Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Ежелгі грек және түркі мифологиясының дүниетанымдық негіздері мен өркениеттік сабақтастығы

   Мақалада ежелгі грек және түркі халықтарының мифологиялық жүйелері, олардың пайда болу тетіктері, даму кезеңдері мен дүниетанымдық ерекшеліктері жан-жақты қарастырылады. Қос өркениеттің мифтік кейіпкерлері, тәңірлер пантеоны, тотемдік ұғымдары мен космологиялық көзқарастары салыстырмалы түрде талданып, көшпелілер мен отырықшы халықтардың рухани сабақтастығы сараланады.

2. Қазақ даласындағы ислам: таралуы, дәстүрмен сабақтастығы және қазіргі Қазақстан

   Исламның Қазақстан аумағына таралуы араб жорықтары мен кейінгі уағыз жұмыстары аясында қарастырылады. Далада ислам жергілікті әдет-ғұрыптармен ұзақ уақыт қатар өмір сүріп, қазақтардың рухани мәдениеті мен қоғамдық нормаларына ықпал етті. Мақалада ата-баба аруағын құрметтеу, сүндеттеу, садақа беру дәстүрлері, Қазақстандағы исламның қазіргі орны және имандылық пен әділеттілікті қоғамдық өмірде қолдауға қатысты ұсыныстар баяндалады.

3. Тәуелсіз Қазақстан жастарының жауапкершілігі мен ел болашағы

   Қазақстан жастарының тәуелсіздікке құрметі, патриоттық тәрбиесі, сапалы білім алуы, салауатты өмір салты және ұлттық құндылықтарды сақтауы елдің дамуы мен болашағына тікелей ықпал етеді. Жастарға арналған білім беру және жұмыспен қамту бастамалары олардың осы жауапкершілікті атқаруына мүмкіндік береді.

4. Ислам, Батыс мәдениеті және Қазақстан қоғамындағы әйел құқығы мен мәртебесі

   Мақала әйелдің діни, отбасылық, әлеуметтік, саяси және экономикалық мәртебесін исламдық және батыстық түсініктер аясында қарастырады. Онда исламға дейінгі араб қоғамындағы әйел жағдайы, Құран мен хадистерде баяндалатын құқықтар мен міндеттер, неке, мәһр, мұра, білім алу және қоғамдық өмірге қатысу мәселелері талданады. Батыс тарихындағы христиандық түсініктер, патриархалдық құқықтық тәртіп, феминизм мен гендерлік саясаттың дамуы, оның жетістіктері мен қайшылықтары сипатталады. Қазақстанға қатысты бөлімде әйелдердің қоғамдағы орны, құқықтық қолдау, отбасылық саясат пен ұлттық құндылықтарға негізделген гендерлік көзқарас жөніндегі пікірлер берілген.

5. Әлеуметтік институттар және Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің құзыреті

   Мақалада әлеуметтік құрылымның негізгі элементтері, қауымдастықтардың жіктелуі, әлеуметтанулық білімнің теориялық және эмпирикалық деңгейлері, әлеуметтік институттардың қызметтері қарастырылады. Сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің мемлекеттік басқару жүйесіндегі орны, міндеттері, үйлестіру функциялары мен құқықтары сипатталады.

6. Шәкәрім Құдайбердіұлы шығармашылығындағы адамгершілік мұраттар

   Шәкәрім Құдайбердіұлының Абай дәстүрін жалғастырған әдеби және қоғамдық мұрасы адамды ар, ақыл, жүрек тазалығы, иман, әділет пен адал еңбек арқылы жетілдіруді көздейді. Ақын «түзу адам» мен «таза жан» ұғымдарын поэзиясында, философиялық ойларында және «Мұсылмандық шартында» дамытып, надандықты, қиянатты, дүниеқоңыздықты сынайды; білімге, өнерге, өзіңді сынауға, өзгеге мейіріммен қарауға үндейді.

7. Мәдениет ұғымы, құрылымы және табиғатпен байланысы

   Мәдениетті түсіндіретін анықтамалар мен тұтас жүйе ретіндегі құрылымы қарастырылады. Материалдық және рухани мәдениеттің өзара тәуелділігі, құндылық пен мәдениеттің негізгі концепциялары, А.Л. Кребер мен Л. Уайттың көзқарастары, Ежелгі Мысыр мен Қосөзен өркениеттерінің мысалдары, сондай-ақ мәдениет, табиғат, гуманизм және өркениет арасындағы байланыс баяндалады.

