Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Діннің қоғамдық және идеологиялық мәні

   Діннің қоғамдағы орны, мәдениетпен және моральмен байланысы, адамдарды біріктірудегі рөлі және оған қатысты материалистік пен идеалистік философиялық түсініктер қарастырылады. Исламның қоғамдық өмірге ықпалы, діни төзімсіздік пен догматизмнің көріністері, сондай-ақ діни білім мен рухани құндылықтардың маңызы талданады.

2. Қазіргі Қазақстандағы діннің рөлі және қазақтың рухани дүниетанымы

   Діннің ежелгі нышандық түрлері, түркілік тәңірлік таным мен әлемдік діндердің тарихи байланысы, исламның моральдық және қоғамдық қызметі, қазақтың дәстүрлі нанымдары мен өлім туралы түсініктері қарастырылады. Қазақстандағы исламның мәдени-ағартушылық және саяси-әлеуметтік қырлары, сондай-ақ діни жаңғыруды ұлттық рухани мұрамен сабақтастыру қажеттігі талданады.

3. Заманауи қоғамдағы діннің орны, тарихи сабақтастығы және рухани тәрбие бағдары

   Мақалада зайырлы мемлекет жағдайындағы діннің қоғамдық рөлі, ел тұтастығы мен моральдық құндылықтарды қалыптастырудағы маңызы сараланады. Қазақ даласындағы исламның Қараханид дәуірінен бастау алатын тарихы, қазіргі діндарлық сипаты мен сауаттылық мәселелері қарастырылып, жастардың діни танымын мешіттер жанындағы курстар арқылы жетілдіру ұсынылады.

4. Дінтану ғылымының негіздері және діннің қоғамдағы мәдени-рухани рөлі

   Мақалада дінтанудың дербес ғылым ретінде қалыптасу жолы, теологиялық және философиялық тұрғыдан дінге берілген басты анықтамалар мен көзқарастар жүйесі талданады. Сонымен қатар діннің өркениет пен мәдениетті өркендетудегі, адамдар арасындағы рухани тұтастықты нығайтудағы және қазақ халқының біртұтас ұлт ретінде қалыптасуындағы рөлі жан-жақты сараланады.

5. Қоғамның рухани өмірі және қоғамдық сана

   Қоғамның рухани өмірі рухани қажеттіліктер, құндылықтар, қызмет, өндіріс, тұтыну және қатынастардан құралады. Оның өзегіндегі қоғамдық сана қоғамдық болмысты бейнелеп қана қоймай, оған ықпал етеді; ол күнделікті және теориялық сана, қоғамдық психология мен идеология, сондай-ақ саяси, құқықтық, моральдық, эстетикалық, діни, ғылыми және философиялық формалар арқылы көрінеді. Мәтінде рулық қауымның құрылысы мен тарихи өзгерістері де сипатталады.

6. Адамның табиғаты, рухани болмысы және табиғатпен байланысы

   Философиялық антропология адамды биологиялық, психологиялық, әлеуметтік және рухани қырлары өзара сабақтас тұтас болмыс ретінде қарастырады. Адамның қалыптасуы, сана мен тілдің дамуы, азамат, кісі, пенде және тұлға ұғымдары, рухани құндылықтар мен бақыт мәселелері талданады. Табиғи орта, еңбек, географиялық жағдай, биосфера, ноосфера және экологиялық жауапкершіліктің адам мен қоғам өміріндегі орны ашылады.

7. Қоғамдық дамудағы діннің негізгі құрылымы, ұйымдық формалары және әлеуметтік функциялары

   Мақалада діннің қоғамдағы орны, оның діни сана, діни іс-әрекет және діни бірлестіктерден тұратын негізгі құрылымы егжей-тегжейлі талданады. Мемлекеттік жүйелердің сакралдық, секулярлық және этностық діни тұтастық сипаты ашылып, шіркеу, конфессия, секта және деноминацияның өзіндік айырмашылықтары сараланады. Сонымен бірге неміс ойшылы Макс Вебердің тұжырымдамасы негізінде діннің дүниетанымдық, жұбатушылық, реттеушілік, заңдастырушылық, коммуникативтік, интегративтік және мәдениет тарату қызметтері толық сипатталады.

