Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

260 нәтиже

  1. Эхинококкоз бен альвеококкоздың биологиялық ерекшеліктері, таралу жолдары және сақтану шаралары

    Мақалада эхинококкоз бен альвеококкоз инвазияларының биологиялық сипаты, таспа құрттардың анатомиялық құрылысы, дефинитивті иелердегі паразиттің даму сатылары, ағзалардың зақымдану ерекшеліктері, емдеу жолдары және жеке алдын алу ережелері қарастырылған.

  2. Тіршілік негіздерін зерттейтін генетика ғылымының теориялық қағидалары мен қолданбалы бағыттары

    Мақалада тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің биологиялық заңдылықтары, генетика ғылымының тарихи негіздері мен зерттеу әдістері жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ осы ғылымның селекцияда, медициналық цитогенетикада, педагогикада, ғарыштық зерттеулер мен радиациялық қауіпсіздікте, фармацевтикалық өндірісте және гендік инженерияда алатын маңызы баяндалады.

  3. Люминесценция: физикалық негіздері, түрлері және биология мен медицинадағы қолданылуы

    Мақалада Сергей Иванұлы Вавиловтың өмірі мен люминесценцияны зерттеуі, жарықтың атомдар мен молекулаларда жұтылып шығарылуы, люминесценцияның түрлері және оның биологиялық зерттеулер мен диагностикада қолданылуы қарастырылады. Сондай-ақ флуоресценция мен фосфоресценция механизмдері, люминесценттік зондтар және хемилюминесценцияның еркін радикалдармен байланысы баяндалады.

  4. Халық денсаулығын статистикалық зерттеу

    Халық денсаулығын биологиялық, әлеуметтік және санитарлық-статистикалық қырынан бағалау, Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесінің қалыптасуы мен реформалары, денсаулықтың негізгі көрсеткіштері және медициналық демография қарастырылады. Туу, өлім, мүгедектік, өмір сүру ұзақтығы мен халықтың жас-жыныстық құрылымы жөніндегі анықтамалар және 2019–2020 жылдардағы деректер келтіріледі.

  5. Сұлы мен қарақұмық өсіру технологиясы, биологиялық ерекшеліктері және өңдеу жолдары

    Мақалада сұлы мен қарақұмық дақылдарының ботаникалық сипаттамасы, биологиялық ерекшеліктері, агротехникалық талаптары және өңдеу технологиялары қарастырылған. Сұлының мал азығындық құндылығы, О. Кельнердің крахмалдық теңдеулері негізінде жасалған сұлы азық өлшемі, емдік қасиеттері және сұлы өнімдерін пайдалану жолдары баяндалған. Сонымен бірге қарақұмықтың өсіп-өну ерекшеліктері, себу тәсілдері, арамен тозаңдандырудың маңызы, дән құрамы және жарма сұрыптары толық талданған.

  6. Тұқым қуалайтын патологиялардың генетикалық сипаты және клиникалық ерекшеліктері

    Мақалада тұқым қуалайтын патологиялардың этиологиялық негіздері, мутация түрлері, хромосомалық және гендік аурулардың клиникалық-морфологиялық сипаттамалары, сонымен қатар заманауи диагностика мен емдеу принциптері жан-жақты баяндалған. Даун, Патау, Эдвардс, Клайнфельтер, Шерешевский-Тернер синдромдары, моногендік зат алмасу кемістіктері және медициналық-генетикалық кеңес берудің ерекшеліктері толық қамтылған.

  7. Рекреациялық ресурстарды кешенді бағалаудың теориялық және қолданбалы әдістері

    Мақалада туризм географиясындағы зерттеу әдістері мен рекреациялық ресурстарға баға берудің ғылыми негіздері қарастырылған. Табиғи кешендердің төзімділігі, аттрактивтілігі, медициналық-биологиялық, психологиялық-эстетикалық және технологиялық бағалау тәсілдері сипатталып, туристік бонитировка мен аумақтың жалпы туристік әлеуетін кешенді есептеу өлшемдері сарапталған.

