Іздеу нәтижелері

66 нәтиже

1. Қазақ халқының рухани және материалдық мәдени мұрасы

   Қазақ мәдениетінің рухани және материалдық мұрасы ұлттық бірегейліктің, тарихи жадтың және эстетикалық тәрбиенің негізі ретінде қарастырылады. Тарихи жазбалар, жануарлық стиль, музыка мен фольклор, көшпелі өмір салты, киіз үй, сәулет, тарихи ландшафт және қолөнер үлгілері мәдени сабақтастықтың көріністері ретінде талданады. Мәдени мұраны зерделеу ұлттық дәстүрді білім беру мен тәрбие жүйесіне енгізумен, мәдениеттердің алуандығын мойындаумен және отаршылдық кезеңінен қалған рухани зардаптарды еңсерумен байланыстырылады.

2. Ана құрсағындағы рухани жетілу және адам жаратылысының құпиялары

   Мақалада адам дамуының ана құрсағындағы физиологиялық және рухани кезеңі, ұрықтың даму сатыларындағы эволюциялық көріністер, әл-Фарабидің Платон мен Аристотель идеяларын сабақтастыруы, қазақ халық педагогикасының 1-ші және 2-ші кезеңдеріндегі ұрық тазалығы мен аналық парасаттың рөлі, сондай-ақ жүрек ілімі мен Абай мұрасындағы тәрбие жүйесі жан-жақты баяндалады.

3. Қазақ халық педагогикасының бастаулары және ортағасырлық түркі ойшылдарының тәлімдік мұрасы

   Мақалада адам баласының дүниеге келген сәтінен бастап өмірден өткенге дейінгі өмірлік кезеңдеріндегі халықтық салт-дәстүрлер, ғұрыптық өлең-жырлар, ырым-тыйымдар мен ұлттық ойындардың тәлім-тәрбиелік қызметі жан-жақты қарастырылады. Сонымен қатар ортағасырлық түркі өркениетінің аса көрнекті ғұламалары әл-Фараби, Жүсіп Баласағұни, Қожа Ахмет Яссауи, Махмұд Қашқари, Ахмет Иүгнеки, сондай-ақ Алтын Орда дәуіріндегі Хорезми, Сайф Сарай және Құтып туындыларындағы адамгершілік, еңбек, парасат, тіл мәдениеті мен қоғамды ізгілендіруге бағытталған педагогикалық ой-тұжырымдар жүйелі түрде сараланады.

4. Мәдени мұра және көркем білім беруді жетілдіру

   Мәдени мұраны сақтау мен танытудың, ұлттық өнер мен эстетикалық тәрбиені білім беру жүйесіне енгізудің жолдары қарастырылады. Міржақып Дулатұлының әдеби-эстетикалық көзқарастары, мектептегі көркем білімнің ұйымдастырылуы, мұғалім даярлау, бейнелеу өнерін оқыту әдістемесі, тарихи ескерткіштер мен қазақтың қолөнерін зерделеу мәселелері қамтылған.

5. Қазақ ағартушы-демократтарының әдеби, ғылыми және эстетикалық мұрасы

   Мақалада XIX ғасырдың екінші жартысындағы қазақ ағартушы-демократтары Шоқан Уәлиханов, Ыбырай Алтынсарин және Абай Құнанбайұлының ғылыми, педагогикалық және эстетикалық ой-тұжырымдары қарастырылады. Шоқанның фольклор мен әдебиетті ғылыми жүйелеуі, Ыбырайдың халықтық тәрбиеге арналған оқулықтары, сондай-ақ Абайдың сөз өнеріне қойған қатаң өлшемдері мен қара сөздеріндегі қоғамдық сыны жан-жақты талданады. Сонымен қатар Абай мұрасын ілгерілеткен Шәкәрім Құдайбердіұлының философиялық ізденістері мен кейінгі қазақ зиялыларының ұлттық мәдениетті өркендетудегі орны сараланады.

6. Қазақ фольклорындағы тұрмыс-салт жырларының табиғаты мен жанрлық жүйесі

   Мақалада қазақ халық ауыз әдебиетінің негізгі салаларының бірі болып табылатын тұрмыс-салт жырларының жанрлық ерекшеліктері, тақырыптық топтары мен көркемдік сипаты жан-жақты баяндалады. Төрт түлік мал мен кәсіпке, Наурыз мейрамына, бала өмірінің кезеңдеріне, отбасы құру дәстүрлеріне, адам көңіл күйін білдіретін мұң-шер шығармаларына және бата-тілектерге тән салттық өлеңдердің мазмұны сараланып, нақты үлгілері келтіріледі.