8. Қоғамдық сананы рухани жаңғырту және ұлттық даму

   Рухани жаңғыру ұлттық код пен мәдени мұраны сақтай отырып, заман өзгерістеріне бейімделуді, білім мен прагматизмді, бәсекеге қабілеттілікті және туған жерге сүйіспеншілікті ұштастырады. Қоғамдық сананы жаңғыртудың бағыттары білім беру мен тәрбие жүйесіне, тіл мен жазуға және жергілікті мәдени бастамаларға қатысты ұсыныстармен сабақтасады.

9. Философиялық антропология: адамның табиғаты, санасы және рухани болмысы

   Философиялық антропология адамды биологиялық, психологиялық, әлеуметтік және рухани қырлары өзара байланысқан тұтас тіршілік иесі ретінде қарастырады. Мәтінде антропологияның бағыттары, адамның қалыптасуы туралы эволюциялық және діни-мифологиялық түсініктер, тән мен психиканың ерекшеліктері, сана мен тілдің қоғамдық тәжірибеде дамуы, сондай-ақ азамат, пенде, кісі, тұлға және кісілік ұғымдарының мағыналары талданады. Адамның өзін-өзі қалыптастыруы, іс-әрекеті, қоғамдық қатынастары мен рухани дамуы оның мәнін ашатын негізгі үдерістер ретінде сипатталады.

10. Ислам мәдениетіндегі рухани құндылықтар және олардың қоғамдық рөлі

    Мақала құндылықтардың әлеуметтік-философиялық мәнін, адам мен мәдениет өміріндегі орнын және исламның негізгі рухани ұстанымдарын қарастырады. Аллаға сенім, Мұхаммед пайғамбар, Құран, сүннет, иман, ғибадат, шариғат және ислам бағыттары сипатталып, олардың тарихи ықпалы мен Қазақстандағы исламның орны талданады. Құндылықтар сабақтастығы мен мәдениеттер арасындағы байланыс қоғамның тұтастығы және рухани дамуы тұрғысынан бағаланады.

11. Қазақ мақал-мәтелдері: табиғаты, зерттелуі және рухани мәні

    Мақал-мәтелдер халықтың өмір тәжірибесін жинақтап, ықшам әрі көркем түрде жеткізетін ауыз әдебиетінің көне жанры. Олардың жанрлық айырмасы, тәрбиелік және поэтикалық қызметі, тарихи қалыптасуы, зерттелуі, өзге халықтармен мәдени алмасу арқылы баюы мен ұрпаққа жалғасқан рухани мұра ретіндегі орны қарастырылады.

12. Рухани мәдениет, көшпелі мұра және өнердің қоғамдық қызметі

    Рухани мәдениеттің мәні, адам мен қоғам өміріндегі қызметі, көшпелі тайпалардың мәдени ерекшеліктері және көне түркі жазуы қарастырылады. Сондай-ақ алғашқы қауым өнерінің синкретті сипаты, өнердің рекреациялық, тәрбиелік, идеологиялық, танымдық және эмоциялық қызметтері, көркем стильдер мен материалдық және рухани мәдениеттің жіктелуі сипатталады.

13. Қарқаралы: табиғаты, тарихы және рухани мұрасы

    Қарқаралының ерекше таулы-көлді табиғаты мен атауының шығуы туралы аңыздар, өңірдің көне қоныстардан бастап тарихи оқиғаларға ұласқан өткені, мәдениет пен ғылымға үлес қосқан тұлғалары, сондай-ақ қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуы мен туристік әлеуеті баяндалады.

