Іздеу нәтижелері

601 нәтиже

1. Әлеуметтану: қоғам, әлеуметтік құрылым және зерттеу әдістері

   Әлеуметтанудың пәні мен қалыптасуы, қоғамның жүйелік сипаты, әлеуметтік жіктелу мен мобильділік, институттар, тұлға, девиация, отбасы, экономика, шиеленіс, мәдениет, дін, этникалық қатынастар және басқару мәселелері қарастырылады. Сондай-ақ әлеуметтік құбылыстарды эмпирикалық зерттеу, іріктеу мен зерттеу бағдарламасын құру қағидалары түсіндіріледі.

2. ХХ ғасыр басындағы Алаш қозғалысының саяси белестері мен тарихи бастаулары

   Мақалада ХХ ғасырдың басындағы Алаш ұлт-азаттық қозғалысының қалыптасу бастаулары, оның бес даму кезеңі, Қарқаралы құзырхаты мен Орал сиезінің мәні, сондай-ақ Мемлекеттік Дума мінберінен қазақ мүддесін қорғаған зиялылар мен дін қайраткерлерінің тарихи рөлі жүйелі баяндалады.

3. Алтын Орда мемлекетінің даму кезеңдері мен басқару жүйесі

   Мақалада Алтын Орда мемлекетінің құрылу тарихы, оның әскери жорықтары, әкімшілік-саяси басқару тетіктері мен ұлыстық жүйесі қарастырылады. Сондай-ақ мемлекеттің этникалық құрамы, түркілену себептері, гүлдену кезеңі, ішкі алауыздықтар мен сыртқы соққылар нәтижесіндегі ыдырау үдерісі және оның қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуына тигізген әсері баяндалады.

4. Қазақстан мен Малайзияның этнодемографиялық құрылымы және этносаралық қатынастары

   Қазақстан мен Малайзиядағы этнодемографиялық құрамның тарихи қалыптасуы көші-қон, отарлық басқару, кеңестік саясат, тіл мен діннің ықпалы арқылы салыстырылады. Қазақстанға қоныстандыру мен жер аудару толқындары, Малайзиядағы малай, қытай және үнді қауымдарының орнығуы, екі елдегі этносаралық шиеленістер және ұлттық саясаттың мақсаттары мен мәселелері қарастырылады.

5. Христиандық ілімнің дамуы және православие ағымының рухани-ұйымдастырушылық негіздері

   Мақалада христиан дінінің Рим империясында пайда болуы, оның әлеуметтік-философиялық алғышарттары мен қасиетті жазбаларының қалыптасу тарихы жан-жақты талданады. Православиелік ағымның католицизмнен догматикалық, салт-жоралық және құрылымдық айырмашылықтары, жеті құпия ғұрыптың мазмұны, сондай-ақ соборлық басқару жүйесі мен Қазақстандағы православие шіркеуінің даму кезеңдері баяндалады.

6. Көшпелілердің мәдени кеңістігі және далалық қоғамның тарихи мұрасы

   Мақалада көшпелілердің мәдени кеңістігі, табиғатпен байланысы мен ата қоныс ұғымы, отырықшы өркениеттермен сауда және мәдени-әскери байланыстары қарастырылады. Сонымен қатар Батыс философтары мен зерттеушілерінің көшпелі қоғамға қатысты тұжырымдары, ислам дінінің дәстүрлі қазақ қоғамына ену ерекшеліктері мен әлеуметтік құрылымы баяндалады.

7. Әлемдік діндердің қалыптасу тарихы, рухани негіздері және географиялық таралуы

   Мақалада әлемдік үш дін – буддизм, христиандық және исламның тарихи қалыптасу жолдары, доктриналық негіздері мен географиялық өрісі қарастырылады. Сенімдердің адамзаттық сипаты, буддистік азаптан арылу жолы, христиан конфессияларының құрылымдық ерекшеліктері, исламның пайғамбарлық тағылымы мен ішкі ағымдары, сондай-ақ дінтану ғылымының зерттеу пәні жан-жақты баяндалады.

