Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Ежелгі Қытай мен Үнді өркениеттерінің философиялық ілімдері және рухани құндылықтары

   Мақалада Ежелгі Қытай мен Үндістандағы пәлсапалық ойдың қалыптасу жолдары, әлеуметтік және рухани ерекшеліктері жан-жақты баяндалады. Қытай ойшылдарының Дао, инь мен ян, адам табиғаты және мемлекеттік басқару туралы тұжырымдарымен қатар, Үнді өркениетіндегі төрт варна жүйесі, Веда жинақтарының құрылымы, Брахман мен Атман жөніндегі ілімдер талданады.

2. Қоғамдағы діни экстремизмнің алдын алу жолдары және рухани қауіпсіздік

   Мақалада қоғамдағы діни экстремизм мен радикализмнің алдын алудың негізгі тетіктері, рухани құндылықтар мен дінтанулық білім берудің маңызы жан-жақты қарастырылады. Конфессияаралық келісім, Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері съезінің тәжірибесі, Әбу Ханифа мәзһабы мен қазақ халқының төл салт-дәстүрінің үйлесімі баяндалады. Сонымен қатар, орта мектептерде дінтану пәнін 5-сыныптан енгізу, отандық ғұламалардың мұрасын оқу үдерісіне қосу, ақпараттық кеңістіктегі идеологиялық қауіпсіздікті нығайту және мемлекеттік құрылымдар мен діни басқарманың бірлескен іс-қимылдары ұсынылады.

3. Төлен Әбдіков прозасындағы адам, қоғам және психологизм

   Төлен Әбдіков прозасының адам мен қоғам байланысын, рухани жалғыздықты, ізгілік пен зұлымдық тартысын және тұлғаның ішкі екіұдайлығын қалай бейнелейтіні қарастырылады. Жазушының «Оң қол», «Ақиқат», «Қонақтар», «Қайырсыз жұма», «Жат перзент», «Парасат майданы» шығармалары мен «Өліара» романы психологиялық талдау, түс, күнделік, хат, монолог және символ тәсілдері тұрғысынан талданады. Қазақ прозасындағы психологизмнің дәстүрі мен Т. Әбдіковтің көркемдік ерекшеліктері де қамтылады.

4. Қазақ телевизиясы мен дикторлық өнердің қалыптасуы және дамуы

   Қазақ телевизиясының 1958 жылдан басталған қалыптасу тарихы, техникалық және шығармашылық жаңаруы, теледидардың ақпараттық, ағартушылық, мәдени және қоғамдық қызметтері қарастырылады. Сөз өнері мен диктор шеберлігінің негіздері, 1960–1991 жылдардағы телевизияның даму кезеңдері, тәуелсіздік жылдарындағы телеарналар бәсекесі мен цифрлық өзгерістер, сондай-ақ Қазақ радиосының ұлттық руханияттағы орны мен хабар тарату жүйесі сипатталады.

5. Тіл құбылысының табиғаты және қазақ тіл білімінің даму тарихы

   Мақалада тіл ұғымының қоғамдық-әлеуметтік мәні, ақпараттық-қатысымдық қызметі және оның анатомиялық-биологиялық құрылысы жан-жақты сипатталады. Сонымен қатар тілдің әлеуметтік тармақтары (идиолект, говор, диалект, әдеби тіл), әлемдегі тілдер саны мен даму заңдылықтары қарастырылады. Қазақ тіл білімінің ұлттық кезеңге дейінгі және ұлттық қалыптасу тарихы, Ахмет Байтұрсынұлы бастаған ғалымдардың зерттеулері, сондай-ақ қазақ шешендік сөзі мен ана тілінің қазіргі ғылымдағы даму бағыттары баяндалады.

6. Құндылықтардың табиғаты және олардың әлеуметтік-гуманитарлық маңызы

   Құндылықтар адамның дүниені бағалауы мен бағдарлануын, жеке тұлғаның қалыптасуын және қоғамдық өмірді реттейді. Аксиология құндылықтардың табиғаты мен жүйесін зерттеп, олардың ғылыми танымға ықпалын қарастырады. Мәтінде құндылық теориялары, Марксизм мен кеңестік философияның дамуы, сондай-ақ Қазақстандағы философиялық-методологиялық мектептердің үш кезеңі сипатталады.

