Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Заманауи қоғамдық сананы жаңғыртудың стратегиялық негіздері мен ұлттық бағдары

   Мақалада заманауи қазақ қоғамындағы сананы жаңғырту мен модернизациялау үдерістері жан-жақты талданады. 2017 жылғы «Болашаққа көзқарас: қоғамдық сананы жаңғырту» бағдарламалық мақаласы, «Қазақстан-2030» Стратегиясы және «Тәуелсіздік дәуірі» кітабы негізінде сананы жаңартудың алты басты бағыты қарастырылады. Сонымен бірге Һәкім Абай мұрасының жаңару идеологиясымен сабақтастығы, халықаралық Абай орталықтары мен Абай академиясының қызметі баяндалады.

2. Қоғам өміріндегі діннің орны және әлеуметтанулық таным

   Мақалада дін әлеуметтануының ғылыми пәні мен әдістері, оның діни ілімдерден айырмашылығы, тарихи қалыптасу кезеңдері және классикалық әлеуметтану теориялары қарастырылады. Сонымен қатар діннің институттық құрылымы, қазақ халқының исламға дейінгі дәстүрлі нанымдары, әлемдік діндердің өзара байланысы, саяси билікпен қарым-қатынасы және қазіргі қоғамдық дағдарыстар жағдайындағы діннің қайта жандану себептері жан-жақты талданады.

3. Мемлекет пен діни ұйымдардың өзара іс-қимылының теориялық және құқықтық негіздері

   Мақалада мемлекет пен діни ұйымдардың өзара іс-қимылының теориялық-құқықтық мәселелері, адам мінез-құлқын реттеудегі құқық пен діннің орны, зайырлылық үдерістері кезіндегі дәстүрлі және жаңа діни ағымдардың қызметі, сондай-ақ әлемдік тәжірибе мен отандық дінтану ғылымындағы мемлекеттік-конфессиялық байланыстар жан-жақты қарастырылады.

4. Философиядағы рухани болмыс, сана құрылымы және рухани жаңғыру мәселелері

   Мақалада философия тарихындағы жан мен рух ұғымдарының қалыптасуы, түйсік пен сезімдік танымның қызметі қарастырылады. Рухани болмыстың дербестенген және объективтендірілген деңгейлері, сананың құрылымдық компоненттері мен бейсаналық үдерістердің өзіндік ерекшеліктері сараланады. Сонымен бірге өзіндік сананың, ұлттық бірегейліктің және заманауи өркениет көшіндегі үздіксіз рухани жаңғырудың мәні жан-жақты баяндалады.

5. Діннің әлеуметтік қызметтері және қоғаммен байланысы

   Дін дүниетаным мен құндылықтарды қалыптастырып, мінез-құлықты реттейді, адамдарды біріктіреді және психологиялық қажеттіліктерге жауап береді. Дюркгейм, Фрейд және Вебер тұжырымдары арқылы діннің әлеуметтік өзгерістерге ықпалы қарастырылады. Қазақстандағы дін мен мемлекет қатынасының тарихи өзгерістері, діни әртүрлілік, сенім бостандығы және дәстүрлі мәдениетпен сабақтастық талданады.

6. Харижиттердің пайда болуы, ілімі және исламның Қазақстандағы тарихы

   Мақала харижиттердің Әли мен Мұғауия арасындағы саяси тартыс пен төрелік мәселесінен кейін қалыптасуын, олардың күнә, иман, билік және мұсылман қауымына қатысты ұстанымдарын баяндайды. Сонымен бірге исламның Қазақстан мен Орталық Азияға таралу кезеңдері, сопылықтың аймақ мәдениетіне ықпалы және қазақ ойшылдарының діни-философиялық мұрасы қарастырылады. Кей тұста ислам тарихына қатысты мерзімдер мен деректер өзара сәйкес келмейді.

