Іздеу нәтижелері

295 нәтиже

1. Қазақ тіліндегі сөзжасам жүйесі мен терминжасам тәсілдері

   Қазақ тіліндегі сөзжасамның дербес сала ретінде қалыптасуы, тарихи дамуы, негізгі бірліктері мен туынды сөздерді талдау қағидалары қарастырылады. Сөзжасамдық ұя, түбір және туынды түбір ұғымдары түсіндіріліп, синтетикалық, аналитикалық және лексика-семантикалық тәсілдер сипатталады. Аналитикалық тәсілмен жасалған күрделі сөздердің түрлері мен сөзжасам тәсілдерін жіктеудегі семантикалық өлшемнің шектеулері талданады.

2. Тарих шыңын бағындырған ғалым: Талас Омарбековтің өмірі мен зерттеу мұрасы

   Мақалада көрнекті ғалым, тарих ғылымдарының докторы, профессор Талас Омарбековтің өмірі, ғылыми-педагогикалық қызметі мен ұлт тарихын жаңаша зерделеудегі баға жетпес еңбегі жан-жақты қарастырылады. Оның Тараз өңіріндегі ежелгі ескерткіштерді қазудан басталған ізденістері, құпия мұрағат құжаттары негізінде алапат аштық құрбандарының санын нақтылауы және шаруалар көтерілісіне ұлт-азаттық қозғалыс ретінде баға беруі жүйеленген. Сонымен қатар ғалымның қазақ шежіресін ғылыми негіздеудегі, қазақ ру-тайпаларының түптамырын жазудағы және Мұхаммед Хайдар Дулати мұрасын саралаудағы тың тұжырымдары баяндалады.

3. Экономикалық таным әдіснамасы және экономикалық ілімдер эволюциясы

   Мақалада экономикалық теория ғылымының пәндік ерекшелігі, танымдық әдіснамасы, ғылыми абстракция, индукция мен дедукция қағидалары, экономикалық-математикалық модельдеу тәсілдері қарастырылады. Сонымен бірге саяси экономияның классикалық мектептері, маржинализм теориясы, батыстық экономикалық өсу модельдері және Абай мен Шоқан Уәлихановтан бастап кеңестік ғалымдардың нарықтық тұжырымдамаларына дейінгі экономикалық ой-пікірлердің даму тарихы жүйелі баяндалады.

4. Педагогиканың қалыптасуы, пәні және зерттеу әдістері

   Педагогика тәрбие арқылы ұрпаққа өндірістік, әлеуметтік және рухани тәжірибені жеткізу қажеттілігінен қалыптасып, философиядан дербес ғылым саласына бөлінді. Мақалада оның тарихи дамуы мен көрнекті өкілдері, зерттеу пәні мен негізгі проблемалары, әдіснамалық негіздері, басқа ғылымдармен байланысы, зерттеу әдістері және салалық жіктелуі қарастырылады. Педагогика теориялық білім мен практикалық тәрбиелік шеберлікті ұштастырады.

5. Радиохимия ғылымының негіздері, даму тарихы және қолданылу аясы

   Мақалада радиохимия ғылымының мәні, оның негізгі салалары мен тарихи даму кезеңдері жан-жақты баяндалады. Ультра сұйылтылған жүйелердің ерекшеліктері, радиоактивті элементтер мен ядролық отын технологиясы, ядролық түрленулер және қолданбалы радиохимияның практикалық маңызы мен радиометриялық өлшеу әдістерінің артықшылықтары қарастырылады.

6. Түркітанудың қалыптасуы мен даму тарихы

   Түркі халықтары мен тілдерінің тарихы, жіктелуі және таралуы, Еуропа мен Ресейдегі түркологиялық зерттеулердің қалыптасуы, Қазан және Петербург ғылыми орталықтары, М.А. Казам-Бек пен В.В. Радлов еңбектері, сондай-ақ XX ғасыр басындағы және қазіргі халықаралық түркітану бастамалары қарастырылады.

7. Кәсіби біліктілік жүйесі, математика тарихы және тілдік осы шақ категориясы

   Мақалада әртүрлі саладағы мамандардың кәсіби функциялары, жоғары білім беру жүйесінің міндеттері мен түлектерге қойылатын біліктілік талаптары жан-жақты қарастырылады. Сонымен бірге педагог қызметінің әлеуметтік-мәдени мәні мен жеке қасиеттері, математика ғылымының төрт тарихи дәуірі және қазақ тіліндегі осы шақ түрлерінің жасалу жолдары сараланады.