8. Ортағасырлық Қазақстан даласындағы мемлекеттік құрылымдар және олардың мәдени мұрасы

   Мақалада IX–XIII ғасырларда Қазақстан аумағында өмір сүрген Қарахан, Қарақытай, Қимақ және Оғыз мемлекеттерінің саяси тарихы, мемлекеттік басқару жүйесі, әлеуметтік-экономикалық жағдайы мен этникалық құрамы жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар, аталған дәуірдегі рухани даму, ислам дінінің таралуы және Әбу Насыр әл-Фараби, Жүсіп Баласағұн, Махмұд Қашқари мен Қожа Ахмет Ясауи шығармашылығы қамтитын мәдени өрлеу кеңінен зерделенеді.

9. Қазақтың үйлену және аза тұту ғұрыптық фольклорының жанрлық сипаты мен зерттелуі

   Қазақ халқының дәстүрлі үйлену және аза тұту ғұрыптарына байланысты фольклорлық шығармалары, олардың жанрлық жіктелуі, беташар, аушадияр, сыңсу, некеқияр рәсімдерінің мән-мағынасы, сондай-ақ В. В. Радлов пен Мәшһүр-Жүсіп Көпейұлы мұраларындағы мәтіндік байланыстар мен ғылыми зерттелу бағыттары қарастырылады.

10. Триггерлер: құрылымы, жұмыс істеуі және қолданылуы

    Триггерлердің цифрлық сигналдарды сақтау мен өңдеудегі қызметі, жартылай өткізгішті құрылымы және динисторлық генераторларда қолданылуы қарастырылады. Транзисторлы триггерлердің ауысуы, тактілі және тактілі емес RS, D, JK және санағыш триггерлердің ерекшеліктері, сондай-ақ интегралдық микросұлбалардың құрылысы мен түрлері сипатталады.

11. Қарахан мемлекеті мен Қыпшақ хандығы

    Қарахан мемлекетінің қалыптасуы, исламдануы, саяси бөлінуі, басқару жүйесі, жер иелену түрлері мен шаруашылығы баяндалады. Сонымен бірге қыпшақтардың этникалық қалыптасуы, Дешті Қыпшақ аумағындағы саяси тарихы, әлеуметтік жіктелуі және шаруашылық өмірі қарастырылады.

12. Өсіп тұрған ағаштардың таксациялық көрсеткіштері мен дің көлемін анықтау тәсілдері

    Мақалада орман қорындағы жеке ағаштар жиынтығының таксациялық көрсеткіштері, ағаштың өндірістік құрамдас бөліктері және өсіп тұрған діңдердің көлемін анықтаудың жанама түзу жанасу нүктесіне негізделген жаңа тәсілі жан-жақты қарастырылады. Ұсынылған жаңа түрлік сан, арнайы портативті құрылғының құрылымы, сынама аудандардағы тәжірибелік сынақ нәтижелері және дің қимасының ауданын өлшеу әдістемесі баяндалған.

13. Тиристорлар: құрылымы, жұмыс істеуі және қолданылуы

    Тиристордың құрылысы мен екі тұрақты күйі, p-n ауысулары және транзисторлық балама сұлбасы арқылы іске қосылуы, негізгі сипаттамалары мен түрлері қарастырылады. Басқарылатын түзеткіштерде, айнымалы токты реттеуде, инверторларда және резервтік қорек көздерін автоматты қосу құрылғыларында қолданылуы, сондай-ақ тиристорларды таңбалау тәртібі сипатталады.

14. Сібір хандығы: Көшім ханның билігі, құрылымы және күйреуі

    Сібір хандығының Батыс Сібір мен Солтүстік Қазақстандағы қалыптасуы, Көшім ханның билікті орталықтандыруы, мемлекеттің аумағы мен әлеуметтік-этникалық құрылымы, жасақ жүйесі, Искер қаласы, исламның таралуы және көрші елдермен қатынастары баяндалады. Ермак бастаған казактардың жорығы мен Ресей әскерлерінің кейінгі соғыстары, сондай-ақ хандықтың жеңілісі мен Көшім билігінің тарихи орны қарастырылады.

