Іздеу нәтижелері

260 нәтиже

1. Девианттық мінез-құлық: теориялары мен негізгі түрлері

   Девиация әлеуметтік нормалардан ауытқу ретінде түсіндіріліп, оның биологиялық, психологиялық, социологиялық және конфликтологиялық түсіндірмелері қарастырылады. Қылмыскерлік, нашақорлық, маскүнемдік, жезөкшелік пен суицидтің сипаттары, кейбір келтірілген көрсеткіштері және жастарға құқықтық тәрбие берудің маңызы баяндалады.

2. Өндірістік шаңның қасиеттері, патологиялық салдары және шаңнан қорғану шаралары

   Мақалада өндірістік шаңның физика-химиялық сипаты, түзілу көздері және оның пайда болу тегі мен дисперстілігі бойынша жіктелу жүйесі кеңінен баяндалған. Шаң бөлшектерінің ағзаға тигізетін биологиялық зияны, оның ішінде фиброгенді, уландырғыш және аллергиялық қасиеттері, сондай-ақ пневмокониоздардың клиникалық-морфологиялық жіктелуі талданған. Сонымен қатар силикоз бен силикатоздардың ағымы, шаң бөлінуін болдырмайтын инженерлік-технологиялық амалдар, жеке қорғаныс жабдықтары және қызметкерлерді медициналық тексеруден өткізудің алдын алу шаралары толық қамтылған.

3. Темекі мен насыбайдың адам ағзасына зардабы және зиянды әдеттен арылу жолдары

   Темекі мен насыбайдың құрамындағы қатерлі уыттар адам ағзасын зақымдап, өмір жасын қысқартады, қатерлі ісік пен жүрек-қан тамыр кеселдеріне соқтырады. Ғаламдық және ел көлеміндегі шылымқорлық деректері ұрпақ саулығына, жүктілік пен қоршаған ортаға орасан зор қауіп төндіреді. Зиянды әдет пен тәуелділіктен арылу үшін жеке ерік-жігер, біртіндеп тастау тәжірибесі, иман терапиясы және темекі өнімдерін шектейтін мемлекеттік сақтық шаралары аса маңызды.

4. Қазақстан Республикасындағы азаматтық қорғаныс жүйесі

   Қазақстандағы азаматтық қорғаныстың қалыптасуы, басқару құрылымы мен күштері, халықты психологиялық және практикалық даярлау, төтенше жағдайлар мен қазіргі заманғы зақымдау құралдарынан қорғау қағидалары, құтқару-қалпына келтіру жұмыстары және адамдарды санитарлық өңдеу тәсілдері баяндалады.

5. Рекреация және туризм географиясының теориялық-әдістемелік негіздері

   Рекреация, демалыс, бос уақыт пен туризм ұғымдарының байланысы, рекреацияның функциялары мен қажеттіліктері, рекреациялық іс-әрекетті жоспарлау және территориялық рекреациялық жүйе қарастырылады. Демалыстың қалпына келтіру және дамыту қызметтері, рекреациялық сұранысқа ықпал ететін факторлар, шаралар мен циклдер, емдік, спорттық-сауықтыру және танымдық бағыттар түсіндіріледі.

6. Лазерлер: жасалу тарихы, жұмыс принциптері, түрлері және адам ағзасына әсері

   Лазер мен кванттық электрониканың қалыптасуы, негізгі ғалымдардың үлесі және лазерлердің құрылымы мен жұмыс істеу принциптері қарастырылады. Қатты денелі, газды, жартылай өткізгішті, молекулалық, газодинамикалық, химиялық және сұйық лазерлердің сипаттары мен кейбір техникалық көрсеткіштері берілген. Лазер сәулесінің тіндерге жылулық, соққылық, электрлік және фотохимиялық әсерлері, өндірістегі ықтимал қауіп факторлары, клиникалық белгілері, емдеу мен алдын алу шаралары сипатталады.

7. Тұқымқуалаушылықтың материалдық негіздері және адам генетикасы

   Генетика тұқымқуалаушылық пен өзгергіштіктің заңдылықтарын, олардың жасушалық және популяциялық негіздерін зерттейді. Мақалада генетиканың негізгі салалары мен селекциядағы, медицинадағы, ауыл шаруашылығындағы және биотехнологиядағы маңызы; адам генетикасын зерттеу әдістері; тұқым қуалайтын аурулардың жіктелуі, алдын алу және емдеу мәселелері қарастырылады.