8. Тұқым қуалаушылық, өзгергіштік және генетика

   Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің биологиялық негіздері, гендердің қызметі мен өзара әрекеттесуі, тұқым қуалайтын аурулардың жіктелуі және генетиканың тарихи дамуы қарастырылады. Хромосомалардағы гендердің тіркесуі, кроссинговер және геннің молекулалық құрылымы туралы түсініктер мысалдармен беріледі.

9. Қазақ тіл білімі мен қазақ жазуының қалыптасу тарихы

   Қазақ тіл білімінің бастаулары, XIX–XX ғасырлардағы ағарту мен оқулықтар, жазу жүйелерінің даму жолы және қазақ жазуының көне түркі, араб, латын және кирилл графикалары арқылы қалыптасуы қарастырылады. Латын графикасына көшу туралы пікірлер мен оның тілдік, қоғамдық-саяси және технологиялық қырлары да қамтылған.

10. Актер шеберлігі және актерді тәрбиелеудің негізгі принциптері

    Актерлік өнердің салт-жоралардан басталған тарихы, сахналық тіл мен шешендік мәдениетінің рөлі, Станиславский жүйесіндегі әрекет пен сезімнің бірлігі және актер тәрбиесінің педагогикалық қағидалары қарастырылады. Қазақ театрының ұлттық дәстүрмен байланысы, сахналық ізденістер, актерлік даярлықтағы мәселелер мен театрды дамыту бағыттары сипатталады.

11. ХХ ғасыр басындағы қазақ драматургиясы мен балалар поэзиясы

    ХХ ғасырдың алғашқы онжылдықтарындағы қазақ драматургиясы мен балалар поэзиясының қалыптасуы тарихи-әлеуметтік өзгерістермен сабақтастырыла қарастырылады. Драмалық шығармалардағы трагедиялық тартыс, кейіпкер мінезі, комедияның сатиралық сипаты және ұлттық театрдың дамуы талданады. Балалар поэзиясының фольклорлық негізі, ағарту ісі мен баспасөздің ықпалы, ертегі-поэмалар, балалар лирикасы және табиғат бейнесі сараланады.

12. Қазақстандағы ветеринария саласының дамуы, заңнамалық негіздері және ұйымдастыру желісі

    Мақалада ветеринария саласының қоғамдағы маңызы, оның ғылыми-тарихи даму негіздері және Қазақстан Республикасындағы ветеринария жүйесінің заңнамалық, институционалдық құрылымы қарастырылады. Салалық мемлекеттік саясаттың қағидаттары, уәкілетті орган мен мемлекеттік инспекторлардың өкілеттіктері, жануарлар мен өнімдердің құнын өтеу тетіктері талданады. Сонымен бірге зертханалық желіні СТ РК ИСО/МЭК 17025 халықаралық стандарттарына сәйкес жаңғырту, мамандардың ғылыми әлеуеті, өңірлік зертханалар базасы және Дүниежүзілік жануарлар денсаулығы ұйымымен (ОІЕ) ықпалдастық нәтижелері баяндалады.

13. Медицина мен физиканың тоғысуы: іргелі заңдылықтардан заманауи емдеу технологияларына дейін

    Мақалада физика ғылымының қалыптасу тарихы, оның негізгі заңдылықтары мен медицина саласымен өзара байланысы жан-жақты қарастырылады. Антикалық кезеңнен бастап классикалық механика мен биофизиканың дербес ғылым ретінде бекуіне дейінгі негізгі белестер жүйеленіп, рентген сәулелері, ультрадыбыс, иридодиагностика сияқты диагностикалық әдістердің физикалық мәні ашылады. Сонымен қатар хирургиялық лазерлер, плазмалық скальпельдер, жасанды қанайналым аппараттары мен электрлік терапияның емдеу ісіндегі маңызы сипатталып, жоғары медициналық оқу орындарында заманауи техникалық жабдықтарды игерудің өзектілігі негізделеді.

