Іздеу нәтижелері

295 нәтиже

1. Шетел тарихы тарихнамасының қалыптасуы мен даму бағыттары

   Тарихнама тарихи білімнің пайда болуы мен даму жолдарын, оның әлеуметтік және әдіснамалық негіздерін зерттейді. Мәтінде антикалық және ортағасырлық дәстүрлерден бастап гуманизм, ғылыми революция, Ағартушылық, романтизм, позитивизм және ХХ ғасырдағы әлеуметтік тарихқа дейінгі негізгі кезеңдер, ұғымдар, ғалымдар мен зерттеу бағыттары қарастырылады.

2. Балқаш мыс қорыту өндірісі және Ванюков пешінің технологиясы

   Қазақстан металлургиясының қалыптасуы, Балқаш мыс қорыту өндірісінің тарихы мен кезеңдері, мысты сұйық ваннада балқыту және Ванюков пешінің құрылысы мен жұмыс тәртібі қарастырылады. Сонымен бірге өндірістік көрсеткіштер, шикізат базасы, экологиялық ықпал, еңбек қауіпсіздігі және шахталық пештердің ерекшеліктері сипатталады.

3. Құндылықтар философиясы: аксиологиялық таным мен тұлғалық бағдарлардың мәні

   Мақалада құндылықтардың адам болмысындағы, мәдениет пен қоғам дамуындағы орны қарастырылады. Аксиология ілімінің пайда болу тарихы, Платон, Аристотель, Р. Лотце, Г. Коген және Э. Гартман еңбектеріндегі негізгі идеялар талданады. Сондай-ақ құндылықтың пәндік және субъективтік жақтары, катарсис ұғымы, әлеуметтік аномия құбылысы, қазіргі «тұлғалық нарық» қайшылықтары және Эрих Фромм жіктеген құндылықтық бағдар түрлері дәйекті түрде сипатталады.

4. Педагогика ғылымының салалық құрылымы және оның басқа ғылымдармен сабақтастығы

   Мақалада педагогиканың философия құрамынан жеке ғылым саласы ретінде бөлініп шығу тарихы, оның әлемдік және отандық көрнекті өкілдерінің қосқан үлесі қарастырылады. Сонымен бірге мектеп педагогикасы, дидактика, дефектология тармақтары мен жаңадан қалыптасқан арнаулы педагогикалық салалар баяндалады. Педагогиканың философия, психология, физиология, гигиена, әлеуметтану, этнография, археология және кибернетика ғылымдарымен пәнаралық байланысы жан-жақты талданады.

5. «Қазақ» басылымының тарихи тағылымы және абайтану ілімінің ғылыми қалыптасу жолы

   Мақалада ХХ ғасырдың басында жарық көрген «Қазақ» газетінің ұлт-азаттық қозғалыстағы, саяси сауаттану мен ұлттық намысты оятудағы қызметі және оның рәміздік белгілері қарастырылады. Сонымен қатар қазақ әдебиеттануының іргелі саласы – абайтану ғылымының туындауы, Мұхтар Әуезов бастаған зерттеушілік мектептің текстологиялық, биографиялық, ғылыми-педагогикалық еңбектері, аталмыш ілімнің үш тарихи даму кезеңі мен жаңа ғылыми белестері жан-жақты сараланады.

6. Демография: халықтың ұдайы өсуі, өзгерісі және қоршаған ортамен байланысы

   Демография халықтың саны, құрамы, орналасуы мен ұрпақ алмасуын зерттейді. Мақалада демографиялық есеп пен ұдайы өсудің факторлары, демографиялық өтпелі кезең, халық санының күрт өсуі мен дағдарыс, экологиялық салдар, Қазақстан тарихындағы демографиялық өзгерістер және Қытайдағы халық өсіміне байланысты әлеуметтік-экономикалық мәселелер қарастырылады.

7. Физика тарихы: ежелгі дүниеден қазіргі заманға дейін

   Физика тарихының пәні, зерттеу әдістері мен кезеңдері; ежелгі және ортағасырлық білімдер; Коперник төңкерісінен Ньютон механикасына дейінгі ғылыми өзгерістер; классикалық физика, оптика, молекула-кинетикалық теория, термодинамика, электромагнетизм, кванттық және ядролық физика қарастырылады. Сондай-ақ Альфред Нобель мен сыйлығы, кеңес физиктері және ғылыми ойлау мен тарихи есептердің мысалдары қамтылған.

