Іздеу нәтижелері

260 нәтиже

1. Қарақұмық дақылының биологиялық сипаты, агротехникасы және шаруашылықтағы маңызы

   Мақалада тарандар тұқымдасына жататын қарақұмықтың ботаникалық сипаттамасы, биологиялық ерекшеліктері мен қоректік құрамы жан-жақты баяндалған. Оның жылу, ылғал және топырақ қышқылдығына қоятын талаптары, Қазақстанның солтүстік және шығыс аймақтарындағы егіс көлемі мен агротехникалық ережелері көрсетілген. Сонымен қатар бал арасы арқылы өнімділікті арттыру мүмкіндіктері, өсімдіктің фармакологиялық құрамы мен емдік қолданысы, сондай-ақ қарақұмық жармасының тарихи және заманауи сұрыптары толық қамтылған.

2. Медицина мен физиканың тоғысуы: іргелі заңдылықтардан заманауи емдеу технологияларына дейін

   Мақалада физика ғылымының қалыптасу тарихы, оның негізгі заңдылықтары мен медицина саласымен өзара байланысы жан-жақты қарастырылады. Антикалық кезеңнен бастап классикалық механика мен биофизиканың дербес ғылым ретінде бекуіне дейінгі негізгі белестер жүйеленіп, рентген сәулелері, ультрадыбыс, иридодиагностика сияқты диагностикалық әдістердің физикалық мәні ашылады. Сонымен қатар хирургиялық лазерлер, плазмалық скальпельдер, жасанды қанайналым аппараттары мен электрлік терапияның емдеу ісіндегі маңызы сипатталып, жоғары медициналық оқу орындарында заманауи техникалық жабдықтарды игерудің өзектілігі негізделеді.

3. Ұйқының физиологиялық негіздері, ұйқы гигиенасы және седативтік-психотроптық дәрілік заттардың фармакологиясы

   Мақалада биологиялық ырғақтар мен ұйқының нейрофизиологиялық мәні, ұйқының жас ерекшеліктеріне қарай ұзақтығы, баяу және тез ұйқы фазаларының ерекшеліктері қарастырылады. Сонымен бірге ұйқысыздық, летаргия сынды ауытқулардың себептері мен ұйқы гигиенасының талаптары баяндалады. Мақаланың фармакологиялық бөлігінде дәрілік атаулардағы жиілік бөлшектер, ұйықтататын химиялық препараттардың қасиеттері мен қауіптері, «Вамелан» өсімдік кешенінің белсенді компоненттері және транквилизаторлардың әсер ету тетіктері мен қолданылу ережелері жан-жақты талданады.

4. Адамның тұқым қуалау заңдылықтарын зерттеу тәсілдері мен генетикалық ерекшеліктері

   Мақалада адам генетикасының биологиялық негіздері, оны зерттеу барысында кездесетін өзіндік қайшылықтар мен басты әдістемелік тәсілдер қарастырылады. Шежірелік, цитогенетикалық, егіздік, онтогенетикалық, популяциялық және биохимиялық әдістердің адам бойындағы тұқым қуалайтын қасиеттерді, ауруларды, кариотип құрылысын және тарихи текті анықтаудағы рөлі нақты деректермен жүйеленген.

5. Өндірістік шаңның сипаттамасы, адам ағзасына әсері және кәсіптік қауіптіліктің алдын алу жолдары

   Мақалада өндірістік шаңның физика-химиялық табиғаты, пайда болу көздері және оның адам ағзасы мен қоршаған ортаға тигізетін зиянды салдарлары қарастырылады. Шаңның шығу тегіне, түзілу тәсілдеріне және дисперстілігіне қарай жіктелуі толық сипатталып, өндірістік аэрозольдердің тыныс жолдарына ену заңдылықтары баяндалады. Пневмокониоздардың, соның ішінде силикоздың иммунологиялық патогенезі, асқынулары және басқа да кәсіптік дерттер жан-жақты талданады. Жұмыс орындарындағы шаңды гигиеналық нормалау көрсеткіштері, технологиялық пен санитарлық-техникалық сақтану амалдары және медициналық алдын алу шаралары жүйелі түрде ұсынылған.

6. Өсімдік экстрактілері қосылған функционалдық ірі кесекті ет өнімдерін әзірлеу

   Функционалдық тамақтанудың қағидалары, халықтың микронутриенттермен қамтамасыз етілуіне қатысты мәселелер және ет өнімдерінің тағамдық қасиеттерін жақсарту жолдары қарастырылады. Өсімдік шикізатынан сұйық және құрғақ экстракт алу, экстракцияға әсер ететін факторлар мен Cistanche salsa сығындысын өндіру мысалы сипатталады. Ет өнімдеріндегі май, тұз және ықтимал зиянды қосылыстарды азайту, өсімдік ақуызы, тағамдық талшықтар, пробиотиктер мен басқа биоактивті ингредиенттерді пайдалану тәсілдері жинақталады.

