Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Қазақтың діні — жүрек ілімі

   Қазақтың ұлттық болмысы мен исламның сабақтастығы, діни алауыздықтың себептері және одан сақтану жолдары қарастырылады. Діннің ақида, фиқһ және ахлақ негіздері, қазақ дәстүрлерінің діни мәні, жүрек тазалығы, рухқа құрмет пен төзімділік туралы көзқарастар баяндалады.

2. Діни мәдениет және ұрпақ тәрбиесі

   Дін мен мәдениеттің өзара байланысы, исламның қазақ қоғамындағы әлеуметтік және тәрбиелік орны, имандылықтың мазмұны, отбасындағы тәрбие мен білімнің маңызы қарастырылады. Жастарда діни мәдениет пен толеранттылықты қалыптастыру үшін дінтану пәнін зайырлы, теңгерімді және діни сенім бостандығын құрметтейтін негізде оқыту ұсынылады; бұл ұсыныстар әлеуметтік сауалнамалардың деректерімен және діни білім беру жүйесіне қатысты мысалдармен толықтырылған.

3. Эмиль Дюркгейм мен Макс Вебердің әлеуметтанулық тұжырымдамалары

   Эмиль Дюркгейм қоғамды әлеуметтік фактілер, ұжымдық сана, нормалар мен институттар арқылы түсіндіріп, аномия, дін, мораль және әлеуметтік саулық мәселелерін талдады. Макс Вебер әлеуметтік әрекеттің субъективтік мағынасын ұғынуға, идеалды типтерге, құндылықтарға, рационалдануға, таптар мен мәртебеге және биліктің түрлеріне назар аударды.

4. Серік Негимовтің әдебиеттанушылық еңбектері және шешендік өнер туралы зерттеулері

   Серік Негимовтің фольклортану, әдебиет теориясы, өлеңтану және шешендік өнер салаларындағы ізденістері қарастырылады. Шешен сөйлеудің табиғи және үйренілетін қырлары, ұлттық шешендік дәстүр, интонация мен поэзия дыбысының көркемдік қызметі талданады. Мәлік Ғабдуллиннің фольклортанушылық мұрасы, майдан хаттары, азаматтық ұстанымы мен тәлімдік ойлары, сондай-ақ Ақан серінің өнерпаздық тұлғасы баяндалады.

5. Философияның негізгі мәселелері: адам, қоғам және руханият

   Философия болмысты тұтас қарастырып, адамға дүниені тануға, өмірінің мәні мен мақсатын анықтауға және қоғамдағы орнын түсінуге көмектеседі. Он төрт тақырыпта болмыс, сана, таным мен ғылым, адам мен өмір мәні, этика, еркіндік, қоғам мен ақпараттық өзгерістер, өнер, тарих, дін және Қазақстанның рухани жаңғыруы қамтылады.

6. Тәуелсіз Қазақстанның мәдениеті: мемлекеттік саясат, білім, тіл және дін

   1991–2009 жылдардағы Қазақстан мәдениетінің жаңғыруы, «Мәдени мұра» бағдарламасының мақсаттары мен бағыттары, білім беру саласындағы өзгерістер, тіл саясаты және діни жаңғыру қарастырылады. Материалда мәдени мекемелер мен тарихи мұраны сақтау мәселелерімен бірге білім жүйесінің жетістіктері мен түйткілдері, мемлекеттік тілдің қолданылуын кеңейту жолдары және діннің рухани-тәрбиелік рөлі талданады.

7. Діннің мәні, құрылымы және тарихи түрлері

   Дін қоғамдық өмірдегі дүниетанымдық, әлеуметтік және психологиялық құбылыс ретінде қарастырылады. Мәтінде дінтанудың бағыттары, діни сана мен ұйымдардың түрлері, мифология және алғашқы нанымдар, исламның негізгі сенімдері мен ғибадаттары, сондай-ақ Ежелгі Египет, Қосөзен, Грекия мен Рим діндері сипатталады. Қытай конфуцийлік дәстүрі мен христиандықтың үш ағымы да аталады.

