Іздеу нәтижелері

295 нәтиже

1. Тригонометриялық теңдеулер, теңсіздіктер және олардың жүйелерін шешу әдістемесі

   Мақалада тригонометрия ғылымының шығу тарихы, оның астрономия, жер өлшеу және геодезия салаларымен байланысы, сондай-ақ негізгі тригонометриялық функциялардың қасиеттері жан-жақты баяндалады. Сонымен бірге мектеп курсында математиканы оқытудың өзекті талаптары, қарапайым және күрделі тригонометриялық теңдеулерді, теңдеулер жүйелерін және теңсіздіктерді шешудің алгебралық пен геометриялық әдістері нақты мысалдар негізінде жүйелі түрде талданады.

2. Заңды күшіне енген сот шешімдерін қайта қарау: тарихи қалыптасуы және Қазақстандағы іс жүргізу

   Сот шешімдерін қайта қарау институтының көне Грекия мен Римнен басталған тарихы, оның Еуропа мен Ресейдегі дамуы және қазақтың әдет құқығынан кеңестік әрі тәуелсіз Қазақстанның сот жүйесіне дейінгі өзгерістері талданады. Апелляция, кассация, қадағалау және жаңадан ашылған мән-жайлар бойынша қайта қараудың қызметі сипатталып, сот қателерін түзету, құқықтарды қорғау мен сот тәуелсіздігін қамтамасыз ету мәселелері және іс жүргізуді жетілдіру жөніндегі ұсыныстар қамтылады.

3. Әлем мәдениетінің қалыптасуы: Шығыс пен Батыс өркениеттері

   Мақалада Шығыс пен Батыс мәдениеттерінің өзара ықпалы мен жаһандану жағдайындағы сұхбаты, мәдениеттің ежелгі бастаулары, мифология мен діннің қалыптасуы, Ежелгі Египет, Месопотамия, Қытай және Үндістан өркениеттерінің жетістіктері, сондай-ақ Еуропадағы классицизм мен Ағартушылық дәуірінің мәдени сипаты қарастырылады. Қайта Өрлеу гуманистік дүниетанымға жол ашқан, ішкі қайшылықтары бар тарихи үдеріс ретінде сипатталады.

4. Алгебраның қалыптасу тарихы, өрнектерді түрлендіру әдістемесі және сызықтық теңсіздіктерді шешу жолдары

   Алгебра ғылымының пайда болу тарихы, оның ежелгі Шығыс пен Еуропада өркендеуі және Қазақстандағы алгебралық зерттеулер бағыттары қарастырылады. Санды және әріпті өрнектермен жұмыс істеу әдістемесі, есептерді теңдеу құру арқылы шешу дағдылары сипатталады. Сонымен бірге нақты сандар жиыны, сан түзуінің үзіліссіздігі, амалдардың қасиеттері арқылы өрнектерді ықшамдау ережелері және бір айнымалысы бар теңсіздіктерді шешу тәсілдері нақты мысалдармен түсіндіріледі.

5. Экология ғылымының даму жолы және табиғи жүйелердің құрылымы

   Мақалада қоршаған табиғи орта мен экология ғылымының негізгі мәселелері кешенді түрде қарастырылады. Табиғатты қорғау ұғымының XX ғасырдың басынан бергі даму тарихы, трансшекаралық ластану салдары және онымен күресудің мемлекеттік әрі халықаралық құқықтық тетіктері талданады. Экология терминінің шығу тегінен бастап, Э. Геккель, Ф. Клементс, Ч. Элтон, Х. Одум, С. Шварц және отандық ғалымдардың қосқан үлесі баяндалады. Э. Зюсс пен В. И. Вернадскийдің биосфера мен ноосфераға қатысты қағидалары, адамның геологиялық күшке айналуы, сондай-ақ экожүйелердің биологиялық сатылары, қоректік байланыстары мен энергия көздеріне қарай жіктелуі жан-жақты баяндалған.