14. Меркантилизм экономикалық ілімінің эволюциясы мен даму кезеңдерінің ерекшеліктері

    Мақалада XVI–XVIII ғасырлардағы Батыс Еуропада капиталдың алғашқы қор жинау дәуірінде басымдыққа ие болған тұңғыш экономикалық ғылыми жүйе — меркантилизмнің пайда болуы, мазмұны және даму кезеңдері жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ ірі сауда капиталы мен абсолютті монархияның өзара экономикалық-саяси одағы, байлықтың көзі ретіндегі сыртқы сауда протекционизмі, алғашқы және кейінгі меркантилизмнің ақша мен сауда балансына қатысты өзіндік ерекшеліктері, Томас Мен мен Антуан Монкретьен сынды ойшылдардың қосқан үлесі баяндалады.

15. Педагогика тарихы және халықтық тәрбие дәстүрлері

    Педагогика тәрбиенің қоғамдық мәнін, оның тарихи дамуын, негізгі ұғымдары мен басқа ғылымдармен байланысын қарастырады. Құжатта Н. К. Крупская мен А. С. Макаренконың педагогикалық мұрасы, педагогиканың қазіргі міндеттері, қазақ халық педагогикасындағы ақыл-ой, адамгершілік, еңбек және дене тәрбиесі, сондай-ақ мектеп пен мектепке дейінгі тәрбиеге қатысты ұсыныстар қамтылған.

16. Психологиялық сауаттылық, Қазақстан психологиясы және арт-терапия

    Психологиялық сауаттылықтың тұлға мен қоғам өміріндегі орны, Қазақстан психологиясының қалыптасуы мен дамуы, ғылыми зерттеулер мен маман даярлаудағы жетістіктері және шешілмеген мәселелері қарастырылады. Сонымен бірге арт-терапия, музыкалық терапия және музыкалық психологияның бағыттары, қолданылуы мен тарихи қалыптасуы сипатталады; психологиялық мәдениетті білім беру жүйесінде дамыту қажеттігі негізделеді.

17. Жоғары оқу орындарында экологиялық білім беру мен инновациялық технологияларды қолдану негіздері

    Мақалада адам мен қоршаған орта арасындағы өзара қатынастардың шиеленісуі, экологиялық дағдарыстар мен табиғи тепе-теңдіктің бұзылу себептері қарастырылған. Сонымен қатар экология ғылымының даму тарихы, салалық жүйесі, Қазақстан Республикасындағы үздіксіз экологиялық білім беру тұжырымдамасының басымдықтары мен жоғары оқу орындарында жастардың экологиялық мәдениетін инновациялық педагогикалық технологиялар арқылы қалыптастыру шарттары жүйелі түрде талданады.

18. Қазақстанның ежелгі дәуірі және тарих ғылымының дамуы

    Қазақстан аумағындағы тас, қола және темір дәуірлерінің кезеңдері, ежелгі адамдардың тіршілігі мен шаруашылығы, археологиялық ескерткіштер және Қазақстан тарихын зерттеуге негіз болған жазба деректер баяндалады. Сондай-ақ отандық тарих ғылымының XIX ғасырдан тәуелсіздік кезеңіне дейінгі дамуы, негізгі зерттеу бағыттары мен ғалымдардың еңбектері сипатталады.

19. Іскерлік коммуникациялар және Қазақстандағы бизнес-журналистика

    Іскерлік коммуникацияның мәні, құрылымы, қызметтері мен кедергілері, іскерлік журналистиканың тарихи дамуы және Қазақстандағы қалыптасуы қарастырылады. Қазақстандық бизнес-медианың аудиториясы, тілдік және тақырыптық ерекшеліктері, сандық жаңалықтар мен ньюсономикаға қатысты деректер мен бағалар жинақталады.

20. Орта ғасырлық Еуропа өнеріндегі романдық және готикалық стильдер

    Мақалада шамамен 1000 жылдан басталған романдық өнердің қалыптасуы мен сәулет, мүсін және сәндік өнердегі белгілері, Еуропа елдеріндегі көрнекті ескерткіштері және оның готикалық стильге ұласуы қарастырылады. Готикалық сәулет өнерінің құрылымдық ерекшеліктері, Франция, Германия, Италия мен Англиядағы дамуы, қолөнершілер артельдерінің рөлі және орта ғасыр өнерінің халықтық әрі мәдени мұрасы сипатталады.