Іздеу нәтижелері

295 нәтиже

1. Цитогенетикалық ғылымның даму жолдары мен тұқым қуалаушылықты зерттеу әдістемелері

   Мақалада цитогенетика ғылымының теориялық негіздері, жасушалық құрылымдарды талдау әдістері және олардың қалыптасу тарихы жан-жақты қарастырылған. Сонымен қатар Қазақстандағы цитогенетикалық ғылыми-зерттеулердің даму бағыттары, генетикалық белгілердің пенетранттығы, адам хромосомаларын халықаралық жүйелеу ережелері мен егіздік әдістің ерекшеліктері толық баяндалған.

2. Этика ғылымының мәні, даму тарихы және адамгершілік ілімдері

   Мақалада этика ғылымының ежелгі антикалық дәуірден бастап қалыптасу тарихы, оның құрылымдық бөліктері мен негізгі санаттары жан-жақты қарастырылады. Аристотельдің ізгілік, бақыт және «алтын орта» тұжырымдамасы, Әл-Фарабидің қайырымды қала мен кемел басшы туралы ілімі, сондай-ақ Жүсіп Баласұғұни, Абай мен Шәкәрімнің ар-ождан, ұят, иман мен кісілік хақындағы философиялық ой-тұжырымдары жүйелі түрде талданады.

3. Ортағасырлық ислам философиясы, фалсафа және діндер тарихы

   Фалсафаның араб тілді мұсылман өркениетінде қалыптасуы, оның географиялық кезеңдері, ислам мен араб тілінің өзара ықпалы және Орта Азиядағы тілдік-мәдени өзгерістер қарастырылады. Сондай-ақ фалсафаның антикалық философияны игеруі, мұсылман және еуропалық схоластикаға ықпалы, дін мен философия сабақтастығы, мешшай дәстүрі және әл-Кинди, әл-Фараби, Ибн Сина, Ибн Бажже мен Ибн Туфейл көзқарастары баяндалады. Соңғы бөлімде христиандықтың тарихи алғышарттары, қалыптасуы, догматикалық даулары және православие мен католицизмнің ортақ белгілері мен айырмашылықтары сипатталады.

4. Қазақ этикасы: мәдени негіздері, тарихи дамуы және кісілік құндылықтары

   Этика мен мәдениеттің байланысы, моральдық реттеудің қалыптасуы және қазақтың дәстүрлі әдеп жүйесінің тарихи бастаулары қарастырылады. Мәтін көшпелі дүниетаным, әдет құқығы, кісілік пен намыс, отаршылдық пен кеңестік өзгерістер, қазіргі қоғамдағы дәстүр мен жаңашылдықтың үйлесуі туралы тұжырымдарды қамтиды.

5. Жасуша биологиясының негіздері, жасуша теориясы және зерттеу әдістері

   Мақалада цитология ғылымының даму тарихы, жасуша теориясының қалыптасу кезеңдері және жасушалардың құрылымдық ерекшеліктері жан-жақты баяндалады. Жасушаны зерттеуге негіз болған микроскопиялық, микрохимиялық, физикалық және биохимиялық әдістердің ерекшеліктері мен олардың қолданбалы маңызы толық ашылып көрсетілген.

6. Экология және Қазақстанның биоалуантүрлілігін қорғау

   Экология ғылымының қалыптасуы, қазіргі жаһандық және Қазақстандағы экологиялық мәселелер, табиғи ортаны құқықтық қорғау, өсімдіктер мен жануарлардың алуан түрлілігі қарастырылады. Орманның экожүйелік қызметі, сирек түрлер мен мекендерді сақтаудың жолдары, антропогендік қысымның салдары және табиғи байлықты ұрпақ үшін қорғау қажеттігі баяндалады.

7. Физиология ғылымы: мәні, әдістері және даму тарихы

   Физиология тірі организмдердің, олардың жүйелері мен ағзаларының қызметін және реттелуін зерттейді. Бұл мақалада физиологияның салалары, медицина мен басқа ғылымдардағы маңызы, мақсаттары мен зерттеу әдістері, әрекеттік жүйелер мен жүйкелік-гуморальдық реттелу түсіндіріліп, ғылымның тарихи дамуы және Қазақстан физиологиясына үлес қосқан ғалымдар қарастырылады.

