Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Қоғамдық басқарудағы саясат пен биліктің жүйелік негіздері

   Мақалада мемлекеттік саясат пен билік ұғымдарының мәні, қоғам өміріндегі саяси жүйенің институционалдық құрылымы мен билік тармақтарының өзара әрекеттесу тетіктері жан-жақты талданады. Билікке ұмтылудың түрлі мақсаттары, басқарушылық біліктіліктің маңызы, азаматтардың саяси сауаттылығы және халық пен тобырдың аражігі туралы тұжырымдар сараланып, Цицеронның көзқарастары мен тарихи ұстанымдар ұсынылған.

2. Тұлға мінезінің қалыптасу негіздері және өзін-өзі тәрбиелеу ерекшеліктері

   Мақалада адам мінезінің психологиялық мәні, оның адамның сыртқы ортамен байланысы мен қарым-қатынас жүйесінен туындайтын қасиеттері қарастырылады. Тұлғаның темпераменті, ерік-жігері және қоғамдық тәрбие институттарының мінез қалыптасуына тигізетін ықпалы жан-жақты талданады. Сонымен бірге отансүйгіштік, мақсаткерлік, борыш, жауапкершілік, ізгілік, шыншылдық және достық сынды типтік мінез бітістері баяндалып, жастардың мінез-құлық мәдениетін тәрбиелеу мен түзетудің тиімді педагогикалық тәсілдері зерделенеді.

3. Қазақ әдеби сыны мен баспасөзінің қалыптасуы және дамуы

   Әдеби сынның міндеттері мен баспасөзбен байланысы, қазақ сынының қалыптасу кезеңдері және оны зерттеу тарихы қарастырылады. Қазақ баспасөзінің алғашқы басылымдары, ХХ ғасыр басындағы ұлттық баспасөздің қоғамдық қызметі, әдеби сын туралы пікірталастар мен зерттеушілердің еңбектері қамтылады.

4. Абайдың қарасөздеріндегі тәрбие, адамгершілік және психологиялық көзқарастар

   Абайдың қарасөздері мен өлеңдеріндегі мораль, мінез, еңбек, білім, өзін-өзі тәрбиелеу, отбасы және адам психологиясы туралы ойлар қарастырылады. Ойшыл ақыл, сезім мен қайраттың бірлігін, есте сақтау мен танымның жолдарын, адал еңбек пен адамгершілік тәрбиенің маңызын көрсетеді; өнер мен музыканың рухани және эстетикалық қызметін ашады.

5. Қазақ руханиятындағы әйел мен әже бейнесінің тарихи эволюциясы және Айғаным ханым мұрасы

   Мақалада қазақ ауыз әдебиетінен бастау алатын әйелдер бейнесінің көркемдік эволюциясы, Шоқан Уәлихановтың сұлулыққа қатысты танымдық көзқарастары және ХХ ғасыр әдебиетіндегі әжелер бейнесі жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ Орта жүз билеушісі болған Айғаным ханымның мемлекеттік, дипломатиялық қайраткерлігі, Сырымбеттегі тарихи қоныстың қалыптасуы және оның кемеңгер ғалым Шоқан Уәлихановтың дүниетанымын өсірудегі шешуші рөлі талданады. Дәстүрлі қоғамдағы батыр әжелерден бастап қазіргі отбасылық кеңістіктегі әжелер орны сабақтастықпен сипатталады.

6. Ортағасырлық түркі ойшылдарының ғылыми және рухани мұрасы

   Мақалада орта ғасырлардағы түркі-ислам өркениетінің аса көрнекті ойшылдары Қожа Ахмет Ясауи, Махмұд Қашқари, Жүсіп Баласағұни және Әбу Насыр әл-Фарабидің өмірі, ғылыми-рухани мұрасы мен қоғамдық көзқарастары жан-жақты қарастырылады. Олардың ілімдерінің қалыптасу тарихы, жазба ескерткіштері, ұстаздық сабақтастығы және әлемдік ғылымға қосқан үлесі сараланады.

7. Әл-Фарабидің әлеуметтік-философиялық ілімі және қайырымды қоғам қағидалары

   Мақалада ұлы ойшыл Әл-Фарабидің әлеуметтік-философиялық көзқарастары, қайырымды мемлекет құру қағидалары мен тұлға тәрбиесінің негіздері сараланады. Ғұламаның қоғамдық өзара жәрдемдесу, кемел басшыға тән он екі табиғи қасиет, жаратылыстану мен музыка өнерін тоғыстырған әмбебап ғылыми мұрасы зерделеніп, оның қазіргі заманғы рухани даму мен ағартушылықтағы тағылымы баяндалады.