8. Қазіргі қоғамдағы діни экстремизм мен фундаментализмнің көріністері және қауіпсіздік мәселелері

   Мақалада экстремизм мен діни фундаментализм құбылыстарының теориялық және әлеуметтік негіздері, олардың жіктелуі мен қазіргі қоғамдағы көрініс табу формалары талданады. Исламдық экстремизмнің сатылары, жиһад ұғымының бұрмалануы және деструктивті бағыттардың мемлекеттік билікке ұмтылысы қарастырылады. Сонымен қатар, Орталық Азия өңіріндегі қауіп-қатерлер, Қазақстанның конфессиялық құрылымы мен статистикалық көрсеткіштері, елімізде тыйым салынған экстремистік ұйымдардың тізбесі және дін саласындағы заңнаманы жетілдіру мен шекаралық бақылауды күшейту мәселелері жан-жақты баяндалады.

9. Қазақ әдебиетіндегі табиғат лирикасы

   Қазақ табиғат лирикасының ауыз әдебиетінен басталған дәстүрі, Абайдан кейінгі дамуы және ХХ ғасырдың екінші жартысындағы көркемдік ізденістері қарастырылады. Ақындардың табиғат пен адам көңіл күйін сабақтастыра суреттеуі, лирикалық кейіпкердің сипаты, экологиялық ой-толғамдар және теңеу, эпитет, кейіптеу сияқты көркемдік құралдардың ұлттық нақышпен қолданылуы талданады.

10. Діннің мәні, тарихи танымдық негіздері және әлеуметтік қызметтері

    Мақалада діннің әлеуметтік құбылыс ретіндегі мәні, оның объективтік-идеалистік, субъективтік-идеалистік, антропологиялық және маркстік тұжырымдамалары жан-жақты қарастырылады. Дінтану ғылымының пәні, тарихы, әлеуметтанулық және психологиялық қырлары сарапталып, ой еркіндігі мен атеизмнің даму тарихы ежелгі дүниеден орта ғасырларға дейінгі кезеңдер бойынша талданады. Сонымен қатар, діннің қоғамдағы дүниетанымдық, реттеушілік, коммуникативтік, интеграциялық және жұбату қызметтерінің ерекшеліктері нақты тарихи және діни мысалдар негізінде ашып көрсетіледі.

11. Абайдың педагогикалық, ағартушылық және әлеуметтік көзқарастары

    Абай Құнанбаевтың тәрбие, өзін-өзі жетілдіру, ғылым мен білім, адал еңбек, адамгершілік және қоғамдық даму туралы ойлары қарастырылады. Оның жан құмары мен тән құмары, ғылым үйренудің шарттары, тұлға қалыптастырудағы әлеуметтік ортаның рөлі, еңбек пен білімнің қоғамдық маңызы және қоғам дамуының сатылары туралы көзқарастары баяндалады.

12. Жапон синтоизмі және оның діни-мәдени негіздері

    Синтоизмнің қалыптасуы, ками туралы түсінігі, қасиетті жылнамалары, рәсімдері мен Жапонияның саяси тарихындағы орны қарастырылады. Сонымен бірге діннің қоғамдық қызметі, тотемдік және тәңірлік нанымдар, түркі мәдениетіне өзге діндердің ықпалы және өлім туралы діни-философиялық түсініктер баяндалады.

13. Діндердің тарихы және қазақтың дәстүрлі діни дүниетанымы

    Діннің қоғамдық және рухани қызметі, буддизм, христиандық, зороастризм, даосизм мен исламның пайда болуы мен дамуы қарастырылады. Қазақ даласындағы исламның орнығуы, дәстүрлі нанымдармен сабақтастығы, діни білім беру тарихы, отарлық кезеңдегі қысым және тәуелсіздік тұсындағы діни ұстаным мәселелері қамтылады.