7. Буылтық құрттардың биологиялық құрылысы, физиологиялық ерекшеліктері және экологиялық рөлі

   Буылтық құрттар типіне жататын жәндіктердің дене құрылымы екінші реттік қуыс — целоммен, тұйық қанайналым жүйесімен және әр буылтықтағы жұп имек түтікшелі зәршығару мүшелерімен сипатталады. Бұл жәндіктер параподиялары мен бұлшықеттері арқылы қозғалып, жүйке сақинасы мен құрсақ жүйке тізбекшесі арқылы тіршілігін реттейді. Олар жыныстық және жыныссыз жолмен көбейіп, даму барысында трохофора дернәсілі сатысынан өтеді әрі денесін қайта қалпына келтіруге бейім. Сүліктер медицинада қан ұюын тежейтін гирудин затымен құнды болса, шұбалшаңдар мен басқа да буылтық құрттар топырақ пен су экожүйелерінде маңызды экологиялық қызмет атқарады.

8. Нашақорлық пен есірткі қылмыстары: ағзаға төнген қауіп және мемлекеттік құқықтық тосқауылдар

   Нашақорлық пен токсикомания — адам ағзасы мен психикасына ауыр зардап әкелетін, ми құрылымын өзгертетін созылмалы дерт. Марихуана, героин, кокаин және экстази сияқты қауіпті заттардың клиникалық сипаты, өлім қаупі және жасөспірімдердің тәуелділікке түсуіне ықпал ететін әлеуметтік орта ерекше назарды талап етеді. Есірткі бизнесі мен қылмыстарына тосқауыл қоюда халықаралық қатаң тәжірибе, Қазақстан заңнамасындағы қылмыстық жазалар, мүлікті міндетті тәркілеу талаптары және қоғамдық иммунитет қалыптастыру шаралары шешуші маңызға ие.

9. Титан металының физикалық-химиялық сипаты және заманауи өндірістегі рөлі

   Мақалада титан элементінің периодтық жүйедегі орны, атомдық құрылысы, изотоптары мен физикалық-механикалық қасиеттері жүйелі түрде баяндалады. Оның ашылу шежіресі, жер қыртысындағы кен қорлары мен негізгі минералдары, сондай-ақ бетіндегі оксидтік қабықшаның арқасында химиялық агрессивті орталарға төзімділігі жан-жақты ашылған. Сонымен қатар титанның биологиялық үйлесімділігінің арқасында медицинада, дәрілік заттар синтезінде және косметикалық құралдарда пайдаланылу ерекшеліктері көрсетілген.

10. Зорлау қылмыстарын тергеудің криминалистикалық негіздері мен тактикасы

    Зорлау қылмыстарының криминалистикалық сипаттамасы, тергеудің бастапқы және кейінгі кезеңдеріндегі жоспарлау мен іс-әрекеттер, күдіктіні анықтау тәсілдері, оқиға орнын тексеру, жауап алу және сараптамаларды ұйымдастыру қарастырылады. Материалда қылмыс белгілерін кешенді бағалау, дәлелдемелерді уақытылы жинау және жәбірленушінің құпиялығы мен қауіпсіздігін ескеру қажеттігі көрсетілген.

11. Кәсіптік аурулар мен улануларды тіркеу және еңбек жағдайларын бағалау

    Кәсіптік аурулар мен уланулардың жедел және созылмалы түрлерін анықтау, хабарлау, тіркеу және есепке алу тәртібі, кәсіптік аурулар тізіміндегі себепші факторлар мен тән өндірістер, сондай-ақ еңбек жағдайының санитарлық-эпидемиологиялық сипаттамасын әзірлеу талаптары баяндалады.

12. Радиожиілікті электромагниттік өрістердің адам ағзасына әсері және қорғану жолдары

    Радиожиілікті электромагниттік өрістердің табиғи және техногендік көздері, биологиялық әсер ету жолдары, өндірістік сәулелену жағдайлары, ықтимал клиникалық белгілері және алдын алу шаралары қарастырылады. Ұялы телефондарды балалардың пайдалануына қатысты қауіп туралы пікірлер мен дәлелденбегендігі жөніндегі қарсы ұстаным да қамтылады.

13. Биогенді s-элементтердің биологиялық маңызы және медицинада қолданылуы

    s-элементтердің периодтық жүйедегі орны мен қасиеттері, сутек пен судың ерекшеліктері, ағзадағы су, натрий, калий, кальций және стронцийдің қызметі, сондай-ақ сілтілік және сілтілік-жер металдары қосылыстарының медицинада қолданылуы қарастырылады.