8. ХХ ғасыр басындағы қазақ әдеби үдерісі және рухани-көркемдік бағыттар

   Мақалада ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің басты ерекшеліктері, көркемдік әдістері мен даму белестері талданады. Ұлт зиялыларының ағартушылық-демократиялық қызметі, баспасөздің рөлі, шығыстық қисса-дастандар және халықтық сазгерлік өнердің қоғамдық мәні жан-жақты қарастырылған.

9. Жаңа замандағы жастар миссиясы және мемлекет дамуының өзекті мәселелері

   Мақалада жаңа дәуір жастарының алдында тұрған талаптар, білім мен кәсіби шеберліктің қоғамдағы мәні, сондай-ақ мемлекеттің халықаралық кеңістіктегі орны жан-жақты қарастырылады. Жастар арасындағы байланыстың әлсіреуі, виртуалды әлемге тәуелділік пен рухани дағдарыс сынала отырып, әлеуметтік әділеттілікті орнату, аналар мен жетімдерді қорғау, сыбайлас жемқорлыққа тосқауыл қою және қарапайым халықтың тұрмысын жақсарту мәселелері талданады. Тарихи жер мен аманатты ардақтап, елдің көркеюіне аянбай қызмет ету басты міндет ретінде негізделеді.

10. Ілияс Жансүгіров поэмаларының тақырыптары мен көркемдік әлемі

    Ілияс Жансүгіров халық поэзиясының дәстүрін дүниежүзілік әдебиет үлгілерімен ұштастырып, лирикалық-философиялық және сюжетті поэмаларды дамытты. Оның шығармаларында қазақ даласының тарихы, өнерпаздар тағдыры, әлеуметтік теңсіздік, ұжымдастыру кезіндегі ауыртпалықтар мен халық өміріндегі өзгерістер бейнеленеді. «Дала» тарихи-философиялық кең тынысымен, ал «Құлагер» ел тұрмысы, Ақан серінің трагедиясы және өнер тақырыбын тұтастыра суреттеуімен ерекшеленеді.

11. Жеке меншік: экономикалық мәні, құқықтары және мемлекеттік реттеу

    Меншік шектеулі ресурстар мен игіліктерді бақылау, иелену, пайдалану және олардың тағдырын белгілеу қатынастары ретінде қарастырылады. Жеке меншік нысандары, меншік құқығының үш өкілеттігі, қоғамдық және ерікті шектеулер, Қазақстандағы мемлекеттік және жеке меншік түрлері, кондоминиум, жер мен бағалы қағаздарға қатысты ерекшеліктер баяндалады.

12. Сөйлеу мәдениеті және шешендік шеберліктің негіздері

    Шешендік өнердің табиғаты, адам өміріндегі мәні, Цицеронның шешендік шеберлікке қатысты көзқарастары жүйелі түрде қарастырылады. Тіл мәдениетінің негізгі нормалары, күнделікті қарым-қатынастағы сөйлеу және тыңдау әдебінің нақты қағидалары, қазақ тіліндегі қаратпа сөздердің әдептік қызметі сараланады. Ауызша және жазбаша сөйлеудің психологиялық сипаты, диалог пен монологтың айырмашылықтары ғалым Б.М. Тепловтың зерттеулері аясында талданып, ұлттық шешендік мұра мен Абылай ханның елшілік өнегесі зерделенеді.

13. Мектеп мұғалімінің кәсіби іс-әрекеті және педагогикалық шеберлік негіздері

    Мақалада мектеп мұғалімінің кәсіби қызметінің мәні, оның гуманистік, ұжымдық және шығармашылық сипаттары жан-жақты қарастырылған. Мұғалімнің практикалық дайындығын құрайтын мобилизациялық, ақпараттық, дамытушы және бағыттаушы іскерліктерге толық талдау жасалып, педагогикалық қарым-қатынас пен педагогикалық техниканың құрылымдық компоненттері сипатталады. Сонымен бірге кәсіби құзыреттіліктің теориялық, практикалық және қолданбалы қырлары сараланып, ұстаз тұлғасына қойылатын адамгершілік, арнайы-пәндік және қоғамдық-субъективті талаптар жүйесі дәйектелген.

