Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Философия, сана және қоғамдық өмір

   Философия дүниетаным, ғылым және рухани қызмет ретінде болмыс пен танымның жалпы негіздерін зерттейді. Материализм, идеализм, дуализм және таным мүмкіндігі туралы ұстанымдармен қатар, құжат философия тарихын, адам мен қоғамды, сананың табиғаты мен құрылымын, қоғамдық сананың түрлерін және адамгершілік тәрбиені қарастырады.

2. Саясаттану ғылымындағы заңдар, заңдылықтар және негізгі категориялар жүйесі

   Мақалада саясаттану ғылымының объективті заңдары мен заңдылықтарының мәні, олардың қоғамдық өмірдің барлық салаларымен өзара байланысы, бағыну қағидатына негізделген классификациясы және іргелі категориялық аппараты қарастырылады.

3. Ғылыми танымның даму жолдары мен қоғамдағы рөлі

   Ғылым — қоғамдық-тарихи тәжірибенің дамуы барысында қалыптасқан айрықша әлеуметтік институт және дүниенің объективтік заңдылықтарын ашу құралы. Д. И. Менделеевтің периодтық заңы мен элементар бөлшектерге қатысты ғылыми болжамдар табиғат құбылыстарын теориялық жолмен алдын ала танудың жемісті үлгісін көрсетеді. Қазіргі кезеңдегі математикаландыру, есептеу техникасын енгізу және іргелі ғылым мен қолданбалы ізденістердің өндіріспен тоғысуы ғылымды тікелей өндіргіш күшке айналдыруда.

4. Жаһандану дәуіріндегі ұлттық болмыс пен рухани даму кеңістігі

   Мақалада ширек ғасырлық тәуелсіздік белесінде жарияланған рухани жаңғыру бастамасының мәні, ұлттық код пен мәдени бірегейлікті сақтау қағидаттары қарастырылады. Білім культі, зиялылық болмыс, Алаш қайраткерлері мен Абай мұрасындағы өнегелік құндылықтар, сыбайлас жемқорлыққа қарсы әділдік ұстанымы және заманауи өркениет көшіне ілесу шарттары талданады.

5. Тәуелсіз елдің дербес тұлғасы: Алтынбек Сәрсенбайұлының идеялық мұрасы

   Мақалада көрнекті қайраткер Алтынбек Сәрсенбайұлының публицистикалық еңбектері, саяси көзқарасы, пассионарлық болмысы және ұлттық мемлекетшілдік ұстанымдары қарастырылады. Автор оның күрескерлік жолын, мемлекеттік саясат пен ұлтты ұйыстыруға қатысты ойларын әлемдік тарихи сабақтармен және әдеби параллельдермен байланыстыра талдайды.

6. Әдептіліктің адам мен қоғам өміріндегі маңызы

   Әдеп жеке адамның мінезін, ар-ожданын және қоғам алдындағы жауапкершілігін қалыптастырады. Ол адамдар арасындағы сыйластық пен қоғамдық тәртіптің негізі, ұлттық болмысты сақтаудың және өркениетке жетудің рухани шарты. Әдептілік тәрбие мен өзін-өзі тәрбиелеу арқылы дамиды; ал өтірік, өсек, өзімшілдік пен зиянды әдеттер адамға да, қоғамға да кесірін тигізеді.

7. Ислам психологиясындағы психикалық гигиена

   Исламдағы сенім мен ғибадаттың адамның психикасына, мінез-құлқына және қоғаммен қарым-қатынасына ықпалы қарастырылады. Мұхаммед пайғамбардың тәлім беру әдістері, исламның бес парызы және иманның алты негізі түсіндіріліп, діни тәрбиені дамыту жөніндегі ұсыныстар баяндалады.

8. Әл-Фараби мен Жүсіп Баласағұнның ізгі қоғам және мемлекет туралы ойлары

   Әл-Фарабидің қайырымды қоғам туралы ілімі имандылықты, дұрыс білімді, әділеттілікті, шынайылықты және адамдардың өзара жауапкершілігін мемлекеттің беріктігімен байланыстырады. Жүсіп Баласағұнның «Құтты білік» дастаны әділ басқару, бақ-дәулет, ақыл-парасат пен қанағатты негізге алып, қоғамдық тәртіп, әдеп, тәрбие және адамдар арасындағы құрмет мәселелерін қозғайды.