8. Абай шығармашылығы және Құнанбайдың тарихи тұлғасы

   Абай Құнанбаевтың өлеңдері мен қарасөздеріндегі ағартушылық, гуманистік, қоғамдық және эстетикалық идеялар, ақындық жолы мен әдебиетке қойған талаптары қарастырылады. Сонымен бірге Құнанбай Өскенбайұлының ел басқарудағы қызметі, діни ұстанымы, Абай мен Шәкәрімге ықпалы және әке мен бала арасындағы дүниетанымдық сабақтастық баяндалады.

9. Қазақ діни философиясындағы бақыт ұғымы

   Мақала ислам философиясының қалыптасуын, теология мен ақылдың арақатынасын және түркі-қазақ дүниетанымының даму ерекшеліктерін қарастырады. Онда бақыттың өмір мәнімен, рухани кемелденумен және қоғамдық ізгілікпен байланысы әл-Фараби, Ибн Сина, Қожа Ахмет Ясауи, Жүсіп Баласағұн және қазақ ойшылдарының көзқарастары арқылы ашылады; бақыт жеке адамның күйі ғана емес, қайырымды қоғам құрудың мұраты ретінде пайымдалады.

10. «Түркістан» газетіндегі ұлттық және мәдени тақырыптар

    Мақалада «Түркістан» апталығының ұлттық идея, мемлекеттік тіл, ақпараттық қауіпсіздік және мәдениет мәселелерін жариялау бағыты, жанрлары мен тақырыптық қамтуы қарастырылады. Ұлттық тақырыптың басымдығы, мәдениет материалдарының үлесі аздығы, газет көтерген проблемалар мен оларды жариялаудағы тәсілдер талданып, мәдениет тақырыбын кеңейту және мақалаларды айдарларға бөлу ұсынылады.

11. Мәдениет және мәдениеттану: тарихи қалыптасуы мен өркениетпен байланысы

    Мәдениет адам жасаған «екінші табиғат», ұрпақтар арасында берілетін өмір салты әрі қоғамның рухани және материалдық дамуының негізі ретінде қарастырылады. Мақала мәдениеттанудың ғылымдар жүйесіндегі орнын, мәдениет туралы түсініктің ежелгі дәуірден бері өзгеруін және мәдениет пен өркениет арақатынасының әртүрлі түсіндірмелерін талдайды. Мәдениетті сақтау, жаңғырту, тарату және мәдениеттер сұхбатын дамыту оның маңызды міндеттері ретінде ұсынылады.

12. Жастар арасында салауатты өмір салтын қалыптастыру

    Жастар денсаулығын нығайтуда дене тәрбиесінің, дұрыс тамақтанудың, зиянды әдеттерден бас тартудың, гигиеналық білім мен рухани тәрбиенің маңызы қарастырылады. Студенттер арасында жүргізілген сауалнама нәтижелері дене шынықтыруға қызығушылықтың төмендігі мен қимыл-қозғалыс тапшылығын, сондай-ақ оған кедергі келтіретін жағдайларды көрсетеді. Салауатты өмір салтын қалыптастыру үшін тәрбиелік жұмысты, денсаулықты бағалау мен оны түзетуді, қолайлы оқу-спорт жағдайларын және қоршаған ортаны қорғауды ұштастыру ұсынылады.

13. Исламның қалыптасуы, сенім негіздері және құлшылықтары

    Исламның таухид дәстүріндегі орны, VII ғасырдағы Арабстанда қалыптасуы және Мұхаммед пайғамбардың уағызымен таралуы баяндалады. Мәтінде исламның басқа діндермен ортақ тұстары мен ерекшеліктері, иман мен ислам ұғымдары, иманның алты негізі және исламның куәлік, намаз, ораза, қажылық, зекеттен тұратын бес шарты түсіндіріледі.

14. Азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің теориялық негіздері

    Азаматтық қоғамның тарихи қалыптасуы, теориялық түсіндірмелері, құрылымы мен қызметтері және құқықтық мемлекетпен байланысы қарастырылады. Еркіндік, жеке меншік, демократиялық қатысу, әлеуметтік мүдделердің көптүрлілігі, заң үстемдігі мен адам құқықтарын қорғау азаматтық қоғамның негізгі шарттары ретінде сипатталады.