8. Молекулалық биология, генетика және адам дамуының негіздері

   Мақалада молекулалық биология мен медициналық генетиканың негізгі ұғымдары, ақуыздар мен нуклеин қышқылдарының құрылысы және қызметі, гендердің экспрессиясы, тұқым қуалау мен өзгергіштік, жасуша биологиясы және адам онтогенезі қарастырылады. Генетикалық аурулар, хромосомалық синдромдар, мутагенез, канцерогенез, экологиялық генетика, фармакогенетика және гендік инженерия туралы деректер мен мысалдар беріліп, генетика ғылымының тарихи дамуы мен селекциядағы қолданылуы баяндалады.

9. Өндірістік ортадағы инфрадыбыс пен ультрадыбыстың биологиялық әсері және гигиеналық алдын алу шаралары

   Мақалада жұмыс орнындағы инфрадыбыс пен ультрадыбыстың физикалық сипаттамалары, олардың пайда болу көздері мен таралу ерекшеліктері жан-жақты қарастырылған. Сонымен қатар акустикалық толқындардың өндірісте және медицинада қолданылу аясы, адам ағзасына тигізетін патологиялық салдары, клиникалық белгілері мен кәсіптік сырқаттары талданады. Еңбек гигиенасы талаптарына сәйкес шу мен қысым деңгейін шектеу, жеке қорғаныс құралдарын пайдалану, мерзімді медициналық тексерулер өткізу және еңбекке қабілеттілікті сараптау ережелері толық баяндалған.

10. Күтімді қажет ететін қарт адамдармен әлеуметтік жұмыстың технологиялары

    Қарттықтың биологиялық, психологиялық және әлеуметтік қырлары, әлеуметтік геронтологияның бағыттары, Қазақстандағы және шетелдегі әлеуметтік қызмет үлгілері қарастырылады. Үйде, күндізгі орталықтарда және стационарлық мекемелерде көрсетілетін көмектің түрлері сипатталып, төрт маманмен жүргізілген сараптамалық сұхбат негізінде қарттардың қажеттіліктері мен қызмет көрсетудегі қиындықтар талданады. Күтімді қажет ететін қарттардың денсаулығын, әлеуметтік белсенділігін және өмір сапасын қолдауға арналған «Белсенді ұзақ өмір» денсаулық мектебін ұйымдастыру ұсынылады.

11. Қарт адамдарды әлеуметтік қорғау және әлеуметтік қызметкердің рөлі

    Қарттықтың биологиялық, психологиялық және әлеуметтік қырлары, қоғам мен отбасындағы орны, Қазақстандағы әлеуметтік қамсыздандыру және шетелдік тәжірибе қарастырылады. Үйде көмек көрсету, әлеуметтік-медициналық оңалту, интернаттық қызмет, әлеуметтік жұмыс технологиялары мен маманның кәсіби-этикалық міндеттері сипатталып, 2010 жылы Қарағандыда жүргізілген 30 адамдық сауалнама деректері келтіріледі.

12. Қару механизмдерінің жұмысы және жаппай зақымдану ошақтарындағы санитариялық іс-қимыл

    Материалда автомат пен пулеметтің оқтау және ату циклдері, химиялық қару мен күшті әсер ететін улы заттардың қасиеттері, химиялық зақым ошағындағы көмек, жұқпалы аурулардың таралу тетіктері, биологиялық зақым кезіндегі карантин мен обсервация, санитариялық дружиналардың қызметі және дезинфекция тәсілдері қарастырылады.

13. Қатерлі ісіктердің биологиялық сипаты, асқазан-өңеш дертінің белгілері және емдеу жолдары

    Мақалада адам организмінде пайда болатын қатерлі және қатерсіз ісік түрлері, олардың жасушалық деңгейдегі даму механизмі жан-жақты талданады. Атап айтқанда, асқазан және өңеш қатерлі ісіктерінің анатомиялық, клиникалық ерекшеліктері, сондай-ақ бұл дерттердің алғашқы белгілері мен алдын алу шаралары жүйеленген. Оған қоса, онкология ғылымының тарихи кезеңдері, ісікті хирургиялық, сәулелік және химиотерапиялық тәсілдермен емдеу бағыттары баяндалады.