9. Өмір мәні мен адам болмысының философиялық тағылымы

   Мақалада философия тарихындағы адам болмысы мен өмірдің мәнін айқындау мәселесі жан-жақты қарастырылады. Нәрселер мен адам әрекеттеріне мән берудің субъективті сипаты, діни көзқарастар мен экзистенциализм және логотерапия бағыттарының ерекшеліктері талданады. Сонымен қатар қазақ ойшылдары Абай мен Шәкәрімнің өмір мәні, адамгершілік мұраттар, ерік-жігер, білім және ар-ұят категориялары жөніндегі терең пәлсапалық тұжырымдары жүйелі түрде баяндалады.

10. Айша Ғалымбаеваның өмірі мен шығармашылығы

    Айша Ғалымбаева — қазақ әйелдері арасынан шыққан тұңғыш кәсіби суретші. Оның кескіндемесінде қазақ әйелінің болмысы, ауыл тіршілігі, еңбек пен мереке, табиғат, ұлттық мәдениет тақырыптары лирикалық сезіммен, қанық бояумен және декоративтік нақышпен өріледі. Суретші тақырыптық композиция, пейзаж, портрет, натюрморт, киноға арналған эскиздер мен сахналық костюм үлгілерін жасаған.

11. Міржақып Дулатұлының әдеби публицистикасы

    Міржақып Дулатұлының өмірі мен шығармашылық жолы, ХХ ғасыр басындағы қазақ қоғамының жер, саяси құқық, земство, білім, дін, тіл, денсаулық және әйел теңдігі мәселелерін көтерген публицистикасы қарастырылады. «Оян, қазақ!» жинағы мен «Бақытсыз Жамал» романының публицистикалық сипаты, қаламгер шығармаларының тарихи кезеңдері, тақырыптық ауқымы және көркемдік ерекшеліктері талданады.

12. Қазақ этнопедагогикасының тәлім-тәрбиелік негіздері мен халықтық мұралары

    Мақалада қазақ халықтық педагогикасының жас ұрпақтың рухани әрі тәндік дамуына тигізетін ықпалы мен тәрбиелік маңызы қарастырылады. Ауыз әдебиетінің шағын жанрлары болып табылатын жаңылтпаштар, мақал-мәтелдер, жұмбақтар мен нақыл сөздердің бала санасын оятудағы қызметі жан-жақты талданады. Сонымен қатар дәстүрлі ырымдар мен ұлттық ойындардың қоғамдық қарым-қатынасты реттеудегі және адамгершілік қасиеттерді шыңдаудағы практикалық мәні баяндалады.

13. Көркем сөз өнеріндегі әдеби портреттің табиғаты, ұлттық болмысы және заманауи көрінісі

    Мақалада әдеби портреттің көркем туындыдағы орны, кейіпкердің болмысы мен мінез-құлқын ашудағы қызметі, сондай-ақ әлемдік және отандық әдебиеттану ғылымындағы теориялық зерттелуі жан-жақты қарастырылады. Мұхтар Әуезов шығармашылығындағы ұлттық бояудың ерекшеліктері, Құнанбай бейнесі арқылы көрінетін көркемдік шеберлік, қазіргі қазақ прозасындағы адам болмысын психологиялық даралау үрдістері және студенттік жазбалардағы замандас келбетін сомдау тәжірибелері талданады.

14. Қоғамдық ұдайы өндірістегі тауар-ақша және қаржы қатынастарының жүйесі

    Мақалада нарықтық экономика жағдайындағы тауар-ақша қатынастары мен қаржы жүйесінің өзара байланысы, қаржы ресурстарын қалыптастыру мен бөлу тетіктері, сондай-ақ ақшаның жалпыға бірдей эквивалент ретіндегі рөлі жан-жақты қарастырылған. Мемлекеттің экономиканы реттеудегі ақшалай қорлары, қоғамдық тауарларды өндіру ерекшеліктері және қаржы қатынастарының бөлгіштік сипаты сипатталады.