6. Психология ғылымының тарихы және психика туралы түсініктердің эволюциялық дамуы

   Мақалада психологияның дербес ғылым ретінде қалыптасу жолы, жан және сана туралы көне наным-сенімдерден бастап қазіргі ғылыми парадигмаларға дейінгі тарихи эволюциясы қарастырылады. Антикалық ойшылдар Демокрит, Платон, Аристотельден бастап, ортағасырлық Фараби мен Фома Аквинскийдің, сондай-ақ Жаңа дәуірдегі Декарт пен Локктың тұжырымдары жүйеленген. Сонымен қатар Вундт зертханасының ашылуы, сана психологиясының бағыттары, бихевиоризмнің ерекшеліктері мен сыны, диалектикалық материалистік бейнелеу теориясы талданып, Қазақстандағы психологияның қалыптасу кезеңдері мен бүгінгі өзекті міндеттері толық баяндалады.

7. Қазақстандағы статистика жүйесінің тарихи дамуы және ресми статистиканың ғылыми-әдіснамалық негіздері

   Мақалада Қазақстан статистикасының Қазақ хандығы мен патшалық Ресей кезеңінен бастап кеңестік және тәуелсіз нарықтық кезеңге дейінгі қалыптасу тарихы баяндалады. Статистика ұғымының этимологиясы, оның ғылыми мәні, үш түрлі негізгі мағынасы, сондай-ақ әлеуметтік-экономикалық құбылыстарды сандық әрі сапалық жағынан зерттеу әдістері талданады. Мемлекеттік деңгейдегі статистикалық бақылау, мәліметтерді топтау, статистикалық жиынтықты іріктеу заңдылықтары мен біртұтас есеп жүйесінің құрамдас бөліктері қарастырылады. Сонымен қатар Біріккен Ұлттар Ұйымының 1994 жылы қабылданған ресми статистиканың он негізгі қағидаты, олардың ашықтық, құпиялылық және халықаралық ынтымақтастық тұрғысындағы маңызы толық ашып көрсетіледі.

8. Топырақтың түзілуі, құрамы және табиғатта таралуы

   Топырақтың тірі және өлі табиғат түйіскен жерде қалыптасуы, оның экологиялық және шаруашылық маңызы, түзілу факторлары мен тарихы қарастырылады. Топырақтың су, ауа, минералдық, органикалық және тірі бөліктері, механикалық құрамы, қабаттарының морфологиялық белгілері мен құнарлылығы түсіндіріледі. Ендік және биіктік белдеулік бойынша топырақ түрлерінің таралуына мысалдар беріліп, топырақты ұтымды пайдалану мен құнарын сақтау қажеттігі көрсетіледі.

9. Күнтізбе жүйелерінің қалыптасу тарихы және астрономиялық түзу принциптері

   Мақалада күнтізбе жүйелерінің қалыптасу тарихы, уақытты есептеудің астрономиялық қағидаттары және түрлі өркениеттердегі күнтізбелік реформалар жан-жақты қарастырылады. Тас ғасырындағы алғашқы таңбаланған сүйектерден бастап, ежелгі шумерлік, қытайлық, мезоамерикалық, мысырлық, римдік жүйелердің ерекшеліктері, Юлиан және Григориан күнтізбелерінің енгізілу себептері мен хронология ғылымының негіздері баяндалады.

10. Әлеуметтану ілімінің даму тарихы мен классикалық теориялық негіздері

    Әлеуметтану ғылымы көне антикалық дәуірден бастап бүгінгі жүйелі білім дәрежесіне дейінгі даму жолынан өтті. Оның іргетасы Платон мен Аристотельдің танымдық ой-толғамдарынан бастау алып, Огюст Конттың позитивистік жүйесі мен Герберт Спенсердің әлеуметтік эволюция теориясы арқылы қаланды. ХІХ–ХХ ғасырлардағы индустриялық әрі саяси өзгерістер пәннің жеке академиялық сала ретінде орнығуы мен халықаралық ұйымдардың құрылуына негіз болды, ал Эмиль Дюркгеймнің әдіснамалық қағидалары әлеуметтік фактілер мен аномия мәселесін терең ұғынуға жол ашты.

