Іздеу нәтижелері

601 нәтиже

1. Қазақ хандығының құрылуы, дамуы және жоңғарларға қарсы күресі

   Қазақ хандығының XV ғасырдағы құрылуы мен XVII–XVIII ғасырлардағы саяси дамуы, хандардың билігі, әлеуметтік құрылымы, шаруашылығы мен мәдениеті баяндалады. Әбілхайыр ұлысынан Жетісуға көшу, Сыр бойындағы қалалар үшін күрес, жоңғар шапқыншылықтары, «Ақтабан шұбырынды», Абылай ханның жорықтары және Ресей мен Қытаймен байланыстар қамтылады.

2. Абылай ханның мемлекеттік қайраткерлігі және дипломатиялық саясаты

   Мақалада XVIII ғасырдағы Қазақ хандығының көрнекті билеушісі Абылай ханның мемлекеттік қызметі, ішкі және сыртқы саясаты жүйелі қарастырылады. Оның жоңғар шапқыншылығына қарсы күрестегі қолбасшылық айла-тәсілдері, Цин және Ресей империялары арасындағы теңгерімді дипломатиялық қатынастары, мемлекеттік басқару мен сот төрелігіндегі дала демократиясының сақталуы жан-жақты сипатталады.

3. Түркия: географиясы, халқы, шаруашылығы және туризмі

   Түркияның Азия мен Еуропа түйіскен жердегі географиялық орны, тарихи қалыптасуы, табиғи ресурстары, мемлекеттік құрылысы мен халқы қарастырылады. Сондай-ақ өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, көлік, экологиялық мәселелер, туризмнің бағыттары және халықаралық байланыстар сипатталады. Мәтінде әр жылдардан алынған сандық деректер болғандықтан, халық саны мен туризмге қатысты көрсеткіштер кезеңіне қарай әртүрлі беріледі.

4. Қытай: халқы, мәдениеті және Қазақстанмен байланысы

   Қытай халқының этникалық қалыптасуы мен тарихы, діні, тұрмысы, тілі мен жазуы, дәстүрлі медицинасы және саяси құрылысы қарастырылады. Тайваньның мәртебесі, Ұлы Қытай қорғаны мен Гугун мұражайы сипатталып, Қазақстан мен Қытай арасындағы дипломатиялық қатынастар және 2007–2008 жылдардағы сауда көрсеткіштері баяндалады.

5. Түркі халықтары мен мемлекеттерінің тарихы

   Орхон–Енисей жазбаларынан бастап түркі халықтарының қалыптасуы, көне және ортағасырлық қағанаттар мен хандықтар, Алтын Орда, Қазақ хандығы және өзге түркі мемлекеттері қарастырылады. Материалда этникалық үдерістер, мемлекеттік құрылым, шаруашылық, дін, мәдениет, соғыстар мен саяси ыдырауларға қатысты деректер берілген.

6. Әлем мәдениетінің қалыптасуы: Шығыс пен Батыс өркениеттері

   Мақалада Шығыс пен Батыс мәдениеттерінің өзара ықпалы мен жаһандану жағдайындағы сұхбаты, мәдениеттің ежелгі бастаулары, мифология мен діннің қалыптасуы, Ежелгі Египет, Месопотамия, Қытай және Үндістан өркениеттерінің жетістіктері, сондай-ақ Еуропадағы классицизм мен Ағартушылық дәуірінің мәдени сипаты қарастырылады. Қайта Өрлеу гуманистік дүниетанымға жол ашқан, ішкі қайшылықтары бар тарихи үдеріс ретінде сипатталады.

7. Тәуелсіз Қазақстандағы діни ахуал және исламның тарихи орны

   Мақала Қазақстандағы діни көптүрлілік, миссионерлік қызмет пен дәстүрлі емес діни қозғалыстар жөніндегі пікірлерді, исламның ел аумағына таралу тарихын және тәуелсіздік кезеңіндегі ислам институттарының дамуын қарастырады. Онда діни төзімділік, зайырлылық, Ханафи мәзһабы, тарихи әдет-ғұрыптар мен діни-ағартушылықтың маңызы сөз болады.

