Іздеу нәтижелері

601 нәтиже

1. Қазақстан аумағындағы ерте мемлекеттік бірлестіктер

   Б.з.б. I мыңжылдықтан б.з. V ғасырына дейінгі Қазақстан аумағындағы сақ, үйсін, қаңлы және ғұн бірлестіктерінің саяси құрылымы, шаруашылығы, әлеуметтік жіктелуі, мәдениеті мен тарихи қозғалыстары қарастырылады.

2. Перу Республикасының мемлекеттік құрылымы, табиғаты мен әлеуметтік-экономикалық дамуы

   Мақалада Перу Республикасының географиялық орны, табиғи зоналары, климаты, бай тарихы мен мемлекеттік құрылымы толық қарастырылады. Сонымен қатар елдің әкімшілік-аумақтық құрылысы, халқының ұлттық құрамы, тілі, діні, ұлттық экономикасының жетекші салалары, көлік инфрақұрылымы және туристік әлеуеті жан-жақты сипатталған.

3. Құқықтық жүйелер: құрылымы, жіктелуі және негізгі құқықтық отбасылар

   Құқықтық жүйе қоғамдағы құқық нормаларын, құқықтық идеологияны, заңдық тәжірибені және оларды жүзеге асыратын институттарды біріктіреді. Мақала құқық жүйесі мен құқықтық жүйенің айырмасын, құқық нормаларының құрылымын және құқықтың негізгі салаларын түсіндіреді; романо-германдық, англосаксондық және діни-дәстүрлі құқықтық отбасылардың қайнар көздері мен сипаттарын салыстырады. Сонымен бірге ағылшын құқығының тарихи кезеңдері, АҚШ-та таралуы және қазақтың дәстүрлі құқықтық мәдениетінің қалыптасуы қарастырылады.

4. Ислам тарихы, қазіргі заманғы діни үрдістер және Қазақстанның рухани дамуы

   Мақалада ислам дінінің шығу тарихы мен әлеуметтік негіздері, ваххабизм ұғымының теологиялық мәні мен саяси астары, сондай-ақ лаңкестік түсінігінің халықаралық саясатта исламмен байланыстырылу үрдісі сараланады. Бұған қоса, тәуелсіз Қазақстандағы рухани ахуал, деструктивті ағымдардың белсенділігі, дәстүрлі Ханафи мазхабының өркениеттік рөлі мен сот-құқықтық жүйені ұлттық мұраға сүйене отырып жетілдіру жолдары жан-жақты баяндалады.

5. Ортағасырлық Тараз өңірінің рухани өркениеті және тарихи тұлғалары

   Мақалада Х–ХІV ғасырлардағы Қарахан мемлекеті мен одан кейінгі кезеңдегі Тараз өңірінің мәдени, рухани және қалалық өркениеті жан-жақты қарастырылады. Тараз топырағынан шыққан Жүсіп Баласағұни, Махмұд бин Әли ат-Тарази, Әбу Таһир Мұхаммад ат-Тарази және Шамс Тарази секілді ойшылдардың ғылыми мұрасы, сондай-ақ сәулет өнері мен жазба ескерткіштері талданады.

6. Хазар қағандығы: қалыптасуы, соғыстары және тарихи мұрасы

   Хазар қағандығы VII ғасырдың ортасынан X ғасырдың екінші жартысына дейін Солтүстік Кавказ бен Еділ-Дон өңірінде ықпалды көпұлтты мемлекет болды. Мақалада оның құрылуы мен аумақтық кеңеюі, шаруашылығы, қалалары, қоғамдық құрылымы, діни әртүрлілігі, арабтармен соғыстары, әлсіреуі және хазарлардың кейінгі тағдыры қарастырылады.

7. Православие және Орыс православие шіркеуінің тарихы мен қоғамдағы орны

   Православиенің ілімі, ғибадаты мен шіркеулік құрылымы, оның посткоммунистік қоғамдардағы рухани және әлеуметтік рөлі, сондай-ақ Орыс православие шіркеуінің қалыптасуы, реформалары, мемлекетпен қарым-қатынасы және Мәскеу мен Украина шіркеулері арасындағы қайшылықтар қарастырылады.

