Іздеу нәтижелері

66 нәтиже

1. Ежелгі Грекия мен Гомер дәуірі мәдениетінің қалыптасуы

   Мақалада көне Эллада өркениетінің қалыптасу жолы, антик ұғымының мәні, Крит-Микены мәдениетінің тарихи маңызы және Гомер дәуіріндегі әдеби мұралар, мифологиялық дүниетаным, геометриялық керамика мен алғашқы жазу нышандары жан-жақты қарастырылады.

2. Гомер мұрасы және көне дәуірдегі жыраулық дәстүр

   Мақалада Гомер дастандарының антикалық дүниедегі тарихи-әдеби маңызы, ақынның шығу тегі мен Кіші Азиядағы көне көшпелілерге қатысы қарастырылады. «Илиада» мен «Одиссеяның» қазақ батырлар жырларымен, соның ішінде «Алпамыс батыр» дастанымен сарындық және сюжеттік ұқсастықтары ғылыми деректер негізінде сараланады.

3. Қазақ халық дастандары және рухани мәдениеттің әлемге танылуы

   Қазақ дастандары халықтың тарихи жадын, дүниетанымын, тұрмысын және көркемдік ойлауын танытатын, ауызша дәстүр мен жазба әдебиетті жалғастыратын маңызды мұра. Мақалада дастан жанрының түркілік негіздері, түрлері мен XIX ғасырдағы баспа арқылы таралуы, кітаби ақындардың рөлі және «Жүсіп-Зылиха», «Бозжігіт» дастандарының ерекшеліктері қарастырылады. Оларды салыстыра зерттеу ұлттық мұраны теориялық тұрғыдан танып, Қазақстан халықтары мәдениеттерінің байланысын нығайтуға және рухани құндылықтарды әлемге танытуға мүмкіндік береді.

4. Ежелгі грек өркениетінің мәдени-тарихи белестері және оның рухани құндылықтары

   Мақалада көне Эллада мәдениетінің Крит-Микены дәуірінен бастап эллинизм кезеңіне дейінгі даму жолы толық баяндалады. Гомер эпосы, грек мифологиясы, архаикалық отаршылдық үдерістер, классикалық полис демократиясы, сәулет ордерлері, философиялық және медициналық ілімдер, сондай-ақ Александр Македонский империясындағы өркениеттер тоғысуы жан-жақты қарастырылған.

5. Бүгінгі жастарды рухани-әлеуметтік құндылықтарға бағыттаудың теориялық негіздері

   Жастардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың қоғамдық және педагогикалық маңызы, құндылық ұғымының философиялық, психологиялық және педагогикалық түсіндірмелері қарастырылады. Жалпыадамзаттық, әлеуметтік-мәдени және рухани-адамгершілік құндылықтардың мазмұны, халықтық педагогика мен өзін-өзі тану сабақтарының тәрбиелік әлеуеті сипатталады.

6. Мектеп жасына дейінгі балаларды бейнелеу өнері арқылы адамгершілікке тәрбиелеу

   Бейнелеу өнері мектеп жасына дейінгі балалардың адамгершілік түсінігін, сезімін және мінез-құлқын дамытуға мүмкіндік береді. Ұлттық мұраға, қоршаған ортаны бақылауға, өнер туындыларына және бірлескен шығармашылыққа сүйенген жүйелі жұмыс баланың жанашырлық, жауапкершілік, ынтымақтастық пен табиғатқа қамқорлық қасиеттерін қалыптастыруға көмектеседі.

7. Жеке тұлғаның рухани әлеуметтенуі және әлеуметтік өзара іс-қимыл жүйесі

   Мақалада жеке тұлғаның рухани әлеуметтенуінің әлеуметтік-философиялық мәні, қазіргі қоғамдағы рухани дағдарысты еңсеру жолдары мен адамгершілік бағдарлар сараланады. Рухани әлеуметтенудің іргелі негіздері, үш сатылы даму моделі, сондай-ақ әлеуметтік бәсекелестік, ынтымақтастық пен әлеуметтік серіктестік жүйелерінің тиімділігі қарастырылған.