8. Христиан дінінің басты тармақтары және олардың тарихи-теологиялық ерекшеліктері

   Мақалада христиан дінінің үш негізгі тармағы — православие, католицизм және протестантизм жан-жақты қарастырылады. Олардың тарихи қалыптасу кезеңдері, географиялық таралуы, теологиялық догматтары, шіркеулік басқару құрылымы, діни рәсімдері мен әлеуметтік ерекшеліктері толық баяндалған.

9. Қазақстандағы діндердің тарихы мен қазіргі діни ахуал

   Қазақстан аумағындағы ислам мен христиандықтың таралу тарихы, діни әртүрлілік, ар-ождан бостандығын реттейтін конституциялық қағидалар және тәуелсіздік кезеңіндегі діни ұйымдардың өзгеруі баяндалады. Ислам, православие, католицизм, протестанттық бағыттар және жаңа діни қозғалыстардың ұйымдары мен ілімдері, сондай-ақ дәстүрлі және жаңадан тараған конфессиялар төңірегіндегі қоғамдық пікір қарастырылады.

10. Қазақстандағы діндер және конфессияаралық қатынастар

    Қазақстандағы конфессиялық келісім мен діни институттардың дамуы, исламның таралу тарихы, православие, католицизм, протестантизм, иудаизм және буддизм қауымдарының қалыптасуы, сондай-ақ жаңа діни ағымдардың тарихы мен жіктелуі қарастырылады.

11. Қазақстандағы діни ахуал, діни бостандық және конфессияаралық келісім

    Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін діни сенім бостандығы кеңейіп, діни бірлестіктер мен конфессиялар саны артты. Мәтінде діни ұйымдардың құқықтық жағдайы, исламның тарихи орны мен қазіргі қызметі, миссионерлік және дәстүрлі емес ағымдар, экстремизмнің таралуына ықпал ететін әлеуметтік жағдайлар талданады. Қоғамдық тұрақтылықты сақтау үшін дінаралық диалог, білім беру, өзара құрмет және заң аясындағы алдын алу шараларының маңызы көрсетіледі.

12. Тәуелсіз Қазақстандағы медиа кеңістік және постковидтік кезеңдегі ислам тақырыбы

    Мақалада қазіргі азаматтық қоғамдағы бұқаралық ақпарат құралдарының діни ахуалды реттеудегі орны, діни дискурстың қоғамдық сана мен қауіпсіздікке екіжақты ықпалы жан-жақты талданады. Сондай-ақ 2020 жылғы постковидтік кезеңдегі ислам тақырыбының мерзімді басылымдарда, телерадио хабарлары мен цифрлық платформаларда жариялану ерекшеліктері және контентті зерделеудің ғылыми әдіснамасы қарастырылады.

13. Ислам, қазақ салт-дәстүрі және ұлттық руханият

    Қазақтың әдет-ғұрыптары мен ислам шариғатының байланысы, мұсылман құқықтануындағы ғұрыптың орны, исламның Орталық Азия мен қазақ даласына таралуы және тәуелсіз Қазақстандағы діни жаңғыру қарастырылады. Мәтінде балаға ат қою, бесікке бөлеу, қырқынан шығару, тұсаукесер, сүндеттеу, асар, бата, беташар және марқұмды жерлеу тәрізді дәстүрлер сипатталып, дін мен ұлттық мәдениеттің сабақтастығы туралы тұжырым жасалады.

14. Оңтүстік Қазақстанда исламның таралуы және оның қоғамға ықпалы

    Ислам Оңтүстік Қазақстан мен Орталық Азияға VII–VIII ғасырларда еніп, әскери жорықтар, саяси өзгерістер, сауда және уағыз арқылы бірнеше ғасыр бойы таралды. Түркі тайпаларының қарсылығы, Қарахан мемлекетінің исламды қабылдауы, қожалар мен сопылық дәстүрдің қызметі діни өзгерістерге ықпал етті. Ислам аймақтың руханиятына, ғылымы мен мәдениетіне, қазақ хандығының құқықтық және қоғамдық жүйесіне әсер етіп, жергілікті әдет-ғұрыптармен астаса дамыды; тәуелсіз Қазақстанда мұсылмандық институттар мен діни инфрақұрылым кеңейді.