  8. Арнайы педагогика мен дефектологияның тарихи даму жолдары

    Мақалада аномальды балалардың әлеуметтік-құқықтық мәртебесінің тарихи кезеңдердегі өзгеруі, олардың даму ерекшеліктерін түсіндірудегі пәлсапалық, жаратылыстанулық және клиникалық зерттеулер баяндалады. Сонымен қатар Батыс пен кеңестік білім беру жүйелерінің айырмашылықтары, дефектология ғылымындағы теориялық көзқарастар мен кемістіктерді кешенді бағалау мәселелері талданады.

  9. Қартаюдың биологиялық, психологиялық және әлеуметтік негіздері

    Қартаю ағза қызметтерінің біртіндеп өзгеруімен қатар, адамның психологиялық күйі мен әлеуметтік рөлдеріне ықпал ететін даму кезеңі ретінде қарастырылады. Мәтінде физиологиялық және ерте қартаюдың белгілері мен ықтимал себептері, қарт жастағы психологиялық ерекшеліктер, геронтология мен гериатрияның міндеттері, қарттарға әлеуметтік-медициналық көмек көрсету және белсенділік пен ұрпақтар сабақтастығын қолдайтын тәсілдер қамтылады.

  10. Дисперстік жүйелердің электрокинетикалық қасиеттері: электрофорез және электроосмос

    Дисперстік жүйелердің құрамы, бөлшек өлшемі, жіктелуі мен коллоидтық мицелланың құрылысы қарастырылады. Электрокинетикалық құбылыстардың негізі, электрофорез бен электроосмос, дзета-потенциал, медицинадағы гальванизация мен дәрілік электрофорез және өндірістік қолданылуы түсіндіріледі.

  11. Тін құрылымы және бағаналық жасушалардың клиникалық мүмкіндіктері

    Мақалада адам мен жануарлар ағзасындағы тіндердің жіктелуі, құрылымдық және физиологиялық қызметтері, гистогенез ерекшеліктері жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар бағаналық жасушалардың түрлері, кіндік қаны мен плацента жасушаларының клиникалық тәжірибеде қолданылуы, трансплантация кезіндегі иммунологиялық реакциялар және халықаралық криобанктердің даму көрсеткіштері қарастырылады.

  12. Адам генетикасындағы хромосомалық аурулардың механизмдері мен клиникалық сипаты

    Адам ағзасындағы хромосомалық аурулар кариотиптің өзгеруіне, хромосомалар саны мен құрылымының бұзылыстарына байланысты дамиды. Аутосомалық трисомиялар (Даун, Эдвардс, Патау синдромдары), жыныс хромосомаларының сандық ауытқулары (Клайнфельтер, Шерешевский-Тернер синдромдары) және хромосома иінінің делециясы («мысықша мияулау» синдромы) туа біткен даму ақауларына, ақыл-ой кемістігіне және ұрпақты болу қызметінің бұзылуына әкеледі. Анеуплоидия мен полиплоидияның эмбрионға әсері, хромосомалық аберрациялардың фенотиптік және дерматоглификалық көріністері, сондай-ақ бұл патологиялардың медициналық-әлеуметтік салдары аса маңызды сипатқа ие.

  13. Радиациялық қауіпсіздік қағидалары және Қазақстандағы радиоэкологиялық ахуал

    Мақалада радиациялық ластанудың табиғаты мен оның физикалық және химиялық түрлері қарастырылып, адам ағзасы мен қоршаған ортаға тигізетін биологиялық салдары талданады. Сәулеленуден физикалық, химиялық және ұжымдық қорғану тәсілдері, медицинадағы иондаушы сәулелердің қолданысы жүйеленген. Қазақстан аумағындағы радиологиялық ахуал, соның ішінде Семей сынақ полигонында жасалған 470 ядролық жарылыстың зардаптары, Шығыс Қазақстанның су көздері мен топырағындағы цезий-137 мен стронций-90 белсенділігі, өнеркәсіптік радиоактивті қалдықтар және нақты өңірлердегі қауіпсіздік инциденттері мен табиғи радиациялық фон деңгейі жан-жақты баяндалған.

  14. Мейірбике қызметіндегі инфекциялық қауіпсіздік және апаттық жағдайлардағы іс-қимыл ережелері

    Мақалада медициналық манипуляциялар барысында мейірбикенің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, кәсіби травматизмнің алдын алу және оны тіркеу тәртібі жан-жақты баяндалған. Құрал-саймандар мен жабдықтарды нормативтік талаптарға сәйкес дезинфекциялау, пациенттің қаны немесе биологиялық сұйықтықтары теріге, көзге, ерін мен мұрынға тигенде, сондай-ақ ластанған өткір құралдармен жарақаттанғанда қолданылатын жедел әрекеттердің нақты алгоритмдері ұсынылған. АИТВ немесе ЖИТС диагнозы бар науқастарға медициналық көмек көрсеткеннен кейінгі эпидемияға қарсы қауіпсіздік және залалсыздандыру шаралары қамтылған.