8. Қазақ баспасөзіндегі ұлттық салт-дәстүрдің насихатталуы

   Ұлттық салт-дәстүр мен рухани мұраның қазақ қоғамындағы орны, оларды ұрпақ тәрбиесі мен ұлттық бірегейлікті сақтауға пайдалану жолдары қарастырылады. Баспасөздің ағартушылық міндеті, кеңестік кезеңдегі үзілістерден кейінгі дәстүр сабақтастығы, жаһандану жағдайындағы ұлттық құндылықтарды насихаттау қажеттігі және «Ана тілі», «Қазақ әдебиеті» газеттері мен «Дәстүр» журналының рөлі сипатталады.

9. Бейнелеу өнері арқылы жастардың ұлттық санасы мен отансүйгіштік қасиеттерін шыңдау

   Бейнелеу өнері тұлғаның рухани дамуында, ұлттық сана-сезімі мен отансүйгіштік қасиеттерін қалыптастыруда шешуші рөл атқарады. Қазақ халқының дәстүрлі қолөнері мен бай мұрасы ұлттық болмысты айқындаса, көркем шығармашылық адамның жан дүниесіне әсер етіп, жаңашыл ойлауға жетелейді. Өскелең ұрпақтың сапалы кәсіби білім алып, төл мәдениетті терең меңгеруі мемлекеттің келешегін нығайтудың басты шарты саналады.

10. Қазақтың ұлттық дәстүрлері: тәрбиелік мәні, қоғамдық қызметі және жаңғырту жолдары

    Қазақтың салт-дәстүрлері ұрпақ тәрбиесіне, қоғамдық байланысқа және ұлттық бірегейлікке ықпал етеді. Сүйек жаңғырту, ас қайыру, асату, біз шаншар, қыз қашар, өңір салу, көңіл шай, билік ақы, дәм татыру және төрт түлікке қатысты ұғымдар сипатталады. Дәстүрлі мәдениеттің дүниені тану, қарым-қатынас орнату, мәдени ақпаратты сақтау, мағына қалыптастыру, әлеуметтендіру және тынығуға жәрдемдесу қызметтері, сондай-ақ ойын мен айтыстың тәрбиелік және мәдени рөлі қарастырылады. Дәстүрді бүгінгі өмірге лайықтап, мазмұнын түсінікті әрі тартымды түрде жеткізу оны жалғастырудың шарты ретінде ұсынылады.

11. Ұлттық қолөнер арқылы тұлғаның эстетикалық талғамын қалыптастыру

    Ұлттық қолөнер тұлғаның көркемдік талғамын, шығармашылық қабілетін және рухани-адамгершілік қасиеттерін дамытатын мәдени әрі педагогикалық құрал ретінде қарастырылады. Мәтінде тұлға мен эстетика ұғымдары, қазақ қолөнерінің тарихи негіздері мен материалдары, киіз басу, текемет, сырмақ және тері өңдеу дәстүрлері, сондай-ақ өнерді жас ұрпақ тәрбиесінде қолданудың жолдары сипатталады.

12. Ұлттық салт-дәстүр мен рухани мұра арқылы сана-сезімді жаңғырту жолдары

    Мақалада қоғамды рухани жаңғыртудың негізгі өзегі ретінде ұлттық кодты, салт-дәстүрді және ана тілін сақтау мәселелері талданады. Ұрпақ тәрбиесіндегі отбасы мен бабалар мұрасының орны қарастырылып, жаһандану мен цифрлық кеңістіктің жастар санасына тигізетін кері әсерлеріне тосқауыл қою жолдары сөз болады. Сондай-ақ нарықтық қатынастар жағдайындағы жас буынның жауапкершілігі, жаңа жасампаз идеяларды игеруі және ұлттық болмысты күнделікті тұрмыста нақты іспен дәріптеу міндеттері жан-жақты баяндалады.

13. Дене мәдениеті мен спорттың қоғамдағы орны

    Дене мәдениетінің жалпы мәдениетпен байланысы, қоғам мен тарихи кезеңдердегі дамуы, спорттың әлеуметтік-педагогикалық қызметтері және дене тәрбиесінің мазмұны қарастырылады. Дене белсенділігінің адам дамуы мен ұрпақ саулығына ықпалы және дене тәрбиесінің негізгі құралдары сипатталады.

14. Қазақ баспасөзіндегі кітап тарату, оқырман және балалар әдебиеті мәселелері

    Қазақ кітап нарығындағы тарату мен жарнама жүйесінің әлсіздігі, оқырман сұранысы мен кітапхана қорының жайы, шетелдік басылымдардың нарықтағы үлесі және балалар әдебиетінің сапасы мен қолжетімділігі қарастырылады. Нарықты зерттеу, орталықтандырылған кітап саудасын дамыту, кітапханаларды толықтыру, баспаларды қолдау, балаларға арналған туындыларды ынталандыру және оқырманмен байланысты күшейту ұсынылады.

