Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Қоғам өміріндегі дін, мәдени құндылықтар және этносаралық қатынастар

   Мақалада дін феноменінің әлеуметтанулық қырлары, атап айтқанда Эмиль Дюркгеймнің тотемизм мен ұжымдық ритуалдар жайлы тұжырымдары, сондай-ақ функционализм мен қайшылық теорияларының ұстанымдары қарастырылады. Мәдениеттің белгілік-символдық негізі, білім мен наным-сенім арақатынасы, құндылықтар жүйесі мен жалпыадамзаттық нормалардың қоғамды реттеудегі орны талданады. Сонымен бірге этнос ұғымының мазмұны, оның тұрмыстық-отбасылық бастаулары мен тарихи динамикасы зерттеліп, ұлттық бірегейліктің рухани негіздері дәстүрлі қазақ қоғамындағы бай мен қауым қатынасы арқылы ашылады. Соңында көпұлтты қоғамдағы этносаралық қарым-қатынастың деңгейлері мен механизмдері сараланады.

2. Құрбандық шалудың мәні, үкімі және тәртібі

   Құрбандық шалу — Аллаға жақындау ниетін, тақуалықты және мұқтаждарға жанашырлықты білдіретін ғибадат. Мақалада оның Ханафи мәзһабындағы үкімі мен шарттары, Ибраһим мен Исмаил оқиғасымен байланысы, рухани және әлеуметтік пайдасы, құрбандық малына қойылатын талаптар, шалу тәртібі мен уақыты қарастырылады.

3. Жеке тұлғаның қалыптасуы және қоғамдық ортамен байланысы

   Жеке адам мен тұлға ұғымдарының айырмасы, тұлғаның әлеуметтену арқылы қалыптасуы, оның еркіндігі мен жауапкершілігі, қоғамдық ортаның ықпалы және сана, ес, ерік-жігер мен сезімнің тұлғалық ерекшеліктерді құраудағы орны қарастырылады. Тұлға өз қасиеттерін нақты іс-әрекетте танытады, ал оның дамуы сыртқы орта мен ішкі рухани күштердің бірлігіне тәуелді.

4. Тұлғаның дамуы мен тәрбиесі

   Тұлға дамуына тұқым қуалаушылық, табиғи және әлеуметтік орта, тәрбие мен өзін-өзі тәрбиелеу ықпал етеді. Бала тәрбиесінде отбасы, мектеп және қоғамдық әлеуметтік қызметтер өзара сабақтасады; олардың ортақ мақсаты — адамгершілігі мол, дербес әрі қоғам өміріне жауапкершілікпен араласатын ұрпақ қалыптастыру.

5. «Параллель» романындағы кейіпкерлер болмысы, сезім қайшылығы және мәтін философиясы

   Мақалада Рахат Әлішердің «Параллель» романының көркемдік, философиялық және психологиялық қырлары жан-жақты талданады. Басты кейіпкер Шоқанның ішкі жан дүниесі, өмір мен өлім арасындағы арпалысы, Ая мен Мира арасындағы махаббат үштағаны, түс көру мотиві арқылы ашылатын тәуелділік пен еркіндік архетипі сараланады. Сонымен бірге туындыдағы әлеуметтік теңсіздік, рухани құндылықтар мен нәпсі күресі, әлемді мәтінге балау эстетикасы және жазушылық жауапкершілік мәселелері баяндалады.

6. Азаматтық құқық айналымындағы ақпараттың құқықтық режимі мен қасиеттері

   Мақалада ақпараттың азаматтық-құқықтық қатынастар объектісі ретіндегі теориялық мәні, құқықтық қасиеттері мен заңнамалық жіктелуі жан-жақты қарастырылады. Ақпараттық айналымдағы меншік қатынастарын реттеу қағидаттары, ақпараттық құқықтылықтар құрылымы, субъектілер мен объектілер санаттары талданып, дербес ақпараттық құқық саласын қалыптастырудың қажеттілігі негізделеді.

7. Кәсіпорынның ұзақ мерзімді активтерін басқару және оларды есепке алу негіздері

   Мақалада кәсіпорынның ұзақ мерзімді активтерінің құрылымы, оның ішінде негізгі қорлар мен материалдық емес активтердің экономикалық мәні жан-жақты қарастырылады. Қазақстан Республикасының бухгалтерлік заңнамасы мен халықаралық стандарттарына (№16 ХЕҚС, №38 ХЕҚС, 18 IAS) сәйкес активтерді бастапқы тану, пайдалану, тозуын есептеу және баланстан шығару талаптары мен тәртібі баяндалады.