8. Менеджменттің қалыптасуы, негізгі функциялары және Қазақстандағы басқару теориясының дамуы

   Менеджмент еңбек кооперациясынан бастау алып, ежелгі мемлекеттердегі басқару тәжірибесінен өнеркәсіптік төңкеріс пен кәсіби басқарушылар институтына дейін дамыды. XX ғасырдың басында АҚШ-та ғылыми басқару қалыптасты. Басқару мақсат қою мен жоспарлауды, ұйымдастыруды, қызметкерлерді ынталандыруды және бақылауды қамтиды. Кеңестік кезеңдегі еңбек пен басқаруды ғылыми ұйымдастыру бағыттары және кейінгі зерттеулер Қазақстан мен посткеңестік кеңістіктегі басқарудың қазіргі маңызын айқындайды.

9. Христиан діні: тарихы, бағыттары және мәдени ерекшеліктері

   Христиан дінінің қалыптасуы, Иса пайғамбар туралы христиандық және исламдық түсініктер, Қасиетті жазбалары, православие, католицизм мен протестантизмнің дамуы және олардың саясатпен байланысы қарастырылады. Сондай-ақ Қазақстандағы православие мен католицизмнің тарихы, ортағасырлық мәдениетке ықпалы, монастырьлардың рөлі және христиандықтың адамгершілік құндылықтары сипатталады.

10. Дәстүрлі тәлім-тәрбиенің әлеуметтік болмысы мен рухани сабақтастығы

    Мақалада халықтық тәрбиенің қоғамдық және педагогикалық феномен ретіндегі мәні, тарихи-генетикалық даму жолдары жан-жақты қарастырылады. Фольклор, салт-дәстүр, еңбек пен эстетикалық тәрбие бірлігі, сондай-ақ әл-Фараби, Жүсіп Баласағұни, Асан қайғы, Қазтуған, Бұқар жырау, Ш. Уәлиханов, Ы. Алтынсарин, Абай және Алаш зиялыларының мұрасындағы тәрбиелік ой-пікірлер сарапталады. Сонымен бірге ХХ ғасырдағы этнопедагогикалық ғылыми зерттеулердің негізгі бағыттары баяндалады.

11. Топырақтың табиғи дене ретіндегі қалыптасуы және биосфералық қызметтері

    Топырақтану ғылымы табиғи пәндердің тоғысында дамып, топырақты ерекше биокосты табиғи-тарихи дене ретінде зерттейді. Тау жыныстарының физикалық әрі химиялық үгілуі топырақ түзілуіне алғышарт жасайды, ал В. В. Докучаев негізін салған факторлар жүйесі топырақтың қалыптасу заңдылықтарын анықтайды. Топырақ жамылғысы азық-түлік өндірісінің басты негізі бола отырып, тұқым сақтау, ферменттік қорғаныш, гидротермиялық реттеу, санитарлық тазару және аумақтың экологиялық жай-күйі туралы ұзақмерзімді ақпаратты сақтау сияқты маңызды биосфералық қызметтерді атқарады.

12. Қыпшақ тілі және жазба әдеби мұралары

    Қыпшақтардың тарихи дамуы, қыпшақтану ғылымы, қыпшақ және ескі қыпшақ тілдерінің жіктелуі мен қазақ тілінің қалыптасуындағы орны қарастырылады. Ескі қыпшақ және қыпшақ жазба ескерткіштерінің жазуы, тілдік сипаты, жанрлары мен маңызды үлгілері жүйеленеді.

13. Саяси және құқықтық ілімдер тарихының даму белестері мен негізгі тұжырымдамалары

    Мақалада саяси және құқықтық ілімдер тарихының адамзаттың рухани мәдениетіндегі орны, оның пәндік ерекшелігі мен зерттеу әдістемесі жан-жақты қарастырылады. Саяси ойдың ежелгі заманнан бастап ХХ ғасырға дейінгі негізгі төрт даму кезеңі, басты мектептер мен ойшылдар мұрасы жүйеленген. Сонымен қатар Жак Маритеннің табиғи, саяси және әлеуметтік құқықтар тұжырымдамасы, оның 1948 жылғы Адам құқықтарының жалпы декларациясына тигізген ықпалы мен ХХ ғасырда саясаттану пәнінің дербес ғылым ретінде қалыптасу алғышарттары талданады.