15. Жас ұрпақ тәрбиесіндегі ұлттық және рухани құндылықтар

    Мақалада ұлттық жаңғырудың ұлттық сананы кеңейтіп, ұлттық болмыстың өзегін сақтауға негізделетіні қарастырылады. Дидактиканың ұғымдары мен оқыту процесінің құрылымы түсіндіріліп, білім беруді тәрбие және тұлғаны дамыту міндеттерімен ұштастырудың жолдары талданады. Халық педагогикасы, патриотизм, рухани мұра, салт-дәстүр және ұлттық құндылықтар жас ұрпақтың азаматтық, адамгершілік қасиеттерін қалыптастырудың негізі ретінде ұсынылады.

16. Қожа Ахмет Иасауи мұрасы және «Диуани Хикметтің» сопылық тағылымы

    Мақалада Қожа Ахмет Иасауидің әйгілі «Диуани Хикмет» шығармасының тарихи маңызы, көне түркі тіліндегі рухани дәстүрдің қалыптасуы және түркі әлеміне таралу географиясы жан-жақты қарастырылады. «Дәптер Сәни» ұғымы төңірегіндегі ғылыми көзқарастар мен ақын жырларындағы сопылық мақамдар, жас ерекшеліктеріне сай рухани кемелдену сатылары, алпыс үште жер астына түсу философиясы және Мәнсүр Әл-Халладж бейнесінің ақиқат символына айналуы нақты деректермен баяндалады.

17. Жастар ортасындағы субмәдениеттер ағымы және рухани құндылықтардың тәрбиелік негіздері

    Мақалада субмәдениет ұғымының шығу тегі, оның ХХ ғасырдан бастап қалыптасу кезеңдері, Қазақстан жастары арасында тараған рэп, эмо және готикалық бағыттардың сипаттамасы мен қауіптері жан-жақты талданады. Сонымен бірге материалдық игілік пен рухани мұраттардың арақатынасы, дәстүрлі дін мен моральдің тұлғаны қалыптастырудағы орны сарапталып, еліміздегі мемлекеттік жастар саясаты мен тәрбие тетіктерін жетілдіру жолдары ұсынылады.

18. Өзін-өзі бағалау мен рухани-адамгершілік тәрбиенің маңызы

    Баланың өзін-өзі бағалауы оқу жетістігін аңғаруына және оқу мақсатына қарай ілгерілеуін бағалауына көмектеседі. Оның қалыптасуына оқу мазмұны мен әдістері, педагогтердің пікірі, құрдастар және отбасы ортасы ықпал етеді. Рухани-адамгершілік тәрбие отбасындағы үлгіден, педагогтің күнделікті қарым-қатынасынан, еңбек пен ойыннан, халық педагогикасы мен мәдени мұрадан бастау алып, баланың ар-ұятын, сенімін, ізгілігін және қоғам алдындағы жауапкершілігін қалыптастырады.

19. Мағжан Жұмабаев дүниетанымындағы адам, тарих және білім

    Мағжан Жұмабаевтың дүниетанымы қазақтың тарихи тәжірибесі мен көшпелі мәдениеті, Шығыс пен Батыс ой дәстүрлері тоғысқан ортада қалыптасты. Оның поэзиясы мен педагогикалық мұрасында адам жаны, сезім мен ақылдың бірлігі, өмір мен өлім, ұлттық болмыс, тарихи сана, тұлға мен бұқараның байланысы, рухани сабақтастық және білімнің адамды қалыптастырудағы рөлі талданады. Ақынның гуманистік ойлары ұлттық құндылықтарды жалпыадамзаттық мәселелермен ұштастырады.

20. Ахмет Иүгінекидің «Ақиқат сыйы» дастанының көркемдік сипаты мен әдеби маңызы

    ХІІІ ғасырдағы «Ақиқат сыйы» дастаны білімді, ізгілікті, әділдікті, жомарттықты және рухани кемелденуді насихаттайтын дидактикалық мұра ретінде қарастырылады. Туындының мазмұны, қолжазба нұсқалары, түркі әдебиетіндегі орны, композициялық және метрикалық ерекшеліктері, көркемдік тәсілдері мен қазіргі тәрбиелік маңызы талданады.