8. Абай поэзиясының шығыстық негіздері

   Абай поэзиясының XIX ғасырдағы қазақ өлең дәстүрін жаңғыртуы, сөз өрнегі мен өлең құрылымындағы жаңалықтары және Шығыс әдебиетімен рухани-көркемдік сабақтастығы қарастырылады. Ақын мұрасын зерттеуге саяси-идеологиялық шектеулердің әсері, Шығыс классиктері мен сопылық дәстүрдің ықпалы, сондай-ақ Абайдың алған үлгілерін шығармашылықпен өзгертіп, өзіндік поэтикалық жүйеге айналдыруы сөз болады.

9. Масондық қозғалыстың тарихи тамыры, құрылымы және саяси ықпалы

   Мақалада масондық ілімнің мәні, оның ресми және аңыздық тарихы, үш сатылы ішкі құрылымы мен басқару жүйесі қарастырылады. Сондай-ақ масондықтың әлемдік діндермен байланысы, 19 ғасыр мен 20 ғасырдың басындағы мұсылман қоғамы мен түркі зиялылары арасындағы таралуы және қазіргі жаһандану дәуіріндегі саяси-қоғамдық қызметі мен ішкі дағдарысы талданады.

10. Әкімшілік-құқықтық режимдер, қатынастар және олардың субъектілері

    Әкімшілік-құқықтық режимдердің ұғымы, жіктелуі мен реттеуші қызметі, әкімшілік-құқықтық қатынастардың құрылымы және заңдық фактілері қарастырылады. Сондай-ақ азаматтардың, шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдардың, қоғамдық және діни бірлестіктердің әкімшілік-құқықтық мәртебесі, құқықтары мен кепілдіктері сипатталады.

11. Қазақстанның демографиялық тарихы, урбанизациялық үдерістері және халық санын көбейту саясаты

    Мақалада Қазақстанның ежелгі дәуірден бүгінгі күнге дейінгі демографиялық тарихы, адам шығындарына әкелген ірі тарихи оқиғалар мен халық санының өсу серпіні жан-жақты сарапталады. 1999 жылғы алғашқы ұлттық халық санағының нәтижелері, республиканың аймақтық және қалалық қоныстану құрылымы, ірі қалалардағы тұрғындар көрсеткіші мен ұлттық құрамы қарастырылады. Сондай-ақ еліміздің демографиялық дамуының негізгі төрт кезеңі, «Қазақстан 2030» стратегиясындағы демографиялық нысаналар мен көпбалалы отбасы институтының қоғамдағы стратегиялық орны талданады. Мемлекеттік демографиялық саясаттың негізгі бес бағыты, халықаралық тәжірибелер, геосаяси сын-қатерлер және демография ғылымындағы ғылыми болжам жасау мүмкіндіктері жүйелі түрде баяндалады.

12. Ежелгі Месопотамия өркениеттерінің діни дүниетанымы мен рухани мұрасы

    Мақалада ежелгі Месопотамия өңіріндегі Шумер, Аккад, Вавилон және Ассирия мемлекеттерінің діни сенімдері, пантеон құрылымы мен мифологиялық түсініктері жан-жақты қарастырылады. Әлемнің жаратылуы, адамның пайда болуы, жерасты дүниесі туралы нанымдар және ғибадатханалар мен абыздардың саяси әрі ғылыми қызметі талданады. Сонымен бірге зиккурат сәулеті, астрономиялық жетістіктер және ежелгі рәміздердің мәні сараланады.

13. Қаратау теріскейіндегі байырғы шаһардың мыңжылдық тарихы мен рухани қазынасы

    Мақалада Қаратаудың теріскей баурайында орналасқан көне Созақ шаһарының тарихы, археологиялық зерттелуі, Қазақ хандығы кезіндегі тірек бекініс ретіндегі саяси-стратегиялық мәні, отарлық дәуірдегі азаттық қозғалыстары және өлкенің бай рухани-мәдени мұрасы жан-жақты баяндалады.