11. Ауыл шаруашылығы селекциясының генетикалық негіздері мен даму жолдары

    Мақалада өсімдіктер мен жануарлар селекциясының теориялық әрі практикалық негіздері қарастырылады. Сұрыптаудың жаппай және жеке түрлері, өздігінен тозаңданатын гомозиготалы желілерді алу жолдары, гетерозис құбылысының табиғаты мен эксперименттік полиплоидияның ерекшеліктері баяндалады. Жабайы жануарларды қолға үйрету тарихы, мал шаруашылығындағы туыстық және туыс емес будандастырудың генетикалық мәні талданады. Сонымен қатар жасанды сұрыптаудың эволюциясы мен генетика ғылымының негізін қалаған зерттеушілердің қосқан үлесі жүйеленген.

12. Қожа Ахмет Ясауи мұрасы және түркі сопылық поэзиясының рухани негіздері

    Мақалада түркі халықтарының рухани ұстазы, ұлы ақын әрі сопылық пәлсапашы Қожа Ахмет Ясауидің өмірі, оның рухани ұстаздары мен шәкірттері жан-жақты қарастырылады. «Диуани хикмет» жинағының оғыз-қыпшақ тіліндегі сипаты, текстологиялық нұсқалары, шариғат, тариқат, мағрифат, хақиқат ұғымдарының мәні баяндалады. Сонымен қатар хикметтердегі әлеуметтік сын, адамгершілік құндылықтар, ясауитану ғылымының даму тарихы және Сүлеймен Бақырғани шығармашылығымен үндестігі талданады.

13. Шәкәрім Құдайбердіұлының өмір жолы, шығармашылық мұрасы және тағылымы

    Мақалада қазақтың аса көрнекті ақыны, ойшылы, тарихшысы әрі сазгері Шәкәрім Құдайбердіұлының (1858–1931) өмірі, мол әдеби, философиялық және музыкалық мұрасы жан-жақты баяндалады. Оның Құнанбай қажының қамқорлығында өсіп, ұлы Абай тағылымынан нәр алуы, сан қырлы өнерді меңгеруі және реалистік әдеби дәстүрді жалғастыруы сөз болады. Ақынның лирикалық туындылары, «Қалқаман – Мамыр», «Еңлік – Кебек» дастандары, «Әділ – Мария» романы, «Түрік, қырғыз, қазақ һәм хандар шежіресі» мен «Үш анық» секілді зерттеулері сараланады. Сонымен қатар, Мекке сапары, Лев Толстоймен шығармашылық үндестігі, көркем аудармалары, жиырмаға жуық әнінің нотаға түсірілу барысы, орындаушылары және 1988 жылы ресми ақталғаннан кейінгі мұрасының зерттелуі толық қамтылған.

14. Топырақтың органикалық заттары және Семей қаласы топырақ үлгілерін зерттеу

    Топырақтың құрамы, механикалық және химиялық қасиеттері, гумустың түзілуі мен құнарлылықтағы рөлі қарастырылады. Адам әрекетінің топыраққа әсері, топырақтану ғылымының дамуы және органикалық заттарды анықтау тәсілі сипатталып, Семей маңындағы үш үлгі бойынша органикалық зат мөлшері келтіріледі: 2,2%, 2,72% және 1%. Топырақ үлгілерін алу тәртібі мен топырақ ерітіндісінің маңызы да қамтылады.

15. Бала психикасының даму заңдылықтары мен мектепке дейінгі ойын іс-әрекетінің танымдық мәні

    Мақалада балалар психологиясының ғылым ретінде қалыптасу тарихы, Жан Пиаженің интеллект дамуына қатысты ілімі, тұқым қуалаушылық пен ортаның бала психикасына тигізетін ықпалы жан-жақты талданады. Сондай-ақ тұлғаны бесіктен жастық шаққа дейін үздіксіз тәрбиелеудің қоғамдық заңдылықтары мен мектеп жасына дейінгі балалардың жетекші іс-әрекеті болып табылатын ойынның құрылымдық, мазмұндық және танымдық қызметтері толық қарастырылады.

16. Криминалистік фотография, бейнежазу және материалдық құжаттарды сараптау негіздері

    Мақалада криминалистика ғылымының танымдық мәні, сот фотографиясының XIX ғасырдан бастау алатын тарихы мен оның ғылыми негіздегі заманауи әдіс-тәсілдері қарастырылған. Тергеу тәжірибесінде заттай дәлелдемелерді, қол, аяқ киім, көлік және құрал-сайман іздерін, сондай-ақ мәйітті фотоқұжаттаудың техникалық қағидалары жан-жақты талданған. Сонымен қатар тергеу іс-әрекеттері барысында бейнежазуды қолданудың процестік шарттары, фото-кино-бейне құжаттар мен фонограммаларды сараптаудың, монтаждау белгілерін табудың және криминалистік есепке алудың ерекшеліктері толық баяндалған.

17. Кеңестік кезеңдегі психология ғылымының дамуы

    Кеңес психологиясының 1920–1930 жылдардағы педология мен психотехникадан бастап, Выготский, Рубинштейн және Леонтьевтің идеяларына дейінгі дамуы қарастырылады. Қазақстандағы психология ғылымының қалыптасуы, қазақ ойшылдарының жан, таным, ес, зейін, ойлау және сөйлеу туралы пайымдаулары, сондай-ақ психологияның теориялық негіздері мен қолданбалы зерттеу бағыттары баяндалады.

18. Жоғары оқу орындарындағы дене тәрбиесі және педагогика: ғылыми-әдістемелік негіздер

    ЖОО-дағы дене тәрбиесінің қалыптасуы, кәсіби-қолданбалы бағыты, оқу-тәрбие үдерісіндегі орны мен спорттық жаттығуды зерттеу әдістері қарастырылады. Педагогика ғылымының ұғымдары, міндеттері, әдістері мен тарихи дамуы, Қазақстандағы жоғары педагогикалық білім беру тәжірибесі және қазіргі өзекті мәселелері жүйеленеді.

19. Қатерлі ісіктердің биологиялық сипаты, асқазан-өңеш дертінің белгілері және емдеу жолдары

    Мақалада адам организмінде пайда болатын қатерлі және қатерсіз ісік түрлері, олардың жасушалық деңгейдегі даму механизмі жан-жақты талданады. Атап айтқанда, асқазан және өңеш қатерлі ісіктерінің анатомиялық, клиникалық ерекшеліктері, сондай-ақ бұл дерттердің алғашқы белгілері мен алдын алу шаралары жүйеленген. Оған қоса, онкология ғылымының тарихи кезеңдері, ісікті хирургиялық, сәулелік және химиотерапиялық тәсілдермен емдеу бағыттары баяндалады.

20. Агрохимия ғылымының тарихи қалыптасуы және Қазақстандағы қазіргі даму бағыттары

    Мақалада агрохимия ғылымының негізгі міндеттері, өсімдіктің минералдық қоректену ілімінің көне дәуірден бастап қалыптасу тарихы, классик ғалымдардың қосқан үлесі мен теориялық көзқарастары қарастырылған. Сонымен қатар қазіргі Қазақстандағы агрохимия ғылымының даму деңгейі, жетекші ғалымдардың зерттеулері, саладағы инфрақұрылымдық түйткілдер, алға қойылған басым экологиялық-биологиялық міндеттер мен салалық қызметті ұйымдастыруды жетілдіру жолдары жан-жақты баяндалған.