Іздеу нәтижелері

624 нәтиже

1. Жасушаның құрылымдық негіздері, молекулалық ұйымдасуы және жасушалық патологиялар

   Мақалада жасушаның ашылу тарихы мен цитология ғылымының қалыптасуы, эукариотты жасушаның морфологиялық ерекшеліктері, органоидтардың құрылысы мен өзара байланысы жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар молекулалық биологияның негіздері, ДНҚ құрылымының моделі, нәруыздардың химиялық құрамы мен ағзадағы маңызы талданады. Мақаланың қорытынды бөлімінде жасуша циклі реттелуінің бұзылуынан туындайтын онкологиялық аурулардың даму тетіктері мен қатерлі ісік түрлері толық қарастырылады.

2. Ядролық энергетикалық қондырғылардың бугенераторлары және жылуалмастырғыш құрылымдарының негіздері

   Мақалада ядролық энергетикалық қондырғылардың жылуалмастырғыш құралдары, атап айтқанда бугенераторларының функционалдық рөлі, жіктелуі, пайдалану талаптары мен термодинамикалық есептеу ерекшеліктері жан-жақты қарастырылған. Бірінші және екінші контурлардың параметрлік өзара байланысы, сулы және қаныққан булы жылутасмалдағыштардың сипаттамалары, сондай-ақ Белоярск пен Франкфурт станцияларының тәжірибесі талданған. Сонымен қатар, жылуалмасу құбырларындағы температуралық кернеулерді өзін-өзі толтықтыру (компенсациялау), коллекторлық жүйелер және материалдарға қойылатын сенімділік талаптары жүйеленген.

3. Биологиялық мембрананың молекулалық құрылымы және иондық арналардың жұмыс тетіктері

   Мақалада биологиялық мембрананың молекулалық құрылысы, ақуызды-липидтік қос қабатының қасиеттері және оның ғылыми зерттелу кезеңдері жан-жақты қарастырылады. Жасушалық жарғақшаның қорғаныштық, рецепторлық, тасымалдаушы қызметтері мен пассивті және белсенді тасымал түрлері сипатталады. Сонымен қатар иондық арналардың құрылымдық ерекшеліктері, оларды зерттеудегі кернеуді тіркеу, оқшауланған фиксация және жасушаішілік диализ әдістері, сондай-ақ иондық қақпалардың ашылу-жабылу заңдылықтары баяндалады.

4. Битумдық материалдар мен жоғары молекулалық қосылыстардың қасиеттері, құрылымы және қолданылуы

   Мақалада битумның химиялық табиғаты, тарихи пайдаланылуы мен қазіргі өндірісі, сондай-ақ жоғары молекулалық қосылыстардың құрылысы, жіктелуі, синтезделу жолдары және өнеркәсіптік маңызы баяндалған. Қазақстан ғалымдарының полимерлік материалдарды жасаудағы тәжірибесі мен құрылыс өндірісінің арнайы терминологиясы қоса қамтылған.

5. Нуклеин қышқылдарының химиялық табиғаты, молекулалық құрылымы және генетикалық қызметі

   Мақалада нуклеин қышқылдарының (ДНҚ және РНҚ) биологиялық рөлі, ашылу тарихы, химиялық құрамы мен құрылымдық ерекшеліктері толық қарастырылған. Мононуклеотидтердің байланысу заңдылықтары, Чаргафф ережесі, Уотсон мен Криктің қос оралма моделі, нуклеопротеидтердің ыдырауы, сондай-ақ гендік инженерия саласындағы қолданылуы мен академик М. Ә. Айтхожиннің ғылыми еңбектері сипатталған.

6. Полимерлер химиясы: молекулалық құрылымы, синтездеу әдістері және өнеркәсіптік қолданылуы

   Мақалада жоғары молекулалық қосылыстардың химиялық табиғаты, олардың синтезделу жолдары, өнеркәсіптік жіктелуі және қолданылу салалары қарастырылады. Мономерлерден макромолекулалардың түзілу заңдылықтары, поликонденсация мен тізбекті полимерлену тетіктері, сондай-ақ пластмассалар, эластомерлер, талшықтар мен қорғаныш жабындарының физикалық-химиялық қасиеттері сипатталады. Сонымен бірге Қазақстанның полимер және резеңке бұйымдары өнеркәсібінің даму динамикасы мен негізгі кәсіпорындары туралы нақты деректер берілген.