8. Бала тәрбиесіндегі халықтық педагогика негіздері мен адамгершілік құндылықтардың қалыптасуы

   Мақалада жас ұрпақ тәрбиесіндегі халықтық педагогика мен этнопсихологияның рөлі, отбасы мен мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының өзара сабақтастығы жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ қазақ ойшылдары мен ғалымдарының тәрбие жөніндегі нақыл сөздері, адамгершілік категориясының әлеуметтік-мәдени генезисі, тоталитарлық және өтпелі қоғамдағы ізгілік өлшемдері, халықаралық құқықтық құжаттар мен антропогенез үдерісінің моральдық нормаларға ықпалы талданады.

9. «Абай жолы» дәуірнамасындағы тарихи шындық пен көркемдік даму жолы

   Мақалада қазақтың бас ақыны Абайдың кесек тұлғасы мен оның өмірін көркем шежіреге айналдырған Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясы жан-жақты талданады. Шығарманың тарихи деректері, жазылу кезеңдері, бас кейіпкердің дүниетанымына негіз болған үш рухани қайнар, қазақ қоғамындағы әлеуметтік тартыстар мен әйелдер бейнесі түгелдей қарастырылады.

10. Ислам ғибадатындағы намаздың мәні, парыздық сипаты және рухани тағылымы

    Мақалада ислам іліміндегі басты ғибадаттардың бірі саналатын намаздың мәні, оның шариғи және сөздік анықтамалары, парыз етілу тарихы мен негізгі шарттары жан-жақты қарастырылады. Намаздың мұсылман өміріндегі жеке, рухани, моральдық және дене саулығына қатысты артықшылықтары Құран Кәрім аяттары мен сахих хадистер негізінде дәйектеледі. Сонымен қатар Миғраж түніндегі елу намаздың беске дейін жеңілдетілуі, күнделікті сүннет намаздардың сауабы, ақыреттегі есеп берудегі орны және қоғамдағы ынтымақ пен бірлікті нығайтудағы діни парыздардың маңызы сараланады.

11. Стиль теориясы мен баспасөздегі сұхбат жанрының тәсілдері

    Мақалада әдебиеттану ғылымындағы стиль ұғымы, оның этимологиясы, көркем әдіспен арақатынасы мен зерттелу деңгейі талданады. Сонымен қатар мерзімді баспасөздегі сұхбат жанрының қоғамдық мәні, сұхбат алынатын тұлғаларды таңдау қағидаттары, жанрдың негізгі түрлері (сұхбат-әңгіме, сұрақ-жауап, сұхбат-суреттеме және анкета) жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ хабар жанрларының мазмұндылығы, репортердің белсенді азаматтық ұстанымы мен газет ісіндегі оперативтілік қасиетінің маңызы баяндалады.

12. Оқыту үрдісінде оқушылардың танымдық іс-әрекетін ұйымдастыру ерекшеліктері

    Мақалада таным үрдісінің философиялық және педагогикалық мәні, оның адам санасын дамытудағы және білімді меңгерудегі рөлі қарастырылады. Оқыту үрдісінің қоғамдық сипаты, баланың қоршаған дүниені қабылдау ерекшеліктері, сезім мүшелері мен ойлау операцияларының қызметі жан-жақты талданады. Бастауыш сынып оқушыларының оқуға деген тікелей және жанама ықыласын ояту тәсілдері, тапсырмаларды орындау жолдары, сондай-ақ өзін-өзі тексеру мен бағалау тетіктерінің маңызы жүйелі түрде баяндалады.

13. Қазақ тіліндегі дауысты дыбыстардың табиғаты мен әлеуметтік мәні

    Мақалада қазақ тілі фонетикасындағы дауысты дыбыстардың саны, «у» және «и» таңбаларының дыбыстық мәртебесі, сондай-ақ фонетикалық бірліктердің әлеуметтік табиғаты мен эксперименттік тәсілдердің сипаты жан-жақты талданады. Ғалым Қ. Жұбановтың тіл біліміне қатысты көзқарастары мен С. Мырзабековтің буын заңдылықтары негізінде тілдің ішкі даму ерекшеліктері сараланады.

14. Ислам: сенім негіздері, тарихы және бағыттары

    Исламның бірқұдайшылық сенімі, Құран мен пайғамбарлық туралы түсінігі, діни міндеттері мен шариғаттық қағидалары, хижрадан кейінгі қауымның қалыптасуы, жихад ұғымы, ислам ғылымы мен мәдениеті және сунниттік, шииттік бағыттар қарастырылады. Мұсылмандар саны туралы мәтінде екі бөлек бағалау берілген: шамамен 1 миллиард 170 миллион және 800 миллион.

