Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Көркем сөз өнерінің эстетикалық табиғаты және мазмұн мен пішін бірлігі

   Мақалада көркем шығарманың табиғаты, кез келген кітаптан айырмашылығы және эстетикалық мәні қарастырылады. Әдеби туындының құндылығын айқындайтын мазмұн мен пішіннің өзара байланысы, пішіннің белсенді рөлі мен дәуірге сай өзгерісі нақты мысалдармен дәйектеледі. Сонымен бірге көркемдік туындының өмір шындығынан нәр алатын іргетасы — тақырып қою үдерісінің ерекшеліктері сипатталады.

2. ХІХ ғасыр тіл білімінің қалыптасу жолдары мен жетекші теориялық мектептері

   Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы тіл білімінің даму тарихы, оның ішінде тілдің мәні мен табиғатын түсіндіруге ұмтылған натуралистік, психологиялық және жас грамматикалық бағыттардың негізгі тұжырымдары жан-жақты қарастырылады. Август Шлейхер, Макс Мюллер, Гейман Штейнталь секілді ғалымдардың көзқарастары сараланып, жас грамматизмнің жетістіктері мен кемшіліктері талданады. Сонымен қатар, Ресейдегі Мәскеу және Қазан лингвистикалық мектептерінің, соның ішінде Ф. Ф. Фортунатов пен И. А. Бодуэн де Куртенэ еңбектерінің тіл білімі теориясын, фонема ілімін өркендетудегі маңызы баяндалады.

3. Қолайлы қоршаған ортаға құқық: конституциялық негіздері, іске асырылуы және қоғамдық бақылау

   Қазақстан Республикасындағы қолайлы қоршаған ортаға конституциялық құқықтың мазмұны, құқықтар жүйесіндегі орны және оны іске асыру тетіктері қарастырылады. Экологиялық ақпаратқа қол жеткізу, адам денсаулығы мен мүлкіне келтірілген зиянды өтеу, қоғамдық бірлестіктердің қатысуы мен экологиялық бақылау мәселелері, сондай-ақ заңнаманы жетілдіру бағыттары қамтылады.

4. Сапар Төленбаевтың өрнек өнеріндегі қолтаңбасы мен педагогикалық мұрасы

   Мақалада қазақ ою-өрнек өнерін зерттеу мен дамыту мәселелері, Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі Сапар Асқарұлы Төленбаевтың шығармашылық жолы мен педагогикалық тәжірибесі қарастырылады. Шебердің М.Ш. Өмірбекованың «Энциклопедия» атты басылымында жарық көрген 1323 ою-өрнегі, Жамбыл педагогикалық институтында қалыптастырған өзіндік оқыту әдістемесі, сақ-үйсін дәуірінен бастау алатын зооморфтық және геометриялық нақыштарды қайта түлетудегі рөлі талданады. Сондай-ақ шеберханасындағы он мыңнан астам өрнек қоры мен ұстаздарға арналған оқу құралдарының маңызы және ұлттық дүниетанымды тәрбиелеуге бағытталған өзекті педагогикалық міндеттер айқындалады.

5. Рухани жаңғыру негіздері және оны жүзеге асырудың кешенді тетіктері

   Мақалада Қазақстанның үшінші жаңғыруы аясындағы рухани дамудың мақсат-міндеттері, сананы жаңғыртудың алты негізгі қағидаты және бәсекеге қабілетті ұлт қалыптастыру шарттары қарастырылады. Сондай-ақ мектепке дейінгі кезеңнен бастап жоғары оқу орындарына дейінгі білім беру жүйесіне ұлттық тәрбие мен өлкетану пәндерін енгізу, ақпараттық насихат, салт-дәстүрді жаңғырту және қаржыландыруды қадағалау сияқты практикалық шаралар жүйеленген.

6. Абай философиясы: адамгершілік, білім және ұлттық сана

   Абайдың философиялық мұрасы адам болмысы, білім мен ғылым, мінез тәрбиесі, әділет және ұлттық сана мәселелерін қамтиды. Ақын халық өміріндегі қайшылықтарды сынап, отарлық билік тұсындағы заң мен дәстүр қатынасын сөз етеді; Шығыс пен Батыс ойынан нәр алған шығармалары қазақ қоғамы мен адамзатқа ортақ рухани бағдар ұсынады.