14. Әл-Ғазали: сенім, таным және рухани кемелдену

    Әбу Хамид Мұхаммед әл-Ғазалидің ислам философиясындағы орны, сенім мен ақыл-таным мәселелеріне көзқарасы, суфизм мен кемел адам туралы ойлары қарастырылады. Сондай-ақ оның дүниетанымының дәстүршілдік, рационализм және мистицизммен байланысы әрі «Тура таразы» еңбегінде баяндалған пайымдау өлшемдері мен сезімдік және тылсым әлемнің арақатынасы түсіндіріледі.

15. Ислам дінінің пайда болуы, тарихы және негізгі қағидалары

    Исламның VII ғасырдағы Арабияда қалыптасуы, Мұхаммед пайғамбардың өмірі мен һижрат, исламның сенімдік негіздері, ғибадаттары, шариғат пен қоғамдық ұстанымдары баяндалады. Сондай-ақ Арабиядағы исламға дейінгі жағдай, мұсылман қоғамындағы мәзһәбтердің пайда болуы және олардың тарихына қатысты көзқарастар қамтылады.

16. Әл-Фараби іліміндегі дін, философия және ғылыми таным

    Әл-Фарабидің дүниетанымында сенім мен ақыл, дін мен философия өзара сабақтасып, адамды білім, ізгі амал және парасат арқылы бақытқа бастайды. Оның таным теориясы логикаға, сезімдік тәжірибеге, пікірталас пен дәлелге сүйенеді; ғылымдарды жіктеуі математикадан физика мен метафизикаға дейінгі білім салаларын қамтиды. Калам діни қағидаларды қорғауға бағытталса, фәлсафа болмыстың себептерін, ақиқат пен адам өмірінің мәнін рационалды зерттейді. Қайырымды дін қоғамдық әділеттілік пен ізгілікті де орнықтырады.

17. Діннің қоғамдағы орны, құрылымы және исламның дүниетанымдық сабақтастығы

    Діннің қоғаммен байланысы, діни сананың деңгейлері, мінәжат пен ұйымдардың құрылымы және діннің дүниетанымдық, бағалаушылық, реттеушілік, өтемдік әрі топтастырушылық қызметтері қарастырылады. Қазақстанның зайырлы қоғамындағы исламның орны, дәстүрмен сабақтастығы, дін мен саясаттың арақатынасы, діни білім мен заңнаманы жетілдіру жөніндегі ұстанымдар талданады.

18. Дін, мемлекет және ұлт: тұтастық, зайырлылық және қоғамдық жауапкершілік

    Діннің адамгершілік пен қоғамдық бірлікке, ұлт пен мемлекеттің қалыптасуына ықпалы және оның саясатпен байланысы талқыланады. Пікірлерде Қазақстандағы діни заңнама, миссионерлік қызмет, зайырлылық үлгілері, діни ағымдардан туатын алауыздық, ұлттық мәдениет пен діни білімнің рөлі жөнінде әртүрлі ұстанымдар мен ұсыныстар айтылады.

19. Әл-Фараби философиясындағы эманация, таным және болмыс иерархиясы

    Мақалада Әл-Фарабидің эманациялық теориясы, ақыл-ой мен таным үдерісінің құрылымы, бастапқы себептер мен денелік болмыстардың иерархиялық жүйесі жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ материя мен форма бірлігі, космологиялық себептердің халықтар мінезіне ықпалы, жан қуаттары, бақытқа жету шарттары, ғылымдар жіктелісі және мемлекетті басқарудағы пәлсапалық негіздер баяндалады.

20. Қоғамдағы діни экстремизм мен терроризм қатері және оның алдын алу жолдары

    Мақалада діни экстремизм мен терроризмнің пайда болу алғышарттары, деструктивті топтардың арандату әдістері, діни сауатсыздықтың салдары және радикализмнің алдын алуға бағытталған мемлекеттік бағдарлама мен ағарту шаралары жан-жақты қарастырылады.