Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Қазақ ертегілерін жинау, зерттеу және орыс тіліне аудару

   Қазақ ертегілерінің жанрлық сипаты, тарихи жиналуы мен зерттелуі, сондай-ақ орысша аудармалардағы поэтикалық элементтерді, ұлттық реалийлерді, есімдер мен деректерді жеткізу мәселелері қарастырылады. «Ер Төстік», «Желкілдек», «Керқұла атты Кендебай», «Қаңбақ шал» және басқа ертегілерді салыстыру негізінде аудармадағы олқылықтар мен сәтті шешімдер талданып, ертегі аудармасына қойылатын талаптар тұжырымдалады.

2. Психологияның даму тарихы, зерттеу әдістемесі және тұлғааралық қатынастар жүйесі

   Мақалада психологияның ғылым ретінде қалыптасу жолы, Аристотельден басталған 2500 жылдық кезең мен В. Вундт негізін қалаған эксперименттік бағыт жан-жақты баяндалады. 20 ғасыр басындағы сана психологиясының дағдарысы, бихевиоризм, гештальт және генетикалық психология мектептері, сондай-ақ зерттеу әдістерінің төрт негізгі тобы мен бақылау тәсілдері қарастырылады. Сонымен бірге психика мен сананың рефлекторлық табиғаты, психика теориялары, әлеуметтік қарым-қатынас және топтар мен ұжымның құрылымдық ерекшеліктері ғылыми тұрғыдан сарапталады.

3. Қаржы және қаржы жүйесі: теориясы, басқарылуы және шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысы

   Қаржының экономикалық мәні мен функциялары, қаржы жүйесі, қаржылық ресурстар мен қорлар, мемлекеттік қаржылық саясат пен механизм, қаржыны және қаржылық бақылауды басқару қарастырылады. Сонымен бірге шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысының мазмұны, ұйымдық-құқықтық нысандары, қаржылық қорлары, өндірістік капиталы және қызмет нәтижелері түсіндіріледі.

4. Саяси элита және саяси жетекшілік

   Мақала саяси элита мен жетекшілік туралы негізгі түсініктерді, олардың классикалық және психологиялық теорияларын, қоғамдағы қызметтері мен жіктелуін қарастырады. Гуань Чжун, Конфуций, Платон, Макиавелли, Моска, Парето және Михельстің көзқарастары, элитаның қалыптасу жүйелері мен саяси жетекшінің рөлі баяндалады.

5. ХХ ғасырдың аяғы мен ХХІ ғасыр басындағы қазақ сатирасы

   ХХ ғасырдың аяғы мен ХХІ ғасырдың басындағы қазақ сатирасының тарихи бастаулары, қоғамдық қызметі, тақырыптық-жанрлық өрісі және көркемдік тәсілдері қарастырылады. Поэзиядағы, прозадағы және комедиядағы сатиралық бейне, сын нысаны мен автор ұстанымы талданып, М. Рәш, О. Әубәкіров, Ү. Уайдин, Ғ. Қабышев, Қ. Ілиясұлы, К. Әмірбек және Т. Әлімбекұлы шығармаларынан мысалдар келтіріледі.

6. Смағұл Елубайдың «Ақ боз үй» трилогиясы мен Мұхтар Мағауиннің «Тазының өлімі» повесінің көркемдік-эстетикалық сипаты

   Смағұл Елубайдың «Ақ боз үй» трилогиясы 1930 жылдардағы ашаршылық, кәмпеске мен ұжымдастырудың зардабын, ауыл адамдарының әртүрлі тағдырын және туған жерге деген сүйіспеншілікті бейнелейді. Мұхтар Мағауиннің «Тазының өлімі» повесінде тазы ұлттық дәстүр мен рухани құндылықтардың символына айналып, оның өлімі тоталитарлық қысым тұсындағы ұлттық болмыстың әлсіреуін аңғартады. Екі шығарма да тарихи шындықты көркем бейне мен адам тағдыры арқылы танытып, ұрпақ сабақтастығы мен ұлттық құндылықтарды сақтау мәселесін көтереді.

7. Қазақтың тарихи жады, тұлғалары және рухани мұрасы

   Ұлы жасақтың заңдары, көне түрік пен үйсін тарихының сабақтастығы туралы пайымдар, сақтар мен үйсіндерге қатысты археологиялық және жазба деректер, сондай-ақ Төле би, әл-Фараби, Қожа Ахмет Ясауи, Мұхаммед Хайдар Дулати және Асан Қайғы мұралары қарастырылады. Асан Қайғы аңыздарындағы Жерұйық іздеу, әлеуметтік утопия және халықтың тарихи уайымы талданады.

8. Қазақ әдеби сыны мен семиотикалық зерттеу тәсілдері

   Әдеби сынның қызметі мен жанрлық дамуы, Дандай Ысқақұлының қазақ әдебиеттануына қосқан үлесі және тәуелсіздік кезеңінде семиотикалық, структуралистік, герменевтикалық әрі басқа да әдістердің қалыптасуы қарастырылады. Көркем мәтіндегі таңба, құрылым, мағына, автор мен оқырман байланысы нақты зерттеушілер мен еңбектер мысалында талданады.