15. Еңбек ұжымының өкілеттіктері және еңбекті қорғау жөніндегі қоғамдық бақылау жүйесі

    Мақалада еңбек ұжымының әлеуметтік-құқықтық сипаты, оның өкілеттіктері мен функциялары, сондай-ақ еңбек дауларын реттеудің теориялық және заңнамалық аспектілері қарастырылған. Сонымен бірге кәсіподақтар мен мемлекеттік басқару органдарының еңбек саласындағы мәртебесі талданып, кәсіпорындардағы еңбекті қорғау бойынша уәкілдердің сайлану тәртібі, құқықтары, міндеттері, қадағалау жүргізу және тексеру нәтижелерін рәсімдеу тетіктері толық баяндалған.

16. Әлеуметтік лексика жүйесіндегі жаргон сөздердің табиғаты мен қолданысы

    Мақалада тілдің әлеуметтік жіктелісі, кәсіби сөздер, терминдер, жаргон, сленг және арго ұғымдарының лингвистикалық ерекшеліктері қарастырылады. Қазақ қоғамының тарихындағы бегзадалар мен билердің жұмбақтасқан сөздері, орыс тіліндегі тарихи-әлеуметтік өзгерістер нәтижесінде қалыптасқан жаргондық лексика және ағылшын тіліндегі жаргондық мағыналар мен фразеологизмдер талданып, жаргон сөздердің сөйлеу мәдениеті мен тіл тазалығына тигізетін әсері сипатталады.

17. Дандай Ысқақұлының әдеби сыны: теориясы мен жанрлық жүйесі

    Дандай Ысқақұлының қазақ әдеби сынының тарихы мен теориясына қосқан үлесі, сынның әдебиетпен және қоғамдық ғылымдармен байланысы, сондай-ақ сын жанрларын зерттеу нысаны мен қызметіне қарай топтастыруы қарастырылады. Аннотация, пікір, мақала, әдеби шолу және эссе жанрларының ерекшеліктері талданып, сынның әдеби үдерісті бағалап, оқырманға бағдар берудегі рөлі ашылады.

18. Тәрбиенің әлеуметтік табиғаты және жеке тұлғаны қалыптастырудың кешенді мақсат-міндеттері

    Мақалада тәрбиенің әлеуметтік мәні, оның қоғам мен мемлекет қажеттіліктеріне тәуелді даму заңдылықтары жан-жақты талданады. Әлемдік және ұлттық педагогика классиктерінің тұжырымдары, Қазақстанның 1995 жылғы тәрбие тұжырымдамасының мазмұны, сондай-ақ дүниетанымдық, ақыл-ой, адамгершілік, еңбек, эстетикалық және дене тәрбиесінің нақты міндеттері сараланады.

19. Ойлау және сөйлеу: түрлері, формалары мен өзара байланысы

    Ойлау объективті шындықты танудың және түрлендірудің жоғары формасы ретінде қарастырылады. Мақалада ойлаудың көрнекі-әрекеттік, көрнекі-бейнелік, сөздік-логикалық, теориялық және практикалық түрлері, олардың өзара байланысы мен жіктелуі, сондай-ақ сөйлеудің тілдік, физиологиялық және коммуникативтік қырлары сипатталады. Сөйлеудің ауызша және жазбаша түрлері, вербалды және вербалды емес қатынас, кері байланыс пен түсінісуге кедергі келтіретін факторлар талданады.

20. Шоқан Уәлихановтың өмір жолы, ғылыми зерттеулері мен мол мұрасы

    Мақалада қазақтың ұлы ғалымы, шығыстанушы, этнограф, тарихшы әрі ағартушы Шоқан Шыңғысұлы Уәлихановтың өмір жолы мен сан қырлы ғылыми қызметі жан-жақты қарастырылады. Оның тектік шығу тегі, Омбы кадет корпусындағы оқу жылдары, Орта Азия мен Қазақстан өңірлеріне, атап айтқанда Жетісу, Ыстықкөл, Құлжа және Қашқарға жасаған саяхаттары мен экспедициялары баяндалады. Сонымен қатар «Манас» жырын қағазға түсіріп бағалаудағы рөлі, тұңғыш кәсіби суретшілік қыры, ел ісіне араласу талпыныстары және отандық пен әлемдік ғылымға қосқан орасан зор үлесі жүйелі түрде баяндалған.