14. Молекулалық биология негіздері: жасушалық әдістерден гендік инженерияға дейін

    Мақалада молекулалық биологияның зерттеу бағыттары мен микроскопияның тарихи дамуы, жасушалық дақылдарды фракциялау және хроматографиялық тазарту тәсілдері қарастырылады. Тұқым қуалау материалы ретіндегі ДНҚ мен РНҚ-ның құрылымы, макромолекулаларды изотоптық әрі иммунологиялық талдау жолдары және рекомбинантты ДНҚ мен гендік инженерия технологиялары баяндалады.

15. Жапон тіл білімінің даму тарихы мен ғылыми бағыттары

    Мақалада жапон тіл білімінің VIII ғасырдан бастап қазіргі заманға дейінгі қалыптасу жолы жан-жақты баяндалады. Қытай және үнді дәстүрлерінің алғашқы әсері, камбун, вабун және кана жазу үлгілерінің пайда болуы, тарихи орфография мен фонологияның негіздері сараланады. Сонымен қатар грамматикалық ілімдердің, сөздіктер құрастыру ісінің өркендеуі, сөз таптарының жіктелуі және ХХ ғасырдағы шетелдік жапонтану ғылыми мектептерінің зерттеулері жүйелі түрде талданады.

16. Нарықтық экономикадағы маркетингтің мәні, тұжырымдамалық негіздері және сұранымды басқару тетіктері

    Мақалада маркетингтің экономикалық мәні, пайда болу тарихы, кәсіпорынның өндірістік-өткізу қызметіндегі алатын орны мен стратегиялық рөлі жүйелі түрде қарастырылған. Сонымен қатар тауардың өміршеңдік кезеңдері, маркетингтің негізгі тұжырымдамалары, сұраным деңгейіне қарай қолданылатын маркетинг типтері және ұсынымды қалыптастырудың сараланған стратегиялары жан-жақты талданған.

17. Демографиялық үдерістер, халық саны және экологиялық ықпал

    Демография халықтың саны, құрамы, тууы, өлімі, көші-қоны және орналасуын зерттейді. Мақалада оның қалыптасуы, халық өсіміне әсер ететін факторлар, жаһандық және қазақстандық демографиялық өзгерістер, экологиялық салдар мен халық санын арттыруға арналған ұсыныстар қарастырылады.

18. Экология ғылымы және табиғат пен қоғамның өзара байланысы

    Экология тірі организмдер мен қоршаған ортаның байланысын зерттейтін кешенді ғылым ретінде биосфера тұрақтылығын сақтауға және табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға бағытталған. Оның тарихи қалыптасуы, негізгі салалары, экологиялық проблемалардың себептері мен шешу жолдары, сондай-ақ Қазақстандағы экологиялық қауіпсіздік басымдықтары қарастырылады.

19. «Манас» эпосы және қазақ ғалымдарының зерттеулері

    «Манас» эпосының көркемдік, тарихи және мәдени маңызы, оның пайда болу кезеңі туралы ғылыми болжамдар, Шоқан Уәлихановтың жырды жазып алып таныстыруы, Мұхтар Әуезов пен Әлкей Марғұланның манастануға және фольклортануға қосқан үлесі қарастырылады. Эпос қырғыз халқының тарихын, дүниетанымын, салт-дәстүрін және түркі халықтарына ортақ тарихи-мәдени байланыстарды сақтаған көлемді мұра ретінде сипатталады.

20. Экологияның қалыптасуы, негізгі салалары және экологиялық мәселелерді шешудегі рөлі

    Экология тірі ағзалар, қоғам және қоршаған орта арасындағы байланыстарды зерттеп, табиғи жүйелердің тұрақтылығын сақтауға бағытталады. Мақалада экологиялық ойдың тарихи дамуы, ғылымның қазіргі салалары, мектептен басталатын экологиялық білім мен тәрбиенің қағидалары, Қазақстандағы экологиялық ахуал және оны жақсартуға арналған ұсыныстар қамтылған.