14. Көпен Әмірбек сатирасының жанрлық және көркемдік ерекшеліктері

    Көпен Әмірбек шығармашылығы қазақ сатирасының фольклордан басталған дәстүрімен және ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасыр басындағы әдеби үдеріспен сабақтастырыла қарастырылады. Пародия, эпиграмма, поэзиялық сатира мен прозалық жанрлардың қызметі, сатиралық бейне жасаудың тәсілдері, әзіл мен әшкерелеудің арақатынасы талданады. Ақынның қоғамдық міндерді, мансапқорлықты, сыбайластықты, екіжүзділікті және адам мінезіндегі кемшіліктерді күлкі арқылы көрсету шеберлігі нақты шығармалары мен мысалдары арқылы сипатталады.

15. Ахмет Байтұрсынов және қазақтың ұлт-азаттық қозғалысы

    Ахмет Байтұрсыновтың ағартушылық, тіл, мәдениет және ұлттық сана салаларындағы реформаторлық қызметі қазақтың ұлт-азаттық қозғалысымен сабақтас болды. Ол Әлихан Бөкейханов бастаған саяси күресті рухани және гуманистік мазмұнмен толықтырып, «Қазақ» газеті, білім беру және ұлттық тәрбие арқылы халықты оянуға, бірлікке әрі өркениетті елдермен теңесуге үндеді.

16. Исламдағы ысырап ұғымы және оның қазіргі қоғамдағы көріністері

    Исламда ысырап мал-мүлікті, уақытты, денсаулықты және өзге нығметтерді орынсыз жұмсау ретінде қарастырылады. Құран мен сүннет орта жолды, шүкіршілікті, мұқтаждарға жәрдемдесуді ұстануға шақырады. Қазіргі ысырап азық-түлік, су, энергия, қағаз, мемлекеттік қаражат, той-томалақ пен шектен тыс тұтынуда байқалады; оның алдын алудың жолдары — үнемшілдікке тәрбиелеу, қанағат, зекет пен қайырымдылық.

17. Қазақстандық патриотизм: мұраты мен қалыптасу негіздері

    Патриотизм Отанға сүйіспеншілікпен қатар, азаматтық борышты, ортақ мемлекеттік мүддені, тіл мен мәдениетке құрметті қамтитын қоғамдық әрі адамгершілік құндылық ретінде қарастырылады. Қазақстандық патриотизм тәуелсіздікке, тарихи санаға, мемлекеттік рәміздер мен қазақ тілін қадірлеуге, этносаралық келісімге және үздіксіз тәрбиеге сүйенеді. Оның қалыптасуында отбасы, білім беру, қоғам және жастар тәрбиесі маңызды рөл атқарады.

18. Буддизм: ілімі, қауымдастығы және тарихи таралуы

    Буддизмнің Үндістандағы әлеуметтік-рухани алғышарттары, Сиддхартха Гаутамамен байланыстырылатын негізі, төрт ақиқаты мен сегіз жолы, карма, сансара және нирвана ұғымдары қарастырылады. Монахтық қауымның ережелері, Хинаяна мен Махаяна бағыттары, олардың Азиядағы таралуы және Шри-Ланка, Үндіқытай, Қытай, Тайланд, Камбоджа, Лаос, Мьянма мен Қазақстандағы орны сипатталады.

19. Қазақтың ұлттық дәстүрлері: тәрбиелік мәні, қоғамдық қызметі және жаңғырту жолдары

    Қазақтың салт-дәстүрлері ұрпақ тәрбиесіне, қоғамдық байланысқа және ұлттық бірегейлікке ықпал етеді. Сүйек жаңғырту, ас қайыру, асату, біз шаншар, қыз қашар, өңір салу, көңіл шай, билік ақы, дәм татыру және төрт түлікке қатысты ұғымдар сипатталады. Дәстүрлі мәдениеттің дүниені тану, қарым-қатынас орнату, мәдени ақпаратты сақтау, мағына қалыптастыру, әлеуметтендіру және тынығуға жәрдемдесу қызметтері, сондай-ақ ойын мен айтыстың тәрбиелік және мәдени рөлі қарастырылады. Дәстүрді бүгінгі өмірге лайықтап, мазмұнын түсінікті әрі тартымды түрде жеткізу оны жалғастырудың шарты ретінде ұсынылады.

20. Мәдениет морфологиясы: құрылымы, түрлері мен қоғамдық қызметтері

    Мәдениет адамның қоғамдық әрі рухани қалыптасуының өлшемі ретінде материалдық және рухани құндылықтарды, тарихи мұраны, белгілер мен рәміздерді қамтиды. Оның құрылымы мен қызметтері қоғамның дамуына, мәдениеттер сұхбатына, адам мен табиғаттың байланысына тәуелді. Мәдениеттану осы үдерістердің заңдылықтарын, мәдениеттің түрлері мен міндеттерін зерттейді.