7. Йасауи жолы және түркі халықтарының рухани-мәдени тарихы

   Исламның қалыптасуы мен Түркістанға таралуынан бастап, сопылықтың және Қожа Ахмет Йасауи ілімінің дамуына дейінгі үдерістер қарастырылады. Йасауи жолының түркі тіліне, мәдениетіне және мемлекеттік жүйесіне ықпалы, сондай-ақ Алтын Орда, Өзбек ұлысы мен Қазақ хандығы тарихындағы діни-идеологиялық өзгерістер сипатталады.

8. Құндылықтар философиясы: аксиологиялық таным мен тұлғалық бағдарлардың мәні

   Мақалада құндылықтардың адам болмысындағы, мәдениет пен қоғам дамуындағы орны қарастырылады. Аксиология ілімінің пайда болу тарихы, Платон, Аристотель, Р. Лотце, Г. Коген және Э. Гартман еңбектеріндегі негізгі идеялар талданады. Сондай-ақ құндылықтың пәндік және субъективтік жақтары, катарсис ұғымы, әлеуметтік аномия құбылысы, қазіргі «тұлғалық нарық» қайшылықтары және Эрих Фромм жіктеген құндылықтық бағдар түрлері дәйекті түрде сипатталады.

9. Көне Мысыр, Греция және Рим діндері

   Көне Мысыр, Греция және Римдегі құдайлар пантеондары, әлемнің жаратылуы туралы мифтер, жан мен о дүние жайындағы түсініктер, діни ғұрыптар және діннің мемлекеттік басқарумен байланысы қарастырылады.

10. Ғылым және дін: таным, қоғам және тарихи даму

    Ғылым шындықты ұғымдар, категориялар мен заңдар арқылы танып, өндірістік практикамен байланыста әрі ішкі заңдылықтарына сай дамиды. Ғылым философиясы ғылыми білімнің қалыптасуы мен негізделуін зерттейді. Діннің қоғамдық бастаулары мен тарихи өзгерістері, буддизмнің таралуы және христиандық пен исламның сенімдік негіздері қарастырылады.

11. Қоғамның әлеуметтік құрылымы және оның даму заңдылықтары

    Мақалада қоғамның жүйелік мәні, оның даму заңдылықтары мен әлеуметтік болмыстың құрылымы жан-жақты қарастырылады. Тарихты танып-білудегі материалистік және идеалистік бағыттардың күресі, материалдық-өндірістік қатынастардың айқындаушы рөлі мен идеологиялық байланыстардың ерекшеліктері талданады. Сонымен қатар қоғамдық-экономикалық формациялардың ауысу тетіктері, әлеуметтік қайшылықтар, адамдардың материалдық және рухани мүдделерінің тарихи прогрестегі шешуші маңызы баяндалады.

12. Бүгінгі жастарды рухани-әлеуметтік құндылықтарға бағыттаудың теориялық негіздері

    Жастардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың қоғамдық және педагогикалық маңызы, құндылық ұғымының философиялық, психологиялық және педагогикалық түсіндірмелері қарастырылады. Жалпыадамзаттық, әлеуметтік-мәдени және рухани-адамгершілік құндылықтардың мазмұны, халықтық педагогика мен өзін-өзі тану сабақтарының тәрбиелік әлеуеті сипатталады.

13. Макс Вебердің әлеуметтануы: әдіснама, әлеуметтік әрекет, билік және дін

    Макс Вебердің өмір жолы мен әлеуметтанулық мұрасын қамтитын мақала оның гуманитарлық таным, түсіну және идеалды типтер туралы әдіснамалық көзқарастарын, әлеуметтік әрекеттің төрт түрін, қоғамды рационалдандыру үрдісін, биліктің легитимділігі мен үстемдіктің үш типін, бюрократияны және діннің әлеуметтік әрекетке ықпалын түсіндіреді.

