Іздеу нәтижелері

624 нәтиже

1. Ұлы физиктер және олардың ғылымға қосқан үлесі

   Мақала классикалық механика, электромагнетизм, оптика, атомдық және кванттық физика, радиоактивтілік пен спектроскопияның дамуына үлес қосқан ғалымдардың өмірі мен негізгі жаңалықтарын баяндайды. Онда Максвеллдің электромагниттік өріс теориясынан Менделеевтің периодтық заңына, Кюри жұбайларының радиоактивтілік зерттеулерінен лазер мен радиобайланысқа қатысты еңбектерге дейінгі нәтижелер қамтылған.

2. Қысым физикасы және манометрлік құралдардың құрылысы мен жіктелуі

   Мақалада қысымның физикалық мағынасы, оның аудан мен күшке тәуелділігі, өлшем бірліктері мен молекулалық-кинетикалық негіздері баяндалады. Түтікшелі, мембраналық, сильфондық, манганинді, ашық сұйықтықты, Мак-Лаод компрессиялық, жылулық, иондық және магниттік электроразрядты манометрлердің, сондай-ақ масса-спектрометр мен микроманометрлердің жұмыс істеу принциптері мен қолданылу аясы жан-жақты талданады. Манометр көрсететін қысым айырымы мен атмосфералық қысымды ескеретін ақиқат қысым арасындағы байланыс түсіндіріледі.

3. Құрылыс материалдарының құрылымдық ерекшеліктері және физикалық-механикалық қасиеттері

   Мақалада құрылыс материалдарының құрамы, ішкі құрылымы және олардың негізгі пайдалану қасиеттеріне тигізетін әсері қарастырылады. Заттардың шын және орташа тығыздығын, кеуектілігі мен ылғал сіңіру қабілетін тәжірибелік жолмен анықтау тәсілдері сипатталған. Сонымен қатар материалдардың сыртқы күштер мен кернеулерге төзімділігі, атомдық байланыстардың деформация процесіндегі рөлі, пластикалық және морт бұйымдардың механикалық ерекшеліктері мен Моос шкаласы арқылы қаттылықты өлшеу заңдылықтары жан-жақты баяндалады.

4. Газ турбиналық энергетикалық қондырғылардың құрылысы, жұмыс циклдері және қолданылу аясы

   Мақалада заманауи газ турбиналық қондырғылардың жұмыс істеу қағидаттары, құрылымдық компоненттері, пайдаланылатын отын түрлері және жану камерасының құрылысы жан-жақты қарастырылған. Нақты термодинамикалық циклдің шығындары, пайдалы әсер коэффициентін арттырудың техникалық тәсілдері, өтелген газдардың жылуын кәдеге жарату және бу генерациясы сипатталған. Сонымен қатар газ турбиналарының энергетикалық жүйелердегі апаттық резерв ретіндегі маңызы, гелиймен салқындатылатын атомдық қондырғылардағы тұйық циклдер, технологиялық жетектер мен көлік саласындағы қолданылу параметрлері баяндалған.

5. Фотоэлектрлік түрлендіргіштер және биологиялық нысандарды спектрлік зерттеу

   Фотоэффектке негізделген фотоэлементтердің, фотоэлектрондық көбейткіштердің және электронды-оптикалық түрлендіргіштердің құрылысы мен қолданылуы қарастырылады. Спектрлік талдау, атомдық және молекулалық әдістер, Бугер–Ламберт–Бер заңы, оптикалық тығыздықтың фотобиологиялық үдерістер мен концентрацияны анықтаудағы рөлі түсіндіріледі. КФК-2 колориметрімен өткізгіштікті өлшеу және белгісіз ерітіндінің концентрациясын калибрлеу графигі арқылы табу тәртібі берілген.

6. Химиялық байланыс теориялары: молекулалық орбитальдар әдісі және кеңістіктік гибридтену

   Мақалада химиялық байланысты сипаттаудағы валенттік байланыстар әдісі мен молекулалық орбитальдар теориясының қағидаттары, артықшылықтары мен айырмашылықтары қарастырылған. Молекулалық орбитальдардың сызықтық комбинация арқылы түзілу механизмі, байланыстырушы және босаң орбитальдардың табиғаты, сондай-ақ сутек ионы, сутек және гелий молекулаларының мысалында байланыс реті мен беріктігі баяндалған. Сонымен қатар атомдық орбитальдардың гибридтену теориясы, ABn типті молекулалардың координациялық санына сай кеңістіктік геометриясы, электрондық жұптардың валенттік бұрыштарға тигізетін әсері жүйелі түрде талданған.