7. Жаңа дәуір философиясының іргетасы: таным, мемлекет және методология

   Мақалада Жаңа дәуір философиясының көрнекті өкілдері Рене Декарт, Томас Гоббс және Фрэнсис Бэконның негізгі ілімдері жан-жақты қарастырылады. Таным теориясы, дуализм, қоғамдық келісім, табиғи құқық пен мемлекеттік билік мәселелері талданып, ғылыми методологияның тарихи даму сатылары мен деңгейлері баяндалады. Сонымен бірге антика дәуірінен неміс классикалық философиясына дейінгі диалектикалық және логикалық қайшылық ұғымының мәні ашылады.

8. Құқықтық мәдениет және құқықтық нигилизм

   Мақалада мәдениеттің материалдық және рухани мазмұны, оның негізгі түсіндіру тәсілдері мен қоғамдық даму үдерісіндегі орны қарастырылады. Құқықтық мәдениеттің деңгейлері, субъектілері, функциялары, қызметтері және оны дамыту шарттары сипатталып, оған қарама-қарсы құқықтық нигилизмнің белгілері мен көріністері талданады. Қазақстандағы ұлттық мәдениетті қолдау және мәдени қатынастарды құқықтық реттеу мәселелері де қамтылады.

9. Қазақ философиялық даналығы және қоғамның дамуы

   Қазақтың ауызша және жазба мұрасындағы философиялық ой адамды, адамгершілікті, ел бірлігі мен ұлттық мүддені қоғам дамуының өзегі ретінде қарастырады. Абайдың толық адам туралы ілімі, Асанқайғы мен жыраулардың ел, жер, билік және ұрпақ алдындағы жауапкершілік жайлы толғамдары, сондай-ақ Сүлеймен Бақырғани, Махмұд Қашқари және әл-Фараби мұралары білімнің, рухани тәрбиенің, ынтымақтастық пен саяси әлеуметтенудің маңызын ашады.

10. «Мәңгілік ел» және «Ұлттық код» идеяларының баспасөздегі насихаты

    «Мәңгілік ел» мен «Ұлттық код» идеяларының тәуелсіз Қазақстанды біріктірудегі, ұлттық бірегейлік пен патриотизмді нығайтудағы орны және «Егемен Қазақстан», «Қазақ әдебиеті», «Ана тілі» басылымдарының оларды түсіндірудегі рөлі қарастырылады. Рухани жаңғыру, «Туған жер» бағдарламасы, тарихи-мәдени мұраны сақтау, журналистік жанр мен газет тақырыптарын қолдану мәселелері қамтылған.

11. Адам болмысының көпқырлылығы

    Адамның шығу тегі, табиғаты және қоғамдағы орны туралы философиялық түсініктер ежелгі мифтерден басталып, Шығыс пен Батыс ойшылдарының ілімдері арқылы дамыды. Бұл көзқарастар адамды табиғи тіршілік иесі, ақыл мен рух иесі, әлеуметтік әрекет субъектісі әрі өз болмысы мен ортақ әлем үшін жауапты жан ретінде қарастырады.

12. Ислам ахлағы және адамгершілік міндеттер

    Ахлақтың мәні мен адамға және қоғамға ықпалы, исламға дейінгі араб қоғамының әдеп түсінігі, Құран мен Мұхаммед пайғамбардың өнегесі қарастырылады. Жеке, рухани, отбасылық және азаматтық міндеттер, қайырымдылық пен жастарға рухани-адамгершілік тәрбие беру жолдары баяндалады.