  15. Жаңа туған нәресте күтімі және емшекпен емізу қағидалары

    Жаңа туған нәрестені босану залында алғашқы өңдеу, офтальмобленореяның алдын алу, кіндік бауын қысу және қалдығын ашық әдіспен күту сәби гигиенасының негізін құрайды. Бала денесінің даму көрсеткіштерін бағалау, перзентханадағы күнделікті жуындыру тәртібі, ана сүтінің биологиялық маңызы мен емізуге қойылатын медициналық қарсы көрсетілімдер нәресте саулығы үшін шешуші рөл атқарады. Сонымен қатар сәбиді төске қою техникасы, тәуліктік қажетті сүт көлемін есептеу, гипогалактия кезіндегі диеталық әрі массаждық шаралар және сүт безінің қабынуын болдырмау жолдары толық қамтылады.

  16. Катализ және ферменттердің биологиялық рөлі

    Катализаторлардың реакция жылдамдығына әсері, автокатализ, ингибиторлар мен промоторлар, катализдің гомогенді және гетерогенді түрлері, сондай-ақ ферменттердің құрылысы, әрекет ету механизмі, жіктелуі және медицина мен тірі ағзалардағы маңызы қарастырылады.

  17. Күн белсенділігі мен магниттік құбылыстардың биосфераға және адам ағзасына тигізетін ықпалы

    Мақалада күн белсенділігі мен магниттік дауылдардың жер бетіндегі тірі ағзаларға, адамның қан құрамы мен жүйке жүйесіне, табиғи эпидемияларға және ауыл шаруашылығы дақылдарына тигізетін кешенді әсері талданады. Сондай-ақ тарихи климаттық өзгерістер, адам терісінің биоэлектрлік сезімталдығы және сот-медициналық сараптамалар арқылы анықталған өлім-жітім мен көлік апаттарының ғарыштық құбылыстармен байланысы жан-жақты баяндалады.

  18. Биологиялық мембраналардағы биопотенциалдардың қалыптасуы және белсенді орталардағы автотолқындық процестер

    Мақалада биологиялық мембраналарда биоэлектрлік потенциалдардың қалыптасу тетіктері, әсер потенциалының пайда болуы мен таралу заңдылықтары жан-жақты қарастырылған. Кальмардың алып аксонында жүргізілген тарихи зерттеулер, Ходжкин-Хакслидің иондық өткізгіштік теориясы мен эквиваленттік электрлік сызбасы түсіндіріледі. Сонымен қатар тірі ұлпалардағы автотербелістер мен автотолқындық үдерістердің ерекшеліктері, Винер-Розенблют моделі және бұл құбылыстардың медициналық диагностика мен патологиядағы маңызы баяндалған.

  19. Денсаулық пен аурудың әлеуметтік және гендерлік сипаттамаларын бағалаудың маңыздылығы

    Мақалада гендерлік қатынастар мен әлеуметтік сипаттамалардың адам денсаулығына, медициналық көмекке қолжетімділікке және өмір сүру сапасына тигізетін ықпалы жан-жақты талданады. Биологиялық жыныс пен әлеуметтік нормалардың айырмашылығы, дискриминация мен әлеуметтік детерминанттардың салдары, сондай-ақ Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының гендерлік теңдікті қамтамасыз етуге бағытталған жаһандық саясаты қарастырылған.

  20. Дәрілік қырмызыгүлдің биологиялық сипаты мен емдік маңызы

    Мақалада дәрілік қырмызыгүлдің астралылар тұқымдасындағы орны, ботаникалық және морфологиялық құрылысы, биохимиялық құрамы мен өсіру талаптары қарастырылған. Сонымен қатар өсімдіктің географиялық таралуы, емдік қасиеттерін зерттеу тарихы, медицина мен косметологиядағы қолданылу аясы және үй жағдайында тұнба әзірлеу жолдары толық баяндалған.