8. Психология ғылымындағы зерттеу әдістемелері және олардың қолданылу жүйесі

   Мақалада психология ғылымының тарихи даму кезеңдері, зерттеу әдістерінің жүйелік топтамасы, сондай-ақ ғылыми танымның негізгі тірегі саналатын бақылау мен эксперимент әдістері жан-жақты баяндалады. Ұйымдастыру, эмпирикалық, мәліметтерді өңдеу және түзету әдістерінің мазмұны ашылып, бақылау үдерісінің талаптары, интроспекцияның ерекшеліктері және эксперимент барысындағы тәуелсіз әрі тәуелді айнымалылардың өзара байланысы ғылыми тұрғыда жүйеленген.

9. Метрологияның ғылыми негіздері және халықаралық бірліктер жүйесінің қалыптасуы

   Метрологияның заңнамалық, іргелі және практикалық салалары өлшеу бірыңғайлығы мен нақтылығын қамтамасыз етеді. Өлшем бірліктерінің ежелгі тәсілдерден физикалық тұрақтыларға дейінгі даму тарихы, өлшеу амалдарының жіктелуі, өлшеу шкалалары және Халықаралық бірліктер жүйесінің (СИ) негізгі жеті бірлігі ғылыми тұрғыдан дәйектелген.

10. Азаматтық қоғам: мәні, қалыптасуы және негізгі қағидалары

    Азаматтық қоғам жеке тұлғалар мен олардың ерікті бірлестіктерінің мемлекеттен дербес әрекет ететін қоғамдық қатынастары мен институттарын қамтиды. Оның дамуы демократиямен, құқықтық мемлекетпен, меншік түрлерінің алуандығымен, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаумен және қоғамдық бақылаумен тығыз байланысты. Қазақстандағы азаматтық қоғамның құқықтық негіздері мен даму тарихы, азаматтық құқық ғылымының қалыптасуы, сондай-ақ заңдылық, теңдік, жариялылық және сот тәуелсіздігі қағидалары қарастырылады.

11. Топырақтың қалыптасу факторлары, құрамы және экологиялық маңызы

    Мақалада топырақтың пайда болу тарихы, оның құрамындағы қатты, сұйық, газ және тірі бөліктердің ерекшеліктері, тау жыныстарының үгілу үрдістері мен биологиялық факторлардың рөлі жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ топырақтану ғылымының қалыптасуы, топырақ типтерінің жіктелуі және адамның шаруашылық әрекетінің топырақ құнарлылығына тигізетін әсері талданады.

12. Қожа Ахмет Иассауидің рухани мұрасы және тарихи тағылымы

    Мақалада түркі руханиятының ұлы ойшылы Қожа Ахмет Иассауидің өмір жолы, Бұқарада білім алып, сопылық ілімді түркі дүниетанымымен сабақтастыруы, «Диуани хикмет» және «Рисала» атты еңбектеріндегі ізгілік пен әділдік қағидаттары, жер асты қылуетінде өткізген мінәжат жылдары, Әмір Темір салдырған кесене тарихы және кеңестік тыйымнан кейінгі яссауитану ғылымының жаңғыруы жан-жақты баяндалады.

13. Менеджмент: мәні, басқару үдерістері және Қазақстандағы даму бағыттары

    Менеджменттің ұғымы мен тарихи бастаулары, басқару түрлері мен тәсілдері, ұйым ішіндегі коммуникация, басқарудың негізгі бағыттары және Қазақстанда нарықтық басқару жүйесін қалыптастыру мәселелері қарастырылады. Тиімді менеджмент мақсат қоюға, адам және материалдық ресурстарды ұтымды пайдалануға, тұтынушы сұранысына бейімделуге, өзгерістерге сай шешім қабылдауға және нәтижені бағалауға сүйенеді.

14. Ашық кілтті RSA криптографиялық жүйесінің теориялық негіздері, даму тарихы және тәжірибелік қолданылуы

    Мақалада RSA ашық кілтті криптографиялық жүйесінің пайда болу тарихы, математикалық теориялық негіздері және ақпараттық қауіпсіздік саласындағы қолданылуы жан-жақты баяндалады. Криптологияның даму шежіресі, симметриялық және асимметриялық жүйелердің қағидаттық айырмашылықтары, бір жақты функциялар мен сандар теориясының қасиеттері талданады. Сондай-ақ кілттер жұбын генерациялау, хабарламаларды шифрлау, қайта ашу, сандық қолтаңба қою тетіктері, RSA-129 есебінің шешілу тарихы және гибридті криптографиялық архитектураның тиімділігі нақты мысалдармен қарастырылады.