14. Әділет, сенім еркіндігі және діннің қоғамдағы орны

    Діннің пайда болуын ғылым мен исламдық түсінік әрқалай түсіндіреді. Мақалада дін сенім әрі тіршілік жүйесі ретінде қарастырылып, өзгермейтін діни қағидалар мен адамның еркін таңдау жасайтын саласы ажыратылады. Құрандағы әділет, сенім еркіндігі, билік пен жеке жауапкершілік қағидалары діни билікті иемдену мен мәжбүрлеуді сынаудың негізі ретінде ұсынылады. Қазақстандағы діни ағымдардың көбеюі, қоғам бірлігіне төнетін қауіптер және діни насихат сапасын көтеру жолдары да талқыланады.

15. Қазақ мәдениетінің қалыптасуы және Қазақ хандығының құрылуы

    Қазақстанның көшпелі және отырықшы мәдениеттері, Ұлы Жібек жолы бойындағы қалалық өркениет пен діннің қоғамдағы орны қарастырылады. Сондай-ақ XV ғасырдағы саяси үдерістер, Керей мен Жәнібек хандардың мемлекеттілік жолындағы күресі, Бұрындық хан тұсындағы Сыр өңірі үшін тартыс және Қасым хан билігі кезіндегі хандықтың күшеюі баяндалады.

16. Абай Құнанбайұлы шығармаларындағы діни-ағартушылық және адамгершілік идеялар

    Абайдың поэзиясы мен қарасөздеріндегі иман, Алланы тану, ғылым-білім, адамгершілік және азаматтық туралы ойлар талданады. Ақын ұсынған толық адам мұраты махаббат, әділет, ізгілік, адал еңбек пен білімге құштарлықтың бірлігі арқылы ашылады.

17. Құқық пен дін: діни құқықтың қайнар көздері

    Құқықтың негізгі қайнар көздері мен діннің қоғамдық қызметтері қарастырылады. Мемлекет пен діни ұйымдардың арақатынасы, ар-ождан бостандығы және мұсылман, христиан, үнді, иудей құқық жүйелерінің қалыптасуы, қайнар көздері мен реттейтін мәселелері сипатталады.

18. Қоғамдық өмір жүйесіндегі дін, мәдениет және өркениеттің әлеуметтанулық негіздері

    Мақалада дін, мәдениет және қоғамның өзара байланысы әлеуметтанулық тұрғыдан жан-жақты қарастырылады. Діннің әлеуметтік феномен ретіндегі табиғаты, О. Конт пен К. Маркстің теориялық көзқарастары, діннің рухани-тәрбиелік мәні мен мемлекет тұрақтылығындағы маңызы ашылады. Сонымен қатар әлеуметтік бірлік пен әлеуметтік байланыстардың мәні, мәдениет социологиясының атқаратын негізгі қызметтері мен зерттеу әдістері, қоғамдағы құндылықтар жіктемесі мен әлеуметтік нормалар талданады. Г. Маркузе мен Л. Морганның еңбектеріне сүйене отырып, мәдениет пен өркениеттің генетикалық, құрылымдық-функционалдық және дисфункционалдық өзара байланыстары сараланады.

19. Дін, ислам және Ахмет Ясауи ілімі

    Діннің мәні мен қызметі, діндердің пайда болуы туралы теориялар және дінтанудың салалары қарастырылады. Исламның тарихы, сенім негіздері, шариғат үкімдері, ғибадаттары мен ахлақ қағидалары баяндалып, сопылықтың ұғымдары мен тарихы, Ахмет Ясауидің өмірі, шығармалары, дүниетанымы, ізбасарлары және кесенесі сипатталады.

20. Макс Вебер әлеуметтануы, дін және жаһандану жағдайындағы ұлттық мәдениет

    Мақалада Макс Вебердің өмірі мен әлеуметтанулық әдіснамасы, әлеуметтік іс-әрекет типтері, ұтымды ету мен заңды үстемдік туралы тұжырымдары және діннің қоғамдық өмірдегі орны қарастырылады. Сонымен қатар жаһандану жағдайында қазақ тілі, діні, мәдениеті мен ұлттық болмысын сақтап, өзге мәдениеттермен сұхбат құру мәселелері талданады.