15. Дін, азаматтық қоғам және мәдениеттер сұхбаты

    Дін сенім мен рәсім арқылы адамдарды біріктіріп, қоғамдық қатынастарды реттейтін және мәдени құндылықтарды орнықтыратын институт ретінде қарастырылады. Мәтінде діннің мемлекетпен тарихи байланысы, зайырлы қоғамдағы орны, әлеуметтік және қайырымдылық қызметі, секуляризация мен модернизация жағдайындағы өзгерістері талданады. Қазақстанның көпконфессиялы құрылымы дінаралық сұхбатты, төзімділікті және келісімді қоғам тұтастығының маңызды негіздері ретінде көрсетеді.

16. Қазақстанның қоғамдық-саяси жаңаруы, жастар саясаты және дінаралық келісім

    Қазақстанның қоғамдық-саяси дамуы демократиялық институттардың біртіндеп қалыптасуы, азаматтық қоғамның өрістеуі және мемлекеттік билік пен саяси партиялардың өзара ықпалы арқылы сипатталады. Мәтінде Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылымы мен этносаралық келісімге қосқан үлесі, жастар саясатының мақсаттары мен көрсеткіштері, сондай-ақ діни төзімділік пен исламдық білім туралы пайымдар қарастырылады. Қорытынды бөлімде конституциялық өзгерістер мен демократияны дамыту міндеттері жинақталған.

17. Әкімшілік құқықтық реттеу жүйесіндегі субъектілер мен мемлекеттік органдардың өзара байланысы

    Әкімшілік құқық субъектілері мемлекеттік органдарды, лауазымды тұлғаларды және азаматтардың жалпы мен арнайы құқықтық мәртебесін біріктіреді. Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының ұйымдастырушылық кепілдері, әкімшілік құқық қайнар көздерінің белгілері мен басқару қатынастарының өктем сипаты заңнамалық негізде реттеледі. Қоғамдық және діни бірлестіктердің құқықтық жағдайы, оларды мемлекеттік тіркеу мерзімдері мен заң талаптарын бұзғаны үшін қолданылатын әкімшілік жауапкершілік шаралары құқықтық тәртіпті қамтамасыз етеді.

18. ІХ-ХІ ғасырлардағы Оғыз мемлекетінің тарихы, басқару құрылымы және саяси тағдыры

    Мақалада ІХ ғасыр мен ХІ ғасырдың бас кезінде өмір сүрген Оғыз мемлекетінің қалыптасуы, тайпалық және этникалық құрамы, аумақтық шектері жан-жақты қарастырылады. Сонымен қатар жабғылық басқару жүйесі, әлеуметтік құрылымы, қалалары мен шаруашылығы, көрші елдермен әскери-саяси байланыстары және мемлекеттің құлау себептері баяндалады.

19. Қазақстандағы қоғамдық тұрақтылық пен конфессияаралық келісім үлгісі

    Мақалада Қазақстан Республикасындағы этносаралық бірлік пен конфессияаралық келісімді қамтамасыз етудің тарихи алғышарттары, құқықтық негіздері және мемлекеттік саясаты қарастырылады. Қазақ халқының тарихи кезеңдердегі қамқорлығы, Ел бірлігі доктринасының мәні, дін саласындағы заңнамалық жаңғырулар мен халықаралық деңгейдегі дінаралық диалог бастамалары жан-жақты талданады.

20. Дәстүрлі қазақ қоғамының саяси-әлеуметтік құрылымы

    Дәстүрлі қазақ қоғамының ру-тайпалық негіздері, билік институттары мен әлеуметтік топтары, хандық биліктің өзгеруі, отарлық кезеңдегі қайта құрулар және элита мәселесі қарастырылады. Көшпелі шаруашылықтың қоғамдық қатынастарға ықпалы, дәстүрлі құқық пен міндеткерліктердің сипаты да ашылады.