7. Қаныққан көмірсутектердің электрондық құрылысы, номенклатурасы және жану қасиеттері

   Мақалада қаныққан көмірсутектер класының химиялық табиғаты, метанның құрылысы мен электрондық гибридтену заңдылықтары жан-жақты қарастырылады. Молекулалық модельдеу тәсілдері, көмірсутектердің халықаралық атау жүйесі, сондай-ақ газдың жану қасиеттері мен өндірістегі қопарылыс қауіпсіздігі ережелері сипатталады.

8. Орта мектеп химиясында химиялық реакция ұғымын қалыптастыру және дамыту

   Мектептегі химия білімінің мақсаттары, мазмұны мен оқыту әдістері химиялық реакция ұғымын бірізді қалыптастыруға негіз болады. Бұл ұғым заттардың реагенттерден қасиеттері өзгеше өнімдерге айналуын, атомдар мен электрондық қабықшалардағы өзгерістерді, реакция белгілерін, энергия мен жылдамдықты, катализді және химиялық тепе-теңдікті қамтиды. Оқыту барысында теориялық түсіндіруді тәжірибемен ұштастырып, реакцияларды құрылымдық, энергетикалық және кинетикалық тұрғыдан жүйелеу көзделеді.

9. Электрондық және зондтық микроскопия

   Электрондық микроскопия электрондар ағыны мен электромагниттік линзаларды пайдаланып, материалдардың құрылымын жоғары үлкейту және ажырату қабілетімен зерттейді. Мақалада электрондық сәуленің қасиеттері, микроскоптардың тарихы мен түрлері, трансмиссиялық және растрлық электрондық микроскоптардың жұмыс принциптері, сондай-ақ атомдық-күштік, туннельдік және сканерлеуші зондтық микроскоптардың мүмкіндіктері мен нанотехнологиядағы қолданылуы қарастырылады.

10. Молекулалық-кинетикалық теория және оны оқыту әдістемесі

    Молекулалық-кинетикалық теория заттың бөлшектерден тұратынын, үздіксіз ретсіз қозғалатынын және бөлшектердің өзара тартылыс пен тебіліс күштері арқылы әсерлесетінін түсіндіреді. Броундық қозғалыс, диффузия, газ қысымы мен атом-молекулаларды бақылау осы қағидаларды негіздейді. Молекулалардың массасы мен өлшемі, молярлық масса, Авогадро тұрақтысы, идеал газ, газ заңдары және температура қарастырылады. Теорияны оқытуда тәжірибелерді, модельдерді, сұрақ-жауапты және есептерді пайдалану ұсынылады.

11. Молекулалық физика және термодинамика негіздері

    Заттың атомдық-молекулалық құрылымы, моль мен Авогадро саны, идеал газ моделі мен күй теңдеуі қарастырылады. Молекула-кинетикалық теория газ қысымын бөлшектердің қозғалысымен байланыстырады; Максвелл және Больцман таралулары молекулалардың жылдамдықтары мен потенциалдық энергия өрісіндегі таралуын сипаттайды. Сондай-ақ атмосфералық қысымның биіктікке тәуелділігі, тасымалдау құбылыстары, молекулалардың еркін жүру жолы және газдардағы диффузия түсіндіріледі.

12. Азот пен фосфор элементтерінің химиялық табиғаты, биологиялық рөлі және медициналық маңызы

    Мақалада периодтық жүйенің V А тобында орналасқан азот пен фосфор элементтерінің атомдық құрылысы, табиғатта таралуы, өндірістік алыну жолдары мен физика-химиялық қасиеттері жан-жақты қарастырылған. Сонымен қатар осы элементтердің медицинадағы дәрілік препараттар мен наркоз ретінде қолданылуы, ағзаның тіршілік әрекетіндегі, өсімдіктер мен жануарлар биохимиясындағы, сондай-ақ АТФ түзілуі мен энергия алмасуындағы биологиялық маңызы баяндалған.

