес теміржол цистернасынан сифон арқылы төгу жүйесінің гидравликалық кедергілері, құбыр желілерінің диаметрлері мен шығындары, қажетті геодезиялық және толық арынды есептеу арқылы 8НДвН типті сорапты таңдау негіздемесі келтірілген.
-
Техникалық салқындату жүйелері, климаттық қондырғылар және атмосфералық ауаны қорғау шаралары
Мақалада іштен жанатын қозғалтқыштардың салқындату жүйесінің құрылысы, радиатор түтіктерін қақтан тазарту және техникалық қызмет көрсету тәсілдері қарастырылған. Сонымен бірге тұрмыстық кондиционерлердің жұмыс істеу қағидасы, монтаждау талаптары мен БК үлгілерінің параметрлері жүйеленген. Қазақстанның ірі қалалары мен өнеркәсіп орындарында ауа бассейнін сақтау, шаң мен улы газдарды тұту, жылу жүйелерін газға ауыстыру шаралары баяндалып, фреон хладагенттерінің қасиеттері, жіктелуі және экологиялық қауіптері жан-жақты талданады.
-
Ландшафттың морфологиялық құрылымы: жергілікті жер, қоныс және фация
Ландшафттың біртұтас табиғи кешен ретіндегі белгілері, морфологиялық сатылары және қоныстарды жіктеу өлшемдері қарастырылады. Фацияның құрылымы мен геохимиялық қатарлары, жер бедері, климат, тау жыныстары және адам әрекетінің табиғи кешендерге ықпалы түсіндіріледі.
-
Атмосфералық ластану және ауыр металдардың тірі ағзаларға әсері
Қала ауасының ластануына көлік, жылу стансалары мен жеке үйлердің қосатын үлесі, көлік шығарындыларын шектеу шаралары және ауыр металдардың таралуы қарастырылады. Қорғасын, кадмий, сынап, мыс пен мырыштың өсімдіктердегі физиологиялық және генетикалық өзгерістерге, сондай-ақ адам денсаулығына ықпалы мен ағзада жинақталу жолдары сипатталады.
-
Мысты штейндерді конвертерлеу цехының желдету жүйесі
Балқаш мыс балқыту зауытының конвертерлеу бөліміндегі өндірістік жағдайлар, зиянды факторлар және микроклимат талаптары сипатталады. Желдеткіш қондырғыларының түрлері, жылу, ылғал мен зиянды заттардың бөлінуі, қажетті ауа алмасу және ауа өткізгіштердің аэродинамикалық есебі қарастырылып, жалпы механикалық желдетуді жергілікті тартпа-қалқанды шатырлармен толықтыру ұсынылады. Есептік бөлімде кейбір бастапқы шамалар мен нәтижелер өзара сәйкес келмейді; олар берілген күйінде көрсетіліп, белгісіздік сақталған.
-
Қазақстанның электр энергетикасы, электр желілері және кернеу шығыны
Мақалада электр энергиясын өндіру мен тұтынудың маңызы, жылу станцияларының жұмысы, электр тораптарының міндеттері, Қазақстанның Солтүстік, Оңтүстік және Батыс энергетикалық жүйелері, әуе желілерінің жабдықтары, диспетчерлік басқару және энергетика секторының тарихи дамуы қарастырылады. Сондай-ақ желілердің ұзындығы, электр тұтыну көрсеткіштері, энергетикалық ресурстар мен секторды қайта құру туралы деректер берілген.
-
Теллуриттер: синтезі, құрылысы және физика-химиялық қасиеттері
Теллурдың оксидтері мен теллуриттердің қасиеттері, оларды алу жолдары және сирек жер элементтері мен сілтілік-жер металдары қатысатын қос теллуриттерді синтездеу қарастырылады. CaZn(TeO₃)₂ және CaGdTeO₄,₅, SrGdTeO₄,₅, BaGdTeO₄,₅ қосылыстары рентгенфазалық, кванттық-химиялық және спектроскопиялық әдістермен зерттеліп, жылу сыйымдылығы мен термодинамикалық қасиеттерін бағалау тәсілдері сипатталады.
-
Термодинамикалық макрожүйелердің негізгі шамалары мен іргелі заңдылықтары
Мақалада термодинамиканың макроскопиялық жүйелерді зерттейтін феноменологиялық ғылым ретіндегі мәні, тарихи қалыптасу жолы және оның өндіріс пен технологиядағы маңызы қарастырылады. Энергияның сақталу қағидасына негізделген термодинамиканың бірінші бастамасының теңдеулері, меншікті шамалары, механикалық жұмыстың есептелуі мен PV-диаграммасының қолданылуы, сондай-ақ өздігінен өтетін процестердің статистикалық сипатын айқындайтын екінші заң толық баяндалады.
-
Қаз қораларына қойылатын кешенді ветеринариялық-санитариялық және гигиеналық талаптар
Мақалада қаз өсіретін қора-жайларды жобалауға, орналастыруға және пайдалануға қойылатын ветеринариялық, санитариялық және зоогигиеналық талаптар жан-жақты қарастырылған. Құсхана ғимараттарының құрылыстық типтері, серуендеу алаңдарының өлшемдері мен қоршау параметрлері, микроклимат көрсеткіштерінің (температура, ылғалдылық, ауа қозғалысы, жарық режимі) құс организміне тигізетін биологиялық әсері баяндалған. Сонымен қатар қаз қораларын автоматтандыру мен механикаландыруға арналған кешенді жабдықтардың рөлі, төсеніш күтімі және құстың жұмыртқа мен ет өнімділігін жоғарылату жолдары талданған.