15. Эссе жанрының теориялық негіздері, жазылу құрылымы және бағалау өлшемдері

    Мақалада эссе жанрының мәні, оның дәстүрлі шығармадан басты өзгешеліктері, мазмұндық жіктелуі мен негізгі құрылымдық компоненттері жүйелі баяндалған. Сонымен бірге ана тілі мен әдебиеті пәні бойынша емтиханда эссе жазуға қойылатын талаптар, ұсынылатын көлем мен уақыт мөлшері және он балдық жүйеге негізделген бағалау критерийлері толық қамтылған.

16. Қылмыстық жаза: ұғымы, түрлері және тағайындау қағидалары

    Қылмыстық жаза қылмыстың алдын алу мен оған қарсы күрес құралдарының бірі ретінде қарастырылады. Оның мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы ретіндегі белгілері, әкімшілік жазадан айырмашылығы және кейбір түрлерінің мазмұны түсіндіріледі. Жаза тағайындағанда қылмыстың сипаты мен қоғамдық қауіптілік дәрежесін, кінәлінің жеке басын, жауаптылықты жеңілдететін және ауырлататын мән-жайларды, сондай-ақ жазаның сотталған адам мен оның отбасы жағдайына ықпалын ескеру қажеттігі негізделеді.

17. Мұқағали Мақатаев шығармашылығындағы танымдық мән мен рухани мұрат

    Қазақтың біртуар ақыны Мұқағали Мақатаевтың шығармашылық мұрасы терең танымдық және тәрбиелік маңызға ие. Ақынның соғыс кезеңінде өткен балалық шағынан өмірінің соңына дейінгі күресі мен бас ақын Абай Құнанбайұлының сара жолымен үндестігі оның көркемдік болмысын айшықтайды. Оның «Мен-дағы өлең жазбаймын» туындысы өнердің жаралы жүректерді емдейтін қасиетін ашып, нәпсіқұмарлық пен ашкөздіктен арылуға және жастарды немқұрайлықтан сақтанып, рухани шам-шырақты сөндірмей жалғастыруға жетелейді.

18. Секуляризация, діни еркіндік және ХХ ғасыр философиясындағы бағыттар

    Секуляризацияның тарихи мағынасы, қоғамдағы көріністері және діни сенім бостандығы қарастырылады. Сонымен бірге мәтінде ХХ ғасыр философиясының діни және беймаркстік ағымдары, адам мәселесі, ғылыми таным мен философияның қоғамдық қызметі туралы көзқарастар баяндалады; бірқатар тұжырымдар бастапқы мәтіндегі бағалау сипатын сақтайды.

19. Тұлға, отбасы және ұжымдық қарым-қатынастағы дау-дамай психологиясы

    Мақалада дау-дамайдың қоғамдық және тұлғааралық деңгейдегі психологиялық сипаты, оның пайда болу заңдылықтары мен ғылыми анықтамалары жан-жақты қарастырылады. Отбасылық қарым-қатынастардың дағдарысты, проблемалық, неврозды және жанжалды түрлері сараланып, ерлі-зайыптылар мен ұрпақтар арасындағы түсініспеушіліктерді жою тәсілдері сипатталады. Сонымен қатар еңбек ұжымындағы кикілжіңдерді басқарудың ретті қадамдары мен әлеуметтік ортада конструктивті мәмілеге келудің маңызы баяндалады.

20. Абай Құнанбайұлының рухани мұрасы және өркениеттік даму жолы

    Ұлы ойшыл Абай Құнанбайұлының рухани мұрасы мен кемеңгерлік болмысы қазақ халқының өркениеттік дамуында айрықша орын алады. ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басындағы отарлық реформалар салдарынан хандық билік жойылып, жыраулық дәстүрдің орнын ұлт мұңын жырлаған ақындар басты, ал Әлихан Бөкейханов жас Абайдың шешендігі мен билік төрелігін ерекше атап өткен. Білімге, өзін-өзі басқаруға және әлеуметтік әділеттілікке ұмтылған ақын мұраты «Қазақ» газеті төңірегіндегі ұлт зиялылары қалыптастырған абайтану арқылы жаңашылдықпен дамып, заманауи сынақтар кезінде де қоғамға жол сілтейтін рухани темірқазық болып қала береді.