15. Қазақ даласындағы сал-серілік өнердің ғылыми зерттелуі мен көркемдік табиғаты

    Мақалада XIX ғасырдың екінші жартысы мен XX ғасырдың басында қазақ даласында ерекше белеске көтерілген сал-серілік өнер мен поэзияның ғылыми зерттелу тарихы жан-жақты қарастырылады. Төңкеріске дейінгі алғашқы сипаттамалардан бастап, XX ғасырдың жиырмасыншы жылдарынан өріс алған музыкатанулық, әдебиеттанулық және фольклортанулық ізденістер жүйеленеді. Біржан сал, Ақан сері, Үкілі Ыбырай сынды синкретті өнер иелерінің шығармашылық болмысы, олардың рухани ортасы мен Абай дәстүрімен тоғысуы жайлы ғалымдар мен зерттеушілердің тұжырымдары баяндалады.

16. Тәрбие ілімі мен әдептілік қағидаттарының қоғамдық мәні

    Мақалада тәрбие туралы ғылым ретіндегі педагогиканың теориялық және қолданбалы мәні, оның шығу тегі мен басқа ғылымдармен байланысы қарастырылады. Кеңестік әкімшіл-бюрократиялық жүйе тұсындағы ұлттық әдеп-ғұрыптардың мансұқталуы, соның салдарынан туындаған адамгершілік дағдарысы нақты мысалдармен дәйектеледі. Сонымен қатар жеке тұлғаны ізгілендірудегі әдептілік нормалары, рухани тазалық, ұят, әділдік қағидаттары және бұл бағыттағы шығыс пен батыс ойшылдарының ой-тұжырымдары талданады.

17. Қазақ руханиятындағы философиялық танымның даму жолдары мен мазмұндық сипаты

    Мақалада қазақ топырағындағы философиялық ойлау жүйесінің қалыптасу кезеңдері мен оның өзіндік ерекшеліктері қарастырылады. Көне түркілік танымнан басталған рухани сабақтастық, миф пен эпостың дүниетанымдық рөлі, билер мен жыраулар мұрасы, сондай-ақ ұлттық ағартушылық үрдістердің философиялық мәні жан-жақты талданады. Ұлттық философияның дамуы мен тарихи кезеңдері қоғамдық сананың эволюциясы тұрғысынан сараланады.

18. Қазақстанның бас қаласы Астананың тарихи жолы мен сәулеттік келбеті

    Мақалада Қазақстан елордасы Астананың 1830 жылғы алғашқы бекіністен басталған қалыптасу шежіресі, мемлекеттік маңызды тарихи шешімдер негізінде бас қала мәртебесін алуы жан-жақты баяндалады. Сондай-ақ қаланың географиялық ерекшеліктері, «Қазақ елі» кешені мен сәулеттік жауһарлары, қаланың 10 жылдық мерейтойы қарсаңында өткен мәдени фестивальдер, айтыс додасы мен «Астана-Арқау» музыкалық кеші және елорданың ел дамуы мен халықаралық саясаттағы орны қарастырылған.

19. Мағжан Жұмабаевтың «Мен жастарға сенемін» өлеңіндегі ұлттық рух пен азаматтық үн

    Мағжан Жұмабаевтың «Мен жастарға сенемін» өлеңі жастарды ар-намысты, адал, білімді әрі елжанды болуға үндейтін азаматтық лирика ретінде қарастырылады. Өлеңдегі ұлттық рух пен жастарға деген сенімнің тәрбиелік маңызы тәуелсіз Қазақстанның қоғамдық өмірімен сабақтастырылып, жастар тәрбиесіне қатысты мәселелер мен ұсыныстар айтылады.

20. Абай Құнанбайұлы мұрасы және жаңа ғасырдағы ұлттық жаңғыру мұраттары

    Мақалада Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Абай және ХХІ ғасырдағы Қазақстан» атты еңбегіндегі негізгі идеялар, ұлттық жаңғыру мен рухани мұраның үйлесімі қарастырылады. Абай Құнанбайұлының ұлт болмысын қалыптастырудағы рөлі, парасатты патриотизм қағидаттары, білім мен ғылымға ұмтылу өсиеттері және ойшылдың 175 жылдық мерейтойының тағылымы сараланады.