13. Көмірсутекті газдарды триэтиленгликольмен кептіру

    Көмірсутекті газдарды кептірудің қажеттілігі, гидраттардың түзілуі және сұйық әрі қатты кептіргіштер қарастырылады. Абсорбцияның теориялық негіздері мен өндірістік қолданылуы түсіндіріліп, триэтиленгликольмен кептіру сұлбасы, технологиялық көрсеткіштер және қондырғы есептеулері берілген. Есептік бөлімде бастапқы деректер мен кейбір нәтижелер бір-біріне сәйкес келмейтіндіктен, көрсетілген мәндер есептеудегі күйінде сақталған.

14. Органикалық қосылыстардың табиғаты және химиялық құрылыс теориясы

    Мақалада органикалық химия ғылымының тарихи даму жолы, органикалық заттардың бейорганикалық қосылыстардан басты ерекшеліктері және көміртек атомының өзара байланысу мүмкіндіктері қарастырылған. Сонымен бірге табиғи және синтетикалық заттардың практикалық маңызы, метанның құрылысы, А. М. Бутлеров ұсынған химиялық құрылыс теориясының қағидалары мен изомерия құбылысы нақты мысалдар негізінде жан-жақты баяндалған.

15. Атом және атом ядросы физикасын оқыту мен зертханалық практикум

    Атомдық физиканың қалыптасуы мен мектепте және жоғары оқу орындарында оқытылуы, зертханалық практикумның оқу мақсаттары және трек фотосуреттерін, спектрлерді, фотоэффектіні, жылулық сәулеленуді зерттеу тәсілдері қарастырылады. Практикалық тапсырмалар бөлшектердің сипаттамаларын өлшеуге, соқтығысулардағы энергия мен импульстің сақталуын тексеруге және ядролық реакцияларды талдауға бағытталған.

16. Машина бөлшектерінің тозуы және оны азайту жолдары

    Машина сенімділігіне әсер ететін физикалық, механикалық, коррозиялық, эрозиялық және жылулық тозу түрлері қарастырылады. Үйкеліс кезіндегі беткі өзгерістер, тісті және шынжырлы берілістердің ақаулары, жабдықты тексеру мен жөндеу амалдары, сондай-ақ тозуға төзімділікті арттыру және бөлшектерді пісіру арқылы қалпына келтіру тәсілдері сипатталады.

17. Физика бойынша зертханалық практикум

    Практикум физикалық тәжірибелерді жоспарлау мен өлшеу нәтижелерін өңдеуді, қателіктерді бағалауды және механика, жылу құбылыстары, электр, магнетизм, оптика мен атомдық физика бойынша зертханалық жұмыстарды қамтиды. Әр жұмыс теориялық негізді, қондырғыны қолдануды, тәжірибе ретін және нәтижелерді талдауды біріктіреді.

18. Химия ғылымы: пәні, қолданылуы және даму тарихы

    Химия заттардың құрамын, құрылысын, қасиеттерін және олардың жаңа заттарға айналуын зерттейді. Ол табиғаттағы және өндірістегі процестерді түсіндіруге, көптеген салаларға қажетті өнімдер шығаруға көмектеседі. Химияның тарихы практикалық білімнен алхимия мен флогистон теориясына, одан ғылыми заңдар мен атом-молекулалық түсініктерге дейін дамыды. Менделеевтің периодтық заңы элементтер мен олардың қосылыстарының қасиеттеріндегі заңдылықтарды жүйелеуге мүмкіндік берді.

19. Механикадан әлем құрылысына дейінгі физика мен астрономия негіздері

    Физика мен астрономияның негізгі ұғымдары қозғалыс, механика заңдары, тербелістер мен толқындардан бастап аспан координаталары, атом ядросы, радиоактивтілік және Әлем туралы түсініктерге дейін жүйелі қарастырылады. Қозғалыс пен өзара әрекеттесуді сипаттайтын шамалар, олардың заңдары және бірқатар тәжірибелік мысалдар баяндалады.

20. Молекулалық-кинетикалық теория негіздері

    Молекулалық-кинетикалық теория заттың бөлшектерден тұратынын, олардың үздіксіз ретсіз қозғалып, өзара әсерлесетінін түсіндіреді. Бұл бөлімде молекула массасы мен өлшемі, газ қысымы мен температурасының микроскопиялық мағынасы, идеал газдың күй теңдеуі, изопроцестер және оларды қолданатын есептер қарастырылады.