14. Исламдағы рухани тағылым, Қағба тарихы және қоғамдық парасат

    Мақалада адамның фәни дүниедегі рухани дамуы, салих амалдар мен садақаның маңызы, мұсылман мінезіндегі қанағат қасиетінің орны жан-жақты қарастырылады. Сонымен қатар барша мұсылманның құбыласы саналатын Қағбаның қасиеті, оның Адам ата, Шит, Ибраһим пайғамбарлар заманынан бастап тарихта он бір рет қайта көтерілу шежіресі баяндалады. Сондай-ақ отбасы құру мен некенің хикметі, ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық және әрбір тұлғаның қоғам алдындағы азаматтық әрі рухани жауапкершілігі сөз болады.

15. Дін философиясы: қоғамдық болмыс, өркениеттік парадигмалар және рухани сабақтастық

    Мақалада діннің қоғамдағы тарихи орны, оның мәдениет пен мемлекетпен арақатынасы, өркениеттік сұхбат пен төзімділіктің мәні қарастырылады. Сондай-ақ әлемдік парадигмалар, Әл-Фарабидің жүрек ілімі, Гегельдің дін философиясы және Қазақстандағы ислам дәстүрі мен конфессияаралық тұрақтылық талданады.

16. Қоғамдық жүйедегі дін мен мәдениеттің өзара байланысы

    Мақалада діннің қоғам мен мәдениеттегі орны, сенімнің субстанциялық мәні, әлеуметтік тәртіп пен қақтығыстарды реттеудегі рәсімдер мен құрбандық шалудың атқаратын қызметі қарастырылады. Сондай-ақ тарихи дәуірлердегі дін мен мемлекет қатынасы, Еуропадағы зайырлылық үдерісі, Шығыс пен Батыс қоғамдарындағы айырмашылықтар және қазіргі дәуірдегі рухани тұрақтылық пен әлеуметтік өзгерістер баяндалады.

17. Мәдениет пен қоғамдық сананың өзара байланысы және рухани даму заңдылықтары

    Мақалада қоғамдық сананың мәні, оның қоғамдық болмыспен байланысы мен қайта ықпал ету ерекшеліктері жан-жақты қарастырылады. Адамның тән және жан азығы ретіндегі материалдық және рухани қажеттіліктерінің тепе-теңдігі, Жүсіпбек Аймауытовтың осы жөніндегі тұжырымы талданады. Сондай-ақ ХХІ ғасырдағы қоғамдық дағдарыстарды реттеудегі мәдениет институтының рөлі, мәдениетті танудың тарихи, формальды-функциональды және формальды-уақыттылық тәсілдері, әлеуметтік институттар қызметі мен рухани сабақтастық мәселелері баяндалады.

18. Егемен Қазақстанның қоғамдық-саяси және рухани дамуы

    Қазақстанның 1991 жылы тәуелсіздік жариялауынан кейінгі мемлекеттік құрылуы, ТМД-ның қалыптасуы, конституциялық өзгерістер мен басқару реформалары қарастырылады. Нарықтық экономикаға өту, жекешелендіру, өндірістің құлдырауы және жұмыспен қамту мәселелерімен қатар, көші-қон, білім, көппартиялық жүйе, ұлттық бірлік пен мәдени бастамалардың дамуы баяндалады.

19. Ирак мемлекетінің тарихы, табиғаты, экономикасы және рухани мұрасы

    Мақалада Ирак Республикасының мемлекеттік құрылымы, демографиялық құрамы мен географиялық сипаттамасы жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ қос өзен бойындағы ежелгі өркениеттерден бастап, ХХ ғасырдағы саяси өзгерістер, соғыстар, мұнай өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы және елдің бай мәдениеті, сәулеті мен әдебиетінің қалыптасу кезеңдері баяндалады.

20. Философия мен өнердің рухани сабақтастығы және әсемдік табиғаты

    Философия мен өнердің өзара байланысы, эстетика мен эстетикалық мәдениеттің табиғаты және танымдық ой-сананың даму тарихы. Мифологиялық сана дағдарысынан туындаған философияның білім жүйесінің негізіне айналуы, Александр Баумгартеннің эстетика ілімі, табиғаттағы үйлесімділік пен өнердің адамгершілік тәрбиедегі қызметі, сондай-ақ философиялық негізгі салалардың қалыптасуы мен олардың сабақтастығы.