9. Мұхтар Шаханов поэзиясындағы рухани құндылықтар

   Мұхтар Шаханов поэзиясының ұлттық сипат, тарихи сана және азаматтық үнмен астасқан көркемдік ерекшелігі қарастырылады. Ақын шығармаларындағы рухсыз білім, тіл тағдыры, адалдық, әділет, отансүйгіштік пен мейірім мәселелері және оларды баллада, поэма, тосын тілдік қолданыстар арқылы жеткізу жолдары талданады.

10. Қазақстандағы ислам құндылықтары: тарихи сабақтастық және құқықтық негіздер

    Мақалада ислам дінінің адамзат тарихында пайда болу себептері, оның өркениеттік даму мен әділеттілікті орнықтырудағы рөлі жан-жақты сарапталған. Қазақстан аумағында VIII ғасырдан басталған исламдану кезеңдері, Түргеш және Қарахан дәуірлеріндегі діни үдерістер, сондай-ақ медреселердің ашылуы мен тайпааралық бірігуге тигізген әсері баяндалады. Дәстүрлі қазақ хандығы кезіндегі заң ескерткіштерінің шариғатпен үндестігі, кеңестік кезеңнің рухани зардаптары, бүгінгі қоғамдағы моральдық және құқықтық келеңсіздіктер сөз болады. Мақалада әлемдік заң ғылымы мен ислам қағидаларының арақатынасы қарастырылып, елдің құқықтық жүйесін жетілдіруде ата-бабамыздан жалғасқан имандылық пен шариғаттық әділдік негіздерін пайдаланудың маңызы негізделеді.

11. Тұлға, отбасы, мәдениет және жылу энергетикасы: әлеуметтанулық тақырыптар

    Мәтінде тұлғаның әлеуметтік рөлдері, қоғаммен байланысы, қалыптасуы мен әлеуметтенуі; отбасы институтына арналған тест сұрақтары; мәдениет ұғымы мен оны әлеуметтанулық тұрғыдан зерттеу; жылу энергетикасының мәні мен құқықтық реттелуі қарастырылады. Соңғы бөлімде XIX ғасырдағы демократия, ғылым, индустрияландыру және романтикалық өнер туралы тарихи пайымдар берілген.

12. Алғашқы қоғам: адамзаттың қалыптасуы мен қоғамдық дамуы

    Алғашқы қоғам тарихы адам мен қоғамның пайда болуын, тас дәуірінен таптық қоғамға дейінгі өзгерістерді қарастырады. Еңбек пен ұжымдық тіршілік, рулық ұйым, шаруашылық пен рухани мәдениеттің дамуы, жеке меншік пен әлеуметтік жіктелудің қалыптасуы оның негізгі желісін құрайды.

13. Қожа Ахмет Ясауи: өмірі, ілімі және қылует дәстүрі

    Қожа Ахмет Ясауидің өмірі мен түркі тіліндегі шығармалары, сопылық ілімінің түркі халықтарының рухани және қоғамдық өміріне ықпалы, сондай-ақ Түркістандағы қылует мешіттері мен шілдеханалардың діни қызметі, рәсімдері және сәулеттік ерекшеліктері баяндалады. Өмірбаянына қатысты деректердің бір-біріне сәйкес келмейтін тұстары да көрсетіледі.

14. «Егемен Қазақстан» газетіндегі білім, мәдениет, спорт және ғылым тақырыптары

    Мақалада «Егемен Қазақстан» газетінің тарихы, бөлімдері мен электронды нұсқасы таныстырылып, 2017 жылғы материалдар негізінде қазақ тілін латын графикасына көшіру туралы пікірталас, Қазыбек биге арналған деректі фильм, әуесқой бокстан әлем чемпионаты және белгілі ғалымдар көрмесі қарастырылады. Әр материалдың мазмұны мен газеттегі тақырыптарды беру тәсілдеріне баға жасалады.

15. Тікелей эфир журналистінің кәсіби шеберлігі

    Радионың ақпараттық, қоғамдық және тәрбиелік ықпалы жүргізушінің тіліне, эфир тәртібіне, кәсіби этикасына және аудитория алдындағы жауапкершілігіне тәуелді. Тікелей эфирге дайындық сөйлеу мен дауыс дағдыларын шыңдауды, бағдарламаның тақырыбын, идеясын, аудиториясын, жанры мен пішінін жоспарлауды және тыңдарман сеніміне сай мазмұн ұсынуды қамтиды.

16. Әлеуметтік басқарудың құрылымы, мемлекеттік реформалар және заманауи басқару стильдері

    Мақалада әлеуметтік басқару мен билік қатынастарының табиғаты, олардың қоғамдық және экономикалық жүйедегі рөлі қарастырылады. Қазақстандағы мемлекеттік аппаратты реформалаудың екі кезеңі, М. Вебердің бюрократия теориясы, ұйымдық құрылымдардың түрлері мен ақпараттық айналым циклі талданады. Сонымен бірге К. Левин, