Іздеу нәтижелері

295 нәтиже

1. Экологияның қалыптасуы, ғылым салалары және қоршаған ортаны қорғау

   Экологияның ұғымы мен тарихи дамуы ежелгі бақылаулардан XX ғасырдағы дербес ғылымға дейін қарастырылады. Экологияның негізгі салалары, халықаралық және Қазақстандағы табиғат қорғау ұйымдары, БҰҰ-ның үйлестіруші рөлі, экологиялық құқық бұзушылықтардың түрлері мен олар үшін көзделген жауаптылық сипатталады.

2. Криминология: пәні, даму тарихы және қылмыстылықтың себептерін зерттеу

   Криминология қылмыстылықтың көріністерін, себептері мен жағдайларын, оның қоғаммен байланысын және қылмыстың алдын алу жолдарын зерттейді. Мақала ғылымның пәні мен қалыптасуын, себеп-салдарлық және жүйелік талдау әдістерін, қылмыскер тұлғасын зерделеуді және қылмыспен күрес саясатының қағидаларын қарастырады.

3. Экология және популяциялық экология негіздері

   Экология ағзалардың өзара және қоршаған ортамен байланысын, популяция, биоценоз бен экожүйелердің өзгерісін зерттейді. Мақсаты — биосферадағы тіршіліктің тұрақтылығын сақтауға және табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға ғылыми негіз ұсыну. Мақалада экологияның қалыптасу тарихы, негізгі бөлімдері, Либихтің минимум заңы мен Шелфордтың төзімділік шегі, сондай-ақ популяцияның құрылымы, түрлері, саны, тығыздығы мен динамикасы қарастырылады.

4. Қазақстандағы кәсіпкерлік қызметтің даму жолдары мен құқықтық нысандары

   Мақалада нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпкерлік қызметтің мәні, оның тарихи қалыптасу кезеңдері мен теориялық негіздері қарастырылады. Сондай-ақ бизнес пен новаторлық кәсіпкерлік ұғымдарының аражігі, кәсіпкерлік қабілеттіліктің басты белгілері, ұйымдастырушылық-құқықтық нысандар және шаруашылық серіктестіктерінің, акционерлік қоғамдар мен өндірістік кооперативтердің қызмет ету ерекшеліктері толық баяндалған.

5. Эстетикалық ой-пікірлер мен әдебиеттанудың дамуы

   Эстетикалық және әдеби ойдың көне өркениеттерден басталған тарихы, әлемдік және қазақ әдебиеттануының қалыптасуы, әдеби туынды мен авторды тану мәселелері, сондай-ақ қазақ әдебиетіндегі реализм, социалистік реализм, романтизм, сатира және символизм бағыттары қарастырылады.

6. Ғылым және этика: құрылымы, қоғамдағы рөлі мен адамгершілік негіздері

   Ғылымның қалыптасуы, жіктелуі, қоғамдағы орны мен негізгі функциялары, сондай-ақ этиканың тарихы, құрылымы және қазақтың моральдық дәстүрлері қарастырылады. Ғылыми танымның философиямен байланысы мен әл-Фарабидің ізгілік, тәрбие және басшылық туралы көзқарастары да қамтылады.

7. Қазақстандағы кеден ісінің қалыптасуы, құқықтық негіздері және даму бағыттары

   Кедендік алымдардың тарихи бастаулары, кеңестік кезеңдегі кеден мекемелерінің құрылымы және тәуелсіз Қазақстанның кеден органдарын қалыптастырған құжаттар қарастырылады. Кеден тарифтері мен баждарының түрлері, кеден жүйесінің құқықтық және ұйымдастырушылық мәселелері, оңтүстік шекарадағы кеден инфрақұрылымының дамуы, сондай-ақ халықаралық ықпалдастық аясындағы алдағы міндеттер сипатталады.

8. Педагогика ғылымының даму тарихы мен тәрбие жүйесінің мәні

   Мақалада педагогика ғылымының қалыптасу тарихы, оның зерттеу нысаны ретіндегі тәрбие үдерісінің қоғамдық-мәңгілік мәні қарастырылады. Тәрбие түсінігіне берілген түрлі теориялық анықтамалар, прагматистік бағыттың ұстанымдары және оқушыны педагогикалық үдерістің белсенді субъектісі ретінде қалыптастыру шарттары талданады. Сондай-ақ тәрбиенің негізгі заңдылықтары, дүниетаным қалыптастыру міндеттері, қарым-қатынас пен іс-әрекет түрлерінің рөлі және өзін-өзі тәрбиелеуге бағыттау механизмдері жан-жақты баяндалған.

9. Қазақтың әдет-ғұрып құқығы және хандық дәуірдегі заңдар

   Қазақ қоғамындағы адаттың қалыптасуы, құқықтық бастаулары мен ерекшеліктері, Қасым хан, Есім хан және Тәуке хан тұсындағы заңдарды жүйелеу тарихы қарастырылады. Әдет-ғұрып нормаларының өзгермелі нысандарының астарында жатқан тұрақты қағидалар, дауларды шешудегі қызметі және ұлттық құқықтық мәдениет үшін тарихи әрі қазіргі маңызы ашылады.

10. Психология ғылымының қалыптасу жолы, зерттеу әдіснамасы және қоғамдық маңызы

    Мақалада психология ғылымының зерттеу пәні ретіндегі психиканың мәні, оның негізгі қызметтері мен тарихи даму кезеңдері жан-жақты қарастырылады. Ежелгі грек ойшылдары мен шығыс ғұламаларының жан туралы танымдарынан бастап, 1879 жылғы алғашқы эксперименттік зертхананың құрылуы, жетекші психологиялық мектептер, сондай-ақ бұл пәннің ғылыми мәртебесі төңірегіндегі пікірталастар мен заманауи рөлі баяндалады.

11. Жәбірленуші тұлғасы және криминалдық виктимология

    Криминалдық виктимология қылмыс құрбанының қасиеттерін, оның қылмыскермен байланысын, виктимогендік жағдайларды және жәбірленушіні қорғау мен виктимділіктің алдын алу жолдарын зерттейтін пәнаралық сала ретінде сипатталады. Мақала виктимологияның тарихи-құқықтық бастауларын, негізгі ұғымдарын, ғылыми қалыптасуын, зерттеу нысаны мен әдістерін қамтиды.

12. Ағзаның иммундық қорғанысы мен лимфа жүйесінің биологиялық қызметі

    Мақалада адам, жануар және өсімдік ағзасындағы иммунитеттің биологиялық табиғаты, иммунология ғылымының тарихи кезеңдері мен оған үлес қосқан ғалымдардың теориялары қарастырылады. Ағзаның табиғи төзімділігі, антиденелердің түзілуі, туа және жүре пайда болатын иммунитет түрлері, сондай-ақ вакцинациялау мен сарысу құюдың тиімділігі сипатталады. Сонымен қатар лимфа сұйықтығының түзілу жолдары, оның химиялық құрамы, лимфоциттердің морфологиялық қасиеттері мен сыртқы әсерлерге сезімталдығы жан-жақты баяндалады.

13. Экология ғылымының қалыптасуы, дамуы және экологиялық қауіпсіздік

    Экологияның зерттеу салалары, қалыптасу кезеңдері мен әдістері, табиғатты басқару жолдары және Қазақстандағы экологиялық қауіпсіздік мәселелері қарастырылады. Экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасының басымдықтары, кезеңдері, қағидаттары мен жаһандық міндеттері, соның ішінде климаттың өзгеруі мәселесі баяндалады.

14. Тарихи үрдіс және тарих ғылымының методологиясы

    Тарихи үрдісті зерттеудің философиялық негіздері, тарихнаманың қалыптасуы мен бағыттары, тарихи танымның принциптері мен әдістері, дерек пен фактіні талдау, формациялық және өркениеттік түсіндіру, сондай-ақ қазіргі тарихи теориялар қарастырылады. Тарих ғылымындағы эмпирикалық және теориялық танымның байланысы, әлеуметтік әрекет, ұзын толқындар, парадигмалар мен теңдік мәселелері де қамтылады.