14. Арнайы педагогиканың ғылыми негіздері

    Арнайы педагогиканың философиялық, әлеуметтік-мәдени, психологиялық, психолингвистикалық, құқықтық, медициналық-биологиялық және экономикалық негіздері қарастырылады. Сондай-ақ педагогикалық этика, ғылыми зерттеу әдіснамасы, даму ерекшеліктері бар балаларды қолдау, оқыту, оңалту және қоғамға кіріктіру мәселелері қамтылады.

15. Тіршілік қауіпсіздігі және төтенше жағдайлардан қорғану

    Тіршілік қауіпсіздігінің теориялық негіздері мен қауіп-қатерлерді жіктеуден бастап, экстремальдық және төтенше жағдайлардағы әрекетке, азаматтық қорғанысқа, жаппай қырып-жою құралдарынан қорғануға, алғашқы көмекке, эвакуацияға және техносфералық экологиялық қауіптерге дейінгі мәселелер қарастырылады.

16. Адам ағзасының иммундық жүйесі және биологиялық қорғаныс механизмдері

    Мақалада жұқпалы дерттермен күрес тарихы, адам организміндегі иммундық жүйенің анатомиялық және физиологиялық құрылымы, орталық және шеткері лимфоидтық мүшелердің қызметі, сондай-ақ туа біткен және жүре пайда болған иммунитет түрлерінің биологиялық тетіктері жан-жақты талданады.

17. Қазақстандағы шағын көлдердің туристік-рекреациялық әлеуеті және оны дамыту

    Қазақстанның шағын көлді өңірлерінің туристік-рекреациялық ресурстары, олардың жай-күйі мен пайдаланылуына кедергі келтіретін инфрақұрылымдық, басқарушылық және экологиялық мәселелер қарастырылады. Туризм ұғымдары мен ресурстарды бағалау тәсілдері түсіндіріліп, саланың 2012–2015 жылдардағы көрсеткіштері, Ақмола, Алматы, Шығыс Қазақстан, Қарағанды және басқа өңірлердің ерекшеліктері талданады. Су экожүйелерін сақтау, қызмет сапасын арттыру, инфрақұрылым мен туристік өнімдерді дамыту жөніндегі ұсыныстар берілген.

18. Рекреациялық география: ұғымдары, жүйелері және аумақтық ұйымдастырылуы

    Рекреациялық география бос уақытты, демалысты, рекреацияны, туризм мен экскурсияны және олардың өзара байланысын зерттейді. Мақалада рекреациялық қажеттіліктер мен қызмет түрлері, олардың қоғамдық функциялары, туризмнің дамуына ықпал ететін факторлар, рекреациялық аумақтарды жоспарлау және территориялық рекреациялық жүйенің (ТРЖ) құрылымы қарастырылады. Сондай-ақ рекреациялық географияның қоғамдық географиядағы орны мен зерттеу әдістері түсіндіріледі.

19. Байқоңыр ғарыш айлағы және ғарыштық ұшырылымдардың экологиялық зардаптары

    Байқоңырдың ғарыштық, ғылыми және әлеуметтік-экономикалық маңызы оның қоршаған ортаға түсіретін салмағымен қатар қарастырылады. Зымыран отыны мен сынықтарының топыраққа, суға, ауаға, өсімдіктерге, жануарларға және адам денсаулығына ықтимал әсерлері, апаттар, бақылау мен зерттеудегі олқылықтар, экологиялық мониторинг пен қауіпсіздікті күшейту жөніндегі ұсыныстар қамтылады.

20. Түйе түлігінің ерекшеліктері, шұбаттың шипалық мәні және ұрпақ тәрбиесі

    Мақалада түйе малының биологиялық ерекшеліктері мен негізгі түрлері, оның жүні мен сүтінің емдік қасиеттері, сондай-ақ дәстүрлі шұбат сусынының құрамы мен ашыту тәсілдері қарастырылады. Сонымен бірге шұбаттың ас қорыту, қан жасау және жүйке жүйесіне тигізетін оң физиологиялық әсерлері, оны жас ұрпақ арасында насихаттау мәселелері және балалар мінез-құлқындағы психологиялық ерекшеліктерді бақылау жолдары талданады.