15. Қазақстандағы психологиялық ой-пікірлер мен психология ғылымының дамуы

    Психологияның жан туралы көне түсініктерден дербес эксперименттік ғылымға дейінгі қалыптасуы және Қазақстандағы психологиялық ойдың ортағасырлық мұралардан ХХ ғасырдың соңындағы ғылыми мекемелер мен зерттеулерге дейінгі дамуы қарастырылады. Шоқан Уәлиханов, Ыбырай Алтынсарин, Абай Құнанбаев және ХХ ғасыр басындағы қазақ ойшылдарының жан, тәрбие, тіл, таным мен ұлттық психология туралы көзқарастары, сондай-ақ Қазақстанда мамандар даярлау мен ғылыми зерттеулердің өрістеуі сипатталады.

16. Егемен Қазақстанның қалыптасу шежіресі мен стратегиялық даму жолы

    Мақалада Қазақстанның егемен мемлекет болып қалыптасуының тарихи, конституциялық, экономикалық және халықаралық негіздері сараланады. Егемендік туралы декларация мен мемлекеттік тәуелсіздік туралы заңның қабылдануы, 1995 жылғы Ата Заң қағидаттары, қаржы-банк саласындағы нарықтық реформалар, төрт кезеңді бағдарлама мен «Қазақстан-2030» стратегиясының мәні ашылады. Сондай-ақ мемлекеттік шекараларды бейбіт реттеу, ядролық арсеналдан бас тарту, АӨСШК шақыру, дін көшбасшыларының съезін өткізу секілді сыртқы саясаттағы бейбітшілік бастамалары мен елдің даму келешегі жан-жақты баяндалған.

17. Биологияны оқыту әдістемесінің қалыптасуы мен дамуы

    Биологияны оқыту әдістемесінің тарихи қалыптасуы, Қазақстандағы биологиялық білімнің ұлттық және аймақтық мазмұны, дидактикалық принциптер, биологиялық ұғымдарды дамыту, модульдік оқыту, В.Ф. Шаталов жүйесі, сын тұрғысынан ойлау және дәстүрлі емес сабақтарды ұйымдастыру жолдары қарастырылады.

18. Көшпелі дәстүрден қазіргі Қазақстанға дейінгі жоғарғы билік және президенттік институт

    Мақала көшпелі қоғамдардағы билік жүйелерінің даму жолын, сақ, түрік, моңғол және қазақ мемлекеттеріндегі басқару дәстүрлерін, Ресейдегі президенттік институттың қалыптасуын және Қазақстандағы президенттік биліктің тарихи негіздері мен өкілеттіктерін қарастырады. Қазақстан мен Ресей институттарының ұқсастықтары мен айырмашылықтары салыстырылып, президенттік басқарудың елдің бірлігі мен саяси жүйесін дамытудағы орны туралы тұжырымдар беріледі.

19. Жас ұрпаққа экологиялық білім мен тәрбие берудің рухани және ғылыми-тәжірибелік негіздері

    Ғылыми-техникалық даму жағдайындағы экологиялық дағдарыс салдары, табиғатты сақтаудың заңнамалық тетіктері және экология ғылымының дамуы қоғам өміріндегі басты міндеттердің бірі саналады. Шығыс ғұламалары мен қазақ ағартушыларының ілімі, халықтық педагогикадағы кие ұғымдары, нақыл сөздер мен дәстүрлі шаралар жас ұрпақтың экологиялық санасын оятып, табиғатқа жанашырлық сезімін үздіксіз қалыптастырудың берік негізін құрайды.

20. Психиканың дамуы, қасиеттері және физиологиялық негіздері

    Психика тірі организмнің ортамен байланысында пайда болатын бейнелеу үдерісі; адамның санасы қоғамдық-тарихи тәжірибе, тіл, еңбек және ми қызметі арқылы дамиды. Мақала психология ғылымының қалыптасуын, психотерапия мен гипноз туралы тарихи түсініктерді, психиканың эволюциялық сипатын, адам психикасының қасиеттері мен түрлерін және оның жүйке жүйесімен байланысын қарастырады. Сондай-ақ туа біткен физиологиялық ерекшеліктер мен әлеуметтік тәрбие ықпалының арақатынасы, сана мен санасыз үдерістер туралы көзқарастар талданады.