14. Қылмыс орнында өлікті тексеру: жалпы тәртіп және ерекше жағдайлар

    Қылмыс болған немесе адам денесі табылған жерді уақтылы әрі толық тексеру оқиғаның мән-жайын, іздер мен заттай айғақтарды, өлімнің себептері мен уақытын анықтауға көмектеседі. Тергеуші жұмысты медицина және басқа салалардың мамандарымен ұйымдастырып, өліктің орналасуын, киімін, биологиялық іздерді және өліктік өзгерістерді хаттамаға түсіреді. Әуе апаттарында экипаждың жағдайы мен соққы іздері, ал механикалық жарақаттарда зақым түрлері, олардың тірі кезінде немесе өлгеннен кейін пайда болуы және оқиға орнындағы қан мен өзге айғақтар зерттеледі.

15. Қалдықтарды басқару: экологиялық қауіпсіздік, қайта өңдеу және жүйені жетілдіру

    Қалдықтардың пайда болуы, табиғи орта мен денсаулыққа ықпалы, оларды қайта өңдеу және залалсыздандыру технологиялары қарастырылады. Қазақстан мен Алматыдағы қалдықтарды басқарудың сипаттамасы, өндірістік және медициналық қалдықтарға қатысты мәліметтер, аз қалдықты өндіріс пен құқықтық реттеуді дамыту бағыттары баяндалады.

16. Психикалық дамуы тежелген балаларды түзете-дамытудың кешенді жүйесі

    Мақалада мектепке дейінгі және мектеп жасындағы психикалық дамуы тежелген балаларға арнайы педагогикалық көмек көрсетудің, психологиялық сүйемелдеудің, оқу үдерісін ұйымдастырудың және медикаментозды сауықтыру шараларының мазмұны жан-жақты баяндалады.

17. Жас ұрпақ денсаулығына төнетін тәуелділік қатерлері және олардың салдары

    Мақалада жасөспірімдер мен жастар арасында ішімдік, есірткі және шылым шегудің таралу себептері, олардың ағза мен психикаға тигізетін ауыр салдары қарастырылады. Алкоголь тұтынудың жас ерекшелік статистикасы, нашақорлықтың абстинентті кезеңі мен деструктивті мінез-құлық сипаты, сондай-ақ никотин мен иісті газдың ұлпаларға тигізетін қауіптері талданады. Сонымен бірге биологиялық тәуелділіктің қалыптасу сатылары, Корсаков психозы секілді ауыр асқынулар және диспансерлік емдеу мен алдын алу шаралары баяндалады.

18. Балалар мен жасөспірімдердің морфофункционалдық дамуы

    7–15 жастағы қала және ауыл оқушыларының дене бітімі, конституциялық типі, жыныстық жетілуі және жүрек-тыныс алу жүйесінің қызметі қарастырылады. Дене дамуына табиғи, әлеуметтік және отбасылық орта, тамақтану, қозғалыс белсенділігі мен оқу тәртібі ықпал етеді. Қала балаларының дене өлшемдері мен жыныстық жетілу көрсеткіштері көбіне жоғары болса, ауыл балаларының физикалық жұмыс қабілеті мен аэробтық мүмкіндіктері жоғары болған. Бағалау үшін антропометрия, соматотиптеу, физиологиялық сынамалар және статистикалық әдістер қолданылған.

19. Дефектология негіздері, салалары және кешенді пәнаралық байланыстары

    Мақалада дефектологияның ғылыми мәні, зерттеу пәні мен нысаны, оның құрамдас сурдопедагогика, тифлопедагогика, олигофренопедагогика және логопедия салалары жан-жақты баяндалады. Сондай-ақ арнайы педагогиканың базалық категориялары, балалардың даму кемістіктерін түзету міндеттері мен медициналық, психологиялық және әлеуметтік ғылымдармен байланысы қарастырылады.

20. Биологиялық препараттар: өндіру технологиясы, жіктелуі және қолдану аясы

    Мақалада биотехнология ғылымының қалыптасуы, биологиялық препараттарды өндіру және бөліп алу технологиялары, олардың ауыл шаруашылығында, ветеринария мен медицинада қолданылуы толық баяндалады. Сублимациялық кептіру мен мембраналық әдістердің артықшылықтары, биопрепараттарға қойылатын халықаралық талаптар және микробиоценозды қалпына келтіретін дәрілік қосылыстардың жіктелуі егжей-тегжейлі қарастырылған. Сонымен қатар онкологиялық ауруларды емдеудегі және гендік инженериядағы заманауи жетістіктер сараланады.