7. Тұқым қуалаушылықтың молекулалық негіздері: ДНҚ құрылымы, репликациясы және транскрипциясы

   ДНҚ-ның генетикалық материал ретіндегі қызметін дәлелдейтін трансформация және бактериофаг тәжірибелері, нуклеин қышқылдарының құрамы мен ДНҚ-ның кеңістіктік пішіндері, жартылай консервативті репликация және оның негізгі кезеңдері қарастырылады. Сондай-ақ транскрипцияның сатылары, РНҚ-полимеразалардың прокариоттар мен эукариоттардағы қызметі, промоторлар мен терминация механизмдері сипатталады.

8. Атом құрылымының негіздері және элементтердің адам ағзасы мен медицинадағы маңызы

   Мақалада атом құрылысы, оның массалық сипаттамалары, изотоптар және кванттық энергетикалық деңгейлер қарастырылған. Сонымен қатар адам ағзасындағы химиялық элементтердің жіктелуі, нәруыздың элементтік құрамы, сондай-ақ s-, p- және d-блоктарына жататын металдар мен бейметалдардың емдік маңызы жан-жақты баяндалған.

9. Кристалдардың құрылымдық ерекшеліктері және жылулық тепе-теңдік заңдылықтары

   Мақалада кристалдық қатты денелердің ішкі атомдық құрылысы, анизотропия құбылысы, монокристалдар мен поликристалдардың ерекшеліктері жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар макроскопиялық жүйелерді сипаттайтын негізгі параметрлер, жылулық тепе-теңдік күйі, температураның термодинамикалық мәні, жылу алмасу үдерістері және Цельсий мен идеал газ шкалаларының өлшеу принциптері қарастырылады.

10. Жылу алмастырғыштар: құрылымы, есептеу және техникалық қызмет көрсету

    Жылу алмастырғыштардың жіктелуі мен негізгі құрылымдары, аппараттарды жобалаудың технологиялық және механикалық негіздері, «құбыр ішінде құбыр» қондырғысының жылулық, құрастыру және гидравликалық есептеу кезеңдері қарастырылады. Сондай-ақ жабдыққа техникалық қызмет көрсету және жөндеу жүйесі, материалдар мен қосалқы бөлшектер шығынын есептеу көрсетілген. Кейбір формулалардың айнымалылары мен есептеу нәтижелері берілмегендіктен, оларды анықталмаған күйінде қалдыру қажет.

11. Жылуоқшаулағыш материалдардың құрылымдық ерекшеліктері, түрлері және қолданылу салалары

    Мақалада жылуоқшаулағыш материалдардың атқаратын қызметі, олардың негізгі физика-механикалық сипаттамалары және құрылыс нормаларындағы талаптар жүйелі түрде талданады. Шикізат құрамына қарай бейорганикалық және органикалық болып бөлінетін материалдардың, соның ішінде минералды мақта, ұялы шыны, совелит, фибролит, арболит, ағаш талшықты және жоңқалы плиталар мен газ толтырылған пластмассалардың өндірілу технологиясы, тығыздығы, жылуөткізгіштігі және пайдалану температураларының шектері толық сипатталады.

12. Бу қазандықтарының құрылымдық ерекшеліктері, жіктелуі және жылулық жұмыс сипаттамалары

    Мақалада қазандық қондырғылардың жалпы құрылымы, негізгі және қосымша жабдықтарының міндеттері толық қарастырылған. Жылу тасығыш түріне, бу өндіру қуатына, жұмыс қысымына және айналым тәсіліне байланысты қазандардың жіктелу жүйесі баяндалады. Сонымен қатар дағыралы қазанның бу түзу циклі, суды химиялық дайындау, аса қызған бу температурасын бақылау әдістері және отын жағу кезіндегі жылулық теңгерімнің негізгі құраушылары егжей-тегжейлі талданады.

13. Теломерлердің молекулалық құрылымы және теломеразалық белсенділік тетіктері

    Мақалада теломерлердің биологиялық мәні мен құрылымдық ерекшеліктері, олардың атқаратын механикалық, тұрақтандырушы және репликометрлік қызметтері жан-жақты сипатталады. Теломераза ферментінің кері транскриптазалық табиғаты, 450 нуклеотидтік РНҚ матрицасы арқылы хромосома ұштарын қалпына келтіру тетіктері, ферментті ашқан Нобель сыйлығының лауреаттары және теломер ұзындығының жасуша қартаюы мен қатерлі ісікті тежеудегі медициналық маңызы баяндалады.