7. Шал ақынның дүниетанымы: болмыс, адам және адамгершілік

   Шал Күлекеұлының поэзиясы болмыс пен өмірдің өткіншілігін, адам табиғаты мен жас кезеңдерін, білім мен еңбектің маңызын, сондай-ақ ізгілік, сабыр, сыйластық, достық, махаббат және әйелдің қоғамдық-отбасылық орнын пайымдайды. Ақынның тәлімдік ойлары қазақтың рухани дәстүрімен сабақтастығы және кейінгі ақындарға ықпалы тұрғысынан қарастырылады.

8. Ұлттық құндылықтар мен рухани-адамгершілік тәрбие

   Ұлттық мұра мен халық педагогикасына сүйенген тәрбие жас ұрпақтың мәдениетін, елжандылығын және адамгершілік қасиеттерін қалыптастырады. Бұл үдерісте отбасы мен мектептің бірлескен ықпалы, баланы тұлға ретінде құрметтеу, халық ауыз әдебиеті мен ұлттық ойындарды қолдану және ізгі мінез-құлықты күнделікті тәжірибеде дамыту маңызды.

9. Мұсылман құқығы: негіздері, қайнар көздері және қазіргі қолданысы

   Шариғаттың діни-құқықтық сипаты, қалыптасуы, негізгі қайнар көздері мен құқық салалары қарастырылады. Отбасы, мұрагерлік және меншік қатынастарының ережелері, сондай-ақ мұсылман құқығының қазіргі қоғамдағы орны мен Қазақстанның ислам әлемімен байланыстары баяндалады.

10. Қазақ әдебиетіндегі ұстаз бейнесі

    Қазақ ағартушылық ойының дамуынан бастап проза мен поэзиядағы ұстаз тұлғасына дейінгі сабақтастық қарастырылады. Шоқан Уәлиханов, Ыбырай Алтынсарин, Абай Құнанбайұлы және Алаш қайраткерлерінің педагогикалық идеялары, сондай-ақ Ыбырай, Майқанова, Еркін, Абай мен Мұхтар Әуезов бейнелерінің көркемдік сипаты талданады.

11. Қазақстанның мемлекеттік рәміздері мен егемендік мұраттары

    Мақалада Қазақстанның егемендікке қол жеткізу шежіресі, Отан мен туған жердің мәні, сондай-ақ Ту, Елтаңба және Әнұранның мемлекеттілік пен қоғамдық біртұтастықтағы орны қарастырылған. Көк байрақтағы табиғи нышандар, Елтаңбадағы көшпелілер дәстүрі мен Әнұранның тәрбиелік рөлі жан-жақты талданады.

12. Абай мұрасындағы әлемдік әдеби үндестік және рухани сабақтастық

    Абай Құнанбайұлының шығармашылық жолы, орыс және батыс классиктерімен рухани үндестігі, Пушкин, Лермонтов, Гёте туындыларын қазақ даласына шебер тәржімалаудағы ағартушылық қызметі мен жалпыұлттық мұрасы жан-жақты баяндалады.

13. Ислам қағидаларындағы әйелдің мәртебесі мен құқықтық жауапкершілігі

    Мақалада Ислам дінінің келуімен әйел затының құқықтық, рухани және әлеуметтік мәртебесінің өзгеруі жан-жақты қарастырылады. Надандық дәуіріндегі озбырлықтардан арылтып, әйелге мүліктік, шарттық құқықтар беруі, отбасындағы ана мен жар ретіндегі қадір-қасиетін көтеруі, сондай-ақ шариғат шеңберіндегі міндеттер мен әдеп қағидалары баяндалады.

14. Ваң Мың шығармашылығындағы тұлға және символика

    Ваң Мың Қытай әдебиетін жаңартуға үлес қосып, қоғамдық тарих пен кейіпкердің ішкі әлемін астастырған жазушы ретінде қарастырылады. Оның прозасындағы су, музыка, жол, жылқы, тау, дала, ай мен басқа табиғи бейнелер адамның психологиясын, жадын, үміті мен рухани жаңаруын танытады. Әдебиеттің әлеуметтік жауапкершілігі, мәдени әртүрлілік, шығармашылық еркіндік және шындық пен көркем қиялдың арақатынасы да негізгі мәселелер қатарына жатады.

