Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Қазақстандағы ұлтаралық келісім мен қоғамдық тұрақтылық институты

   Мақалада Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылу тарихы, ел Тәуелсіздігінің алғашқы жылдарындағы қоғамдық-саяси қайшылықтарды еңсерудегі маңызы мен этномәдени бірлестіктердің рухани рөлі қарастырылады. Тұрақтылықты сақтаудағы мемлекеттік бастамалар, ұлтаралық теңдік пен келісім моделінің халықаралық деңгейде мойындалуы жан-жақты талданады.

2. Өнер болмысы мен ғылыми танымның өзара байланысы және даралық қырлары

   Мақалада өнер мен ғылымның дүниені бейнелеудегі өзіндік ерекшеліктері, «өнер» ұғымының шеберліктен бастап рухани-эстетикалық құндылықтарға дейінгі үш деңгейлі мағынасы жан-жақты қарастырылады. Өнер туындыларындағы материалдық пішін мен ішкі рухани мазмұнның, өзін-өзі көрсетудің мәні талданады. Сондай-ақ Баумгартен, Чернышевский, Толстой және аксиологиялық бағыт өкілдерінің теориялық көзқарастары сыни тұрғыдан сарапталып, өркениет дамуындағы ғылым мен өнердің өзара бәсекелестігі бағаланады.

3. Жеке тұлғаның қалыптасу тетіктері және әлеуметтік қарым-қатынас жүйесі

   Мақалада адам, дара адам, даралық және жеке тұлға ұғымдарының мәні мен арақатынасы жан-жақты қарастырылады. Тұлғаның психологиялық құрылымы, қажеттік-себеп аймағы, генотип пен әлеуметтік ортаның ықпалы талданады. Сонымен қатар жеке адамның рухани дербестігі, өзіндік «Мен» рефлексиясы, сәйкестену мен даралану үдерістері, қарым-қатынас пішіндері, әлеуметтік топтар және тапаралық пен ұлтаралық байланыстардың мазмұны ашып көрсетіледі.

4. Исламдағы жетім мен жесірдің ақысы және қамқорлықтың рухани тағылымы

   Мақалада ислам шариғаты бойынша жетімдер мен жесірлердің құқықтары, оларға қамқорлық жасаудың парыздары жан-жақты баяндалады. Қасиетті Құран аяттары мен хадистер негізінде жетімнің мал-мүлкін сақтау, кәмелетке толған шақта куәгерлер алдында табыстау шарттары, сондай-ақ жетім ақысына қиянат жасаудың ауыр зардаптары нақты мысалдармен ашып көрсетіледі. Сонымен қатар жетім-жесірлерге жәрдемдесудің Алла жолындағы жиһадпен және үздіксіз ғибадатпен тең келетін рухани мәртебесі баяндалады.

5. Жаңа заманнан қазіргі кезеңге дейінгі элитарлық және массалық мәдениет

   Мәдениеттің тұлға қалыптастырудағы рөлі, элитарлық мәдениеттің ерекшеліктері және оның массалық мәдениетпен байланысы қарастырылады. Ортега-и-Гассет, Карлейль, Ницше мен Шопенгауэр идеялары, Алаш зиялыларының ағартушылық қызметі және ұлттық сананы дамытудағы білімнің орны талданады.

6. Тележүргізуші шеберлігі және қазақ телевизиясының қоғамдық рөлі

   Тележүргізушінің кәсіби шеберлігі тіл мәдениеті, журналистік білім, психологиялық даярлық, экран әдебі мен аудиториямен байланысқа негізделеді. «Хабар» арнасының қалыптасуы, бағдарламалары мен жүргізушілер мектебі, рухани-ағартушылық мазмұны, «Жеті күн» сараптамалық бағдарламасының қызметі және отандық жаңалықтардың тілдік, мазмұндық сапасы қарастырылады.

7. Адамның тұлғалық мәні және қоғамдағы даралық қасиеттері

   Мақалада адам, индивид және тұлға ұғымдарының өзара байланысы, тұлғаның түрлі тарихи-мәдени дәуірлердегі қалыптасу кезеңдері қарастырылады. Тұлғаның қызметтік және әлеуметтік мәндік сипаттамалары, оның бойындағы дүниетаным, ерік күші, мінез-құлық ерекшеліктері мен рухани еркіндігін айқындайтын адамгершілік өлшемдері ғылыми тұрғыда жүйеленген.