15. Алтын Орда дәуірі: алып империяның өрлеуі, қоғамдық құрылымы және ыдырауы

    Мақалада Алтын Орда мемлекетінің қалыптасуы, оның аумақтық кеңеюі, ішкі және сыртқы саясаты жан-жақты баяндалады. Батый, Берке, Өзбек және Жәнібек хандардың билік кезеңдері, Мысырмен орнатылған әскери-мәдени одақ, сондай-ақ беклербек, уәзір, даруға, басқақ және білікшілер қызметіне негізделген мемлекеттік басқару тетіктері талданады. Мемлекеттің гүлдену дәуірі мен қала мәдениеті, кейінгі тақ таластары, Куликово шайқасы және державаның бірнеше хандықтарға бөлініп құлау үдерісі сипатталады.

16. Қалмақ хандығының мемлекеттік құрылысы мен құқықтық жүйесі (1664–1771)

    Қалмақ хандығының құрылуы, саяси басқаруы және құқықтық жүйесі көшпелі мемлекеттілік пен моңғол дәстүрінің аясында қарастырылады. Ойраттардың Ресей аумағына қоныс аударуынан хандықтың ыдырауына дейінгі бес кезең, хан билігінің орталықтануы, Ресеймен жасалған серттік-шарттардың орны, чулган мен будда дінбасыларының қызметі, қоғамның әлеуметтік жіктелуі және әдет-ғұрып құқығының қылмыс, отбасы, жер және сот салаларындағы нормалары сипатталады.

17. ХХ ғасырдың ортасындағы Қытай қазақтарының қоғамдық өмірі және Қазақстанға көші-қоны

    1949 жылдан кейін Шынжаңдағы қазақтардың саяси басқару жүйесі, жер меншігі және дәстүрлі шаруашылығы өзгеріп, автономиялық құрылымдар қалыптасты. Ұжымдастыру, Халық коммуналары, «Үлкен секіріс» пен «Мәдени революция» әлеуметтік-экономикалық және мәдени өмірге ауыр ықпал етті. 1950–1960 жылдардағы Қытайдан Қазақстанға қоныс аудару саяси қысыммен, ашаршылықпен, шекаралық жағдаймен және Кеңес Одағының еңбек ресурстарына сұранысымен байланысты болды; көшіп келгендер жаңа жерлерге орналастырылып, жұмыс пен баспана мәселелерін бастан өткерді.

18. Оғыз және Қарахан мемлекеттерінің саяси тарихы, әлеуметтік құрылымы мен мәдениеті

    Мақалада VII–XIII ғасырлардағы Оғыз және Қарахан мемлекеттерінің тарихи қалыптасуы, этникалық құрамы, аумақтық шекаралары, мемлекеттік басқару жүйелері, шаруашылығы мен қала мәдениеті жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар оғыздар мен қарахандардың сыртқы саясаты, көрші халықтармен қарым-қатынасы, тақ үшін күресі, көші-қон үдерістері және бұл әулеттердің тарихи сахнадан кету себептері талданады.

19. Орта ғасырлардағы Қазақстанның қала мәдениеті, рухани наным-сенімдері және жазу дәстүрі

    Мақалада VI–XII ғасырлардағы Қазақстан аумағындағы қала мәдениетінің жедел өркендеуі, Ұлы Жібек жолы бойында орналасқан Испиджаб, Отырар, Тараз және Сығанақ секілді орталықтардың тарихы жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар көне түркілердің дәстүрлі наным-сенімдері, табиғат пен Тәңірге сиыну салты, ислам дінінің таралу кезеңдері, руна жазуының құпиясын ашу тарихы және ортағасырлық ғалымдар мен ақындардың жазба мұрасы қарастырылады.

20. Ислам ғибадатындағы намаздың мәні, парыздық сипаты және рухани тағылымы

    Мақалада ислам іліміндегі басты ғибадаттардың бірі саналатын намаздың мәні, оның шариғи және сөздік анықтамалары, парыз етілу тарихы мен негізгі шарттары жан-жақты қарастырылады. Намаздың мұсылман өміріндегі жеке, рухани, моральдық және дене саулығына қатысты артықшылықтары Құран Кәрім аяттары мен сахих хадистер негізінде дәйектеледі. Сонымен қатар Миғраж түніндегі елу намаздың беске дейін жеңілдетілуі, күнделікті сүннет намаздардың сауабы, ақыреттегі есеп берудегі орны және қоғамдағы ынтымақ пен бірлікті нығайтудағы діни парыздардың маңызы сараланады.