15. Қоғамның әлеуметтік құрылымы, рухани өмірі және тарихи үдеріс

    Қоғамның табиғи-тарихи, этнотарихи және әлеуметтік-тарихи қауымдастықтары, отбасы мен ұлттың қалыптасуы, таптар мен стратификация, әлеуметтік мобильділік, мораль мен эстетика, сондай-ақ жеке тұлға мен бұқараның тарихтағы рөлі қарастырылады. Рухани мәдениет салаларының өзара байланысы және харизмалық тұлғаның сенім, интеллект пен беделге қатысты сипаттары түсіндіріледі.

16. Электронды бұқаралық ақпарат құралдарындағы мәдениет мәселелері

    Журналистиканың қоғамдық қызметі мен мәдениеттің рухани және материалдық негіздері қарастырылады. Радио мен теледидардың мәдени-ағартушылық мүмкіндіктері, журналистік жанрлар, ұлттық мәдениетті эфирде насихаттау тәжірибесі және зорлық-зомбылық пен ұлттық құндылықтарға қайшы мазмұнға қатысты сын-пікірлер талданады. Мәдени өнімді дамыту үшін шығармашылық еркіндік, сапалы өндіріс, аудиторияны зерттеу және құқықтық қолдау қажет екені айтылады.

17. Көркем сөз өнерінің болмысы, эстетикалық табиғаты және әдебиеттану теориясы

    Мақалада сөз өнерінің рухани мәдениеттегі өзіндік орны, көркем әдебиет тілінің эстетикалық мүмкіндіктері мен қоғамдық-тәрбиелік маңызы қарастырылады. Әдебиет теориясы ғылымының төрт басты зерттеу нысаны жүйеленіп, ежелгі дәуірден бүгінге дейінгі әлемдік және қазақ әдебиеттануының қалыптасу белестері, сондай-ақ батыстық құрылымдық және экзистенциалдық тұжырымдамалар талданады.

18. Поэзияның рухани болмысы, тарихи тағылымы және ұлттық дәстүр кеңістігі

    Мақалада поэзия өнерінің эстетикалық табиғаты, әлемдік және қазақ мәдениетіндегі тарихи қалыптасу жолы қарастырылады. Сөз өнерінің көркем бейнелеу заңдылықтары, оның музыкамен және бейнелеу өнерімен ішкі үндестігі, қазақ фольклорының бай қайнарлары сарапталады. Сонымен қатар жиырмасыншы ғасырдағы ұлттық әдебиет өкілдерінің шығармашылық ізденістері, Жамбыл жырларының даңқы мен оның әдеби үдеріске тигізген екі жақты әсері, дәстүр мен жаңашылдық диалектикасы жан-жақты баяндалады.

19. Ар-ұяттың этикалық болмысы мен әлеуметтік кеңістіктегі көріністері

    Мақалада ар-ұят феноменінің этикалық, психологиялық және әлеуметтік қырлары жан-жақты талданады. Ежелгі ойшылдар мен классикалық философтардың ар-ұят туралы көзқарастары, оның ішкі монолог пен диалог түріндегі көрінісі, қоғамдағы моральдық реттеу тетігі ретіндегі қызметі қарастырылады. Сондай-ақ тоталитарлық билік пен әлеуметтік деструкция жағдайындағы ар-ұяттың деградациясы, Эрих Фроммның авторитарлық және гуманистік ар-ұят жөніндегі ілімі, сондай-ақ ар-ұят қағидаттарының тарихи кезеңдерге, материалдық жағдайға және ұлттық дәстүрлерге тәуелділігі сипатталады.

20. Тәрбие, тұлға және қоғамның дамуы

    Тәрбие тұлғаны қалыптастыратын, ұрпақтар сабақтастығын қамтамасыз ететін қоғамдық үдеріс ретінде қарастырылады. Оның теориялық негіздері, әдістері мен формалары, тұлғаның биологиялық және әлеуметтік дамуы, патриоттық тәрбие мен жас ұрпақ алдындағы қоғамдық міндеттер талданады. Отбасы мен мектептің ынтымақтастығын күшейту, ата-аналардың тәрбиелік рөлін арттыру және рухани-адамгершілік құндылықтарды орнықтыру жолдары ұсынылады.