8. Қоғамның әлеуметтанулық негіздері: институттар, топтар және әлеуметтік құрылым динамикасы

   Мақалада қоғам туралы классикалық әлеуметтанулық көзқарастар, әлеуметтік институттар мен институттандыру процесі, институционалдық жүйенің төрт негізгі тобы және олардың атқаратын қызметтері жан-жақты қарастырылған. Сонымен қатар әлеуметтік қауымдастықтар мен топтардың тұрақтылық, көлем және мазмұн бойынша жіктелуі, сондай-ақ қазіргі Қазақстанның әлеуметтік құрылымындағы жікаралық динамика мен экономикалық факторлар талданған.

9. Қазақ мәдениетінің тарихи дамуы мен қоғамдық қызметтері

   Мәдениеттің мәні мен қоғамдағы адам қалыптастыру, мұрагерлік, танымдық, реттеушілік және коммуникативтік қызметтері қарастырылады. Қазақстандағы ағарту мен мәдениеттің тарихи өзгерістері, Оңтүстік Қазақстанның мәдени өмірі, ХХ ғасыр басындағы ұлттық зиялылар, ежелгі және ортағасырлық мұра, сондай-ақ XVIII ғасырдағы әдебиет пен жыраулық дәстүр сипатталады.

10. Саяси ойдың қалыптасуы және Қазақстандағы саяси идеялар тарихы

    Саяси ойдың Ежелгі Шығыстан XX ғасырға дейінгі дамуы, мемлекет пен билік туралы негізгі ілімдер және қазақ ойшылдары мен ағартушыларының көзқарастары қарастырылады. Платон, Аристотель, әл-Фараби, Макиавелли, Руссо, Джефферсон, Шоқан Уәлиханов, Абай және басқа ойшылдардың идеялары, сондай-ақ элитаризм, тоталитаризм, либерализм мен консерватизм сияқты саяси бағыттар қамтылады.

11. Оралхан Бөкей әңгімелерінің әлеуметтік және идеялық-тақырыптық сипаты

    Оралхан Бөкейдің әңгімелеріндегі қарапайым еңбек адамдарының тағдыры, ауыл тіршілігінің әлеуметтік қайшылықтары, адам мен табиғаттың бірлігі, ұлттық жады мен рухани құндылықтар қарастырылады. «Кербұғы», «Бура», «Қасқыр ұлыған түнде», «Айпара ана», «Жылымық» және өзге шығармалар негізінде жазушының гуманистік идеялары, психологиялық тереңдігі мен өзіндік көркемдік стилі талданады.

12. Қазақстандағы қайырымдылық және бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі

    Қазақстандағы қайырымдылық қорларының қоғамдық рөлі, «Қазақстан темір жолы» компаниясының әлеуметтік жобалары, бизнестің әлеуметтік жауапкершілігін қалыптастыру үлгілері және гендерлік теңдік пен кәсіпкерлік мәдениет мәселелері қарастырылады. Қайырымдылықтың әлеуметтік тұрақтылықты, мәдени байланысты және адамдардың әл-ауқатын қолдаудағы маңызы негізделеді.

13. Қазақ поэзиясындағы цитация және интертекстуалдылық

    Мақала көркем әдебиет пен поэзияның қоғамдық, эстетикалық және танымдық қызметін сипаттап, интертекстуалдылық ұғымының кең және тар мағыналарын, зерттеушілер ұсынған жіктеулерді талдайды. Қазақ өлеңдеріндегі цитата, эпиграф, аллюзия, реминисценция және прецеденттік атаулардың көркемдік қызметі мысалдар арқылы көрсетіледі; мұндай байланыстар ақынның ойын ықшам әрі астарлы жеткізіп, оқырманның аялық білімімен ұштасатыны тұжырымдалады.

14. Шерхан Мұртаза публицистикасы: ұлттық мүдде, редакторлық және көркемдік ерекшелік

    Шерхан Мұртазаның публицистикасы ұлттық сана, тарихи әділет, тіл, жер, табиғат, әлеуметтік теңдік пен тәуелсіздік мәселелерін батыл көтерді. Оның редакторлық қызметі талантты журналистерді қалыптастырып, басылымдардың мазмұны мен таралымын дамытуға ықпал етті. Очерк, сын, рецензия және хат жанрларындағы еңбектері көркем тіл, нақты дерек, ықшам деталь және өткір қоғамдық пікір арқылы ерекшеленеді.