14. Қыпшақтардың мәдениеті мен Қыпшақ хандығы

    Қыпшақтардың қолөнері, шаруашылығы, тілі, жазба дәстүрі мен діни нанымдары, сондай-ақ олардың этникалық қалыптасуы, жер аумағы, мемлекеттік құрылымы және көрші елдермен саяси қатынастары қарастырылады. Материалдық және рухани мәдениеттің дамуына көшпелі өмір салты, мемлекеттік құрылым және Орта Азия, Алдыңғы Шығыс пен Шығыс Еуропамен байланыстар ықпал еткен.

15. Қазақ тіліндегі араб-парсы кірме сөздері және араб жазуы

    Қазақ тіліндегі араб-парсы сөздерінің тарихи ену жолдары, тілге сіңу дәрежесі, қолданылатын салалары мен діни ұғымдардағы мағыналық өзгерістері қарастырылады. Сондай-ақ араб жазуының ерекшеліктері, Ахмет Байтұрсыновтың қазақ тіліне бейімдеген төте жазуы және араб тілінің тарихи-мәдени орны баяндалады.

16. Ежелгі мәдениеттер мен өркениеттер

    Ежелгі мифтің дүниені түсіндіру мен ұжымдық жадты сақтаудағы қызметі, сондай-ақ Мысыр, Қытай және Үндістан мәдениеттерінің діни-философиялық дәстүрлері, өнері, ғылымы мен қоғамдық құрылымы қарастырылады. Мысыр пирамидалары мен діни реформаларынан бастап Қытайдың конфуцийшілдік пен даосизм ілімдеріне, Үндістанның ведалық-философиялық мектептері мен ғылыми жетістіктеріне дейінгі негізгі ерекшеліктер қамтылған.

17. Ұлы Даладағы көшпелі және отырықшы қоғамдар: сақтар мен ғұндар

    Ұлы Даланың Алтайдан Қара теңізге дейінгі кеңістігіндегі көшпелі, жартылай көшпелі және отырықшы тіршіліктің байланысы қарастырылады. Сақтардың шаруашылығы мен діни ғұрыптары, ғұндардың билік жүйесі, қоғамдық құрылысы, шаруашылығы және Қытаймен қарым-қатынасы туралы мәліметтер жинақталған.

18. Ортағасырлық Византия және Батыс Еуропа өнері

    Мақала Византия өнерінің Македониялық, Комнининдік және Палеологиялық кезеңдерін, сондай-ақ Батыс Еуропадағы романдық және готикалық стильдердің қалыптасуы мен таралуын қарастырады. Сәулет, мүсін, кескіндеме, икона жазу және кітап безендіру сипаттары Франция, Германия, Италия, Испания мен Англия мысалдарымен ашылады; өнердің діни қызметі, қалалық мәдениетпен байланысы және аймақтық ерекшеліктері көрсетіледі.

19. Қоғамдағы әлеуметтік нормалар және олардың түрлері

    Әлеуметтік нормалар қоғамдық қатынастар мен адамдардың мінез-құлқын реттейді. Олардың тарихи қалыптасуы, техникалық нормалардан айырмашылығы, моральмен байланысы және діни, корпоративтік, әдет-ғұрып, дәстүрлі, саяси әрі құқықтық түрлері қарастырылады. Құқықтық нормалардың белгілері, құрылымы мен жіктелуі де сипатталады.

20. Құқық, қылмыс және жазаның діни-адамгершілік негіздері

    Мақала құқық пен құқықтық нормалардың қоғамды реттеудегі қызметін, қылмыстың белгілері мен санаттарын, жазаның мақсаттарын және ислам құқығындағы діни жауаптылық жүйесін қарастырады. Онда құқықтық тәртіп пен имандылықтың арақатынасы талданып, Қазақстандағы рухани тәрбиеге қатысты ұсыныстар беріледі.