14. Көмірдің түзілуі, петрографиялық және молекулалық құрылымы, экстракциясы

    Көмір өсімдік қалдықтарының биохимиялық өзгеруі мен геологиялық көмірленуі нәтижесінде түзілетін күрделі органоминералдық шикізат. Оның қасиеттерін метаморфизм дәрежесі, петрографиялық құрамы, макромолекулалық құрылымы және еріткішпен әрекеттесуі анықтайды. Мәтінде көмір түзуші өсімдік заттары, петрографиялық құраушылары, молекулалық құрылым модельдері, экстракцияға әсер ететін факторлар және ылғал, күл, күкірт пен ұшқыш заттарды анықтау тәсілдері баяндалады.

15. Нуклеин қышқылдарының молекулалық құрылымы және биосинтез тетіктері

    Мақалада нуклеин қышқылдарының химиялық табиғаты, мономерлік құрылымы және элементтік ерекшеліктері жан-жақты қарастырылады. Азоттық негіздердің пиримидиндік және пуриндік туындылары, олардың электрондық байланыс сипаттамалары мен минорлық түрлері талданады. Дезоксирибонуклеин қышқылының алғашқы, екінші және үшінші реттік құрылымдары, қос ширатпаның параметрлері мен гистондық кешендер арқылы хроматин түзілу тетіктері сипатталады. Сонымен қатар транскрипция барысындағы РНҚ биосинтезі, рибосомалық және ақпараттық РНҚ молекулаларының ақуыз синтезіндегі физиологиялық маңызы толық баяндалады.

16. Көмірсулардың молекулалық құрылымы және ағзадағы алмасу механизмдері

    Мақалада дисахаридтер мен полисахаридтердің химиялық табиғаты, молекулалық байланыстары мен түрлері, сондай-ақ ағзадағы зат алмасу, көмірсулардың ас қорыту жолында ыдырау және ішек арқылы сіңірілу механизмдері жан-жақты қарастырылады.

17. Кванттық химия және молекулалық құрылымды есептеу әдістері

    Кванттық-химиялық есептеулерде жартылай эмпирикалық, эмпирикалық емес және тығыздық функционалы теориясына негізделген тәсілдер қолданылады. Олардың жуықтаулары, есептеу құны, базистік жиындары, дәлдігі мен қолданылу шектеулері, сондай-ақ CNDO, MINDO/3, MNDO, AM1, PM3 және ZINDO әдістерінің қасиеттері қарастырылады. Молекулалық механиканың энергияны есептеу моделі мен қолданылу аясы да сипатталады.

18. Атомның құрылымы, тарихи даму жолы және кванттық қасиеттері

    Мақалада атомның құрылысы, оның құрамдас бөлшектері мен физикалық сипаттамалары жан-жақты қарастырылады. Ежелгі грек философтарының ілімінен бастап, Дальтон, Томсон, Резерфорд және Бор ұсынған тарихи үлгілер дәйекті түрде сипатталады. Сонымен қатар ядроның құрамы, изотоптар табиғаты, электронның рөлі, кванттық сандар мен көп электронды жүйелердегі өзара әсерлесу заңдылықтары ғылыми негізде баяндалады.

19. Жылу энергетикалық қондырғыларды автоматты реттеу және басқару жүйелерінің құрылымдық негіздері

    Мақалада жылу электр станцияларындағы технологиялық процестерді автоматтандырылған басқару жүйелерінің құрылымы, өндірістік реттеуіштердің қозғалыс принциптері мен математикалық беріліс функциялары талданады. Басқару сұлбасындағы датчиктер, өлшеу блоктары, кері байланыс құрылғылары және орындаушы тетіктердің өзара байланысы қарастырылып, бірыңғайланған электрлік, пневматикалық және гидравликалық сигналдарға қойылатын талаптар көрсетіледі. Сонымен қатар, энергоблоктар мен жалпы станция көлеміндегі АҚЖ ТП-ның ақпараттық, бақылау, оңтайландыру және дискретті басқару қызметтері жан-жақты сипатталады.

20. Бейметалдардың атомдық құрылымы, тотықтырғыштық қасиеттері және металдармен салыстырмалы сипаттамасы

    Мақалада бейметалдардың периодтық жүйедегі орны, олардың электрондық құрылысы, металдардан басты айырмашылықтары және табиғаттағы таралу формалары жан-жақты қарастырылады. Бейметалдардың электрон қабылдауға бейімділігі, тотықтырғыштық қабілеті, сондай-ақ бұл қасиеттердің атом радиусына, иондану энергиясына және электртерістікке тәуелділігі сипатталады.