15. Жүсіпбек Аймауытовтың «Ақбілек» романы: көркемдік жүйесі, әйел тағдыры және ағартушылық идеясы

    «Ақбілек» романында азамат соғысы тұсындағы қазақ ауылының ахуалы бір қыздың күрделі тағдыры арқылы ашылады. Ақбілектің зорлық пен қоғамдық қысымнан кейін білім алып, рухани жаңғыруы әйел бостандығы, әлеуметтік өзгеріс және ағартушылық идеясымен ұштасады. Шығарма табиғат суреті, психологиялық талдау, ішкі монолог, диалог және алуан мінезді кейіпкерлер арқылы қазақ романының реалистік мүмкіндігін кеңейтеді.

16. Көркем прозадағы психологизм және Оралхан Бөкей шығармалары

    Көркем психологизмнің қалыптасуы, аналитикалық және синтетикалық тәсілдері, кейіпкер мінезін даралаудағы қызметі қарастырылады. Оралхан Бөкейдің табиғат пен адамды психологиялық параллелизм арқылы сабақтастыра суреттеуі және «Мұзтау», «Құм мінезі», «Жасын», «Қайдасың, қасқа құлыным?», «Қар қызы», «Атау кере», «Кербұғы», «Ардақ», «Жылымық» шығармаларындағы адам, қоғам, ұлттық жады мен моральдық қайшылықтар талданады.

17. Психологиялық әсер етудің тетіктері, әдістері және қолданылу аясы

    Мақалада психологиялық әсер етудің мәні, оның адамның психикалық жай-күйіне, сезімдері мен мінез-құлқына тигізетін ықпалы жан-жақты талданады. Ықпал етуден туындайтын негізгі эмоциялар, сендіру мен көндірудің алты қағидасы, тұлғааралық қарым-қатынаста жиі қолданылатын он тәсіл сараланады. Сонымен қатар нейролингвистикалық бағдарламалау, көз қозғалысының сигналдары, емдік психотерапия тәсілдері және ақпараттық үгіт-насихаттың ақ, сұр, қара түрлері толық сипатталады.

18. Сананың философиялық табиғаты және моральдық сананың қоғамдағы құрылымдық негіздері

    Мақалада сана феноменінің мәні, оның адам миының қызметімен байланысы және объективті дүниені шығармашылықпен бейнелеу сипаты философиялық тұрғыдан жан-жақты талданады. Идеализм, гилозоизм және диалектикалық материализм бағыттарының сананы түсіндірудегі ерекшеліктері сараланып, таным үдерісіндегі сезім мен эмоцияның рөлі ашылады. Сонымен бірге қоғамдық сана түрлерінің ішіндегі моральдық сананың маңызы, оның құқықпен арақатынасы, қоғамдық пікірге сүйенетін реттеушілік күші, таптық және жалпыадамзаттық өлшемдері қарастырылады. Моральдың онтогенез бен филогенездегі дамуы, оның адамгершілік категориялары және мінез-құлықты реттеудегі өзіндік ерекшеліктері жүйелі баяндалады.

19. Дүниетаным, Қытай философиясы, адам және таным мәселелері, диалектика

    Дүниетанымның мәні, ғылыми сипаты мен қызметтері; ежелгі Қытай философиясындағы негізгі мектептер мен адам табиғаты туралы көзқарастар; философиялық антропологияның әлеуметтік және биологиялық қырлары; таным, ақиқат және сезімдік пен рационалдық танымның байланысы; диалектиканың терістеу, сабақтастық, байланыс пен даму туралы қағидалары қарастырылады.

20. XVII ғасырдағы Жаңа дәуір философиясы және ғылым

    Жаңа дәуір философиясының қалыптасуы капиталистік қатынастардың, ғылым мен техниканың дамуына байланысты болды. Бұл кезеңде тәжірибе мен индукцияға негізделген эмпиризм және ақыл-ой мен дедукцияға сүйенген рационализм танымның басты бағыттары ретінде қалыптасты. Фрэнсис Бэкон, Рене Декарт, Барух Спиноза, Томас Гоббс, Джон Локк, Джордж Беркли және Давид Юм еңбектерінде ғылыми әдіс, адам танымы, еркіндік, мораль және мемлекет мәселелері талданды.