15. Әлеуметтану ғылымының мәні, құрылымдық деңгейлері және қоғамды тану парадигмалары

    Әлеуметтану ғылымы қоғамның біртұтас жүйе ретіндегі даму заңдылықтарын, әлеуметтік байланыстар мен тұлғаның рөлін зерделейді. Ежелгі ойшылдардан бастау алып, Огюст Конт пен Макс Вебер ілімдері арқылы дамыған бұл ғылым микро және макроәлеуметтанулық деңгейлерді, әлеуметтік мәртебе мен институттарды, сондай-ақ қазіргі конвергенция үдерістерін қамтиды.

16. Психологияның зерттеу әдістері, тарихы және салалары

    Психология психиканы, мінез-құлықты және адамның сыртқы ортамен байланысын зерттейді. Оның әдіснамалық қағидалары психиканың тұтастығын, детерминациясын, даму мен іс-әрекеттегі қалыптасуын ескереді; зерттеуде ұйымдастырушылық және эмпирикалық әдістер қолданылады. Мақала психологияның тарихи қалыптасуын, ғылым ретіндегі мәртебесіне қатысты қарама-қарсы көзқарастарды, негізгі салаларын және бақылау әдісінің түрлері мен қолданылуын сипаттайды.

17. Тарих философиясы мен тарихи танымның теориясы және әдіснамасы

    Тарих философиясының қалыптасуы мен өркениеттер туралы тұжырымдамалардан бастап қазақ ойшылдарының тарихи көзқарастарына, тарихи таным әдістері мен деректануға дейінгі мәселелер қарастырылады. Сондай-ақ тарихнамалық теория, тарихи зерттеудің қағидалары және Қазақстан тарихы ғылымының дамуы, тәуелсіздік кезеңіндегі жетістіктері мен міндеттері қамтылады.

18. Статистика ғылымының теориялық негіздері және әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер жүйесі

    Мақалада статистика ғылымының мәні, шығу тегі мен негізгі мағыналары жан-жақты қарастырылады. Статистикалық жиынтық құрылымы, зерттеудің үш кезеңі, әлеуметтік-экономикалық статистиканың микро-, мезо- және макродеңгейлері, сондай-ақ оның өзге ғылымдармен байланысы сипатталады. Сонымен қатар елімізде 1993 жылы енгізілген Ұлттық шоттар жүйесінің рөлі, көрсеткіштер жүйесінің құрамы мен ұлттық экономиканы дамытудағы негізгі міндеттері талданады.

19. Мәтін лингвистикасының теориялық негіздері, зерттелу деңгейі және даму парадигмасы

    Мақалада мәтін лингвистикасының дербес ғылым саласы ретінде қалыптасу тарихы, зерттелу парадигмалары және даму тенденциялары қарастырылады. Тілдік құрылымнан антропологиялық және коммуникативтік аспектіге көшу үдерісі сараланып, дискурс пен мәтін арақатынасы талданады. Сондай-ақ қазақ тіл біліміндегі мәтінтану ізденістері, мәтінге берілген сан алуан ғылыми анықтамалар және оның психологиялық, әдебиеттанушылық, философиялық пәнаралық сипаты жүйелі түрде баяндалады.

20. Құқықтық мемлекет: теориясы, қағидалары және Қазақстандағы дамуы

    Құқықтық мемлекеттің тарихи қалыптасуы мен негізгі теориялары, азаматтық қоғаммен байланысы және билікті құқықпен шектеу қағидалары қарастырылады. Қазақстан Конституциясының мемлекеттік билікті ұйымдастырудағы, азаматтардың құқықтары мен міндеттерін бекітудегі орны, сондай-ақ тәуелсіздік кезеңіндегі құқықтық реформалар мен құқық жүйесін дамыту бағыттары сипатталады.