13. Қоғамдық сана, ұлттық код және дүниетанымдық құндылықтар

    Мақалада қоғамның жүйелі сипаты, қоғамдық сананың жаһандануы мен жаңғыруының мемлекет дамуындағы рөлі, ұлттық код пен рухани мұраның мәні қарастырылады. Сонымен қатар дүниетанымның гуманитарлық және жаратылыстану білімдері негізінде қалыптасуы, сыни ойлауды дамыту және жеке менталдылықтың әлеуметтік болмыспен байланысы талданады.

14. Әлеуметтану: ғылымдар жүйесіндегі орны, тарихы және қоғамды зерттеу

    Әлеуметтанудың әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдармен байланысы, қалыптасу кезеңдері мен негізгі ойшылдары қарастырылады. Қоғамның әлеуметтік жүйе ретіндегі түсіндірмелері және әлеуметтік институттардың анықтамалары, түрлері, қызметтері мен мысалдары баяндалады.

15. Менталитет: тарихи-философиялық негіздері және қазақ дүниетанымының ерекшеліктері

    Менталитет ұжымдық сана, тарихи тәжірибе, мәдени дәстүр мен рухани құндылықтар арқылы қалыптасатын күрделі құбылыс ретінде қарастырылады. Еуропалық және шығыстық философиялық түсініктер салыстырылып, қазақ халқының көшпелі өмір салтымен сабақтас тұтастық, табиғатпен байланыс, сөз қадірі мен еркіндік құндылықтары сипатталады. Сондай-ақ кеңестік саясат пен әлеуметтік өзгерістердің ұлттық менталитетке ықпалы талданады.

16. Қоғамның экономикалық саласы және тарихи дамуы

    Қоғамдық-экономикалық формация ұғымы қоғамды белгілі бір өндіріс тәсіліне негізделген тұтас тарихи жүйе ретінде түсіндіреді. Материалдық өндіріс қоғам өмірінің негізі саналып, өндіргіш күштер мен өндірістік қатынастардың өзара байланысы оның даму бағытын айқындайды. Қоғамдық қайшылықтар, халық бұқарасының қызметі, материалдық және рухани мүдделер тарихи өзгерістерге ықпал етеді. Экономикалық базис пен қондырманың өзара тәуелділігі және қондырманың салыстырмалы дербестігі де қарастырылады.

17. Қазақ тілінің қоғамдағы қызметі, үштілділік және аударма мәдениеті

    Мақалада қазақ тілінің қоғамдық-мәдени қызметі, тілді антропоцентристік тұрғыдан зерделеудің маңызы мен үштілді ортаның қалыптасу үрдістері қарастырылады. Сондай-ақ тіл табиғатын калькадан қорғау, сапалы аударма арқылы сөздік қорды байыту және мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту жолдары талданады.

18. Эссе жанры: теориясы, жазу тәсілдері және журналистикадағы көрінісі

    Эссе — нақты мәселе жөніндегі авторлық көзқарасты еркін композиция, дәлел, жеке тәжірибе және көркем тіл арқылы жеткізетін жанр. Мақалада эссенің тарихы мен түрлері, оны жоспарлау және редакциялау жолдары, баспасөздегі үлгілері мен телеэссенің ерекшеліктері қарастырылады.

19. Исламдағы мешіттің орны, қызметі және маңызы

    Мешіттің тілдік және діни мағынасы, Құрандағы орны, мұсылмандар қастерлейтін қасиетті мешіттер және олардың ғибадат, білім, тәрбие мен қоғамдық өмірдегі қызметі баяндалады. Қазақстандағы мешіттердің дамуы, Павлодардағы Мәшһүр Жүсіп орталық мешітінің үлгісі және мешіт әдебі мен қауымға көрсетілетін қызметтер қарастырылады.

20. Абайдың педагогикалық мұрасы мен философиялық ойлары

    Абайдың өлеңдері мен қара сөздеріндегі таным, ақыл, иман, адамгершілік, еңбек және білім туралы ойлар оның педагогикалық мұрасының негізін құрайды. Мақалада қара сөз бен нақылдың сипаты, Абайдың діни-философиялық көзқарастары, адамды рухани жетілдіруі және мұрасының қазақ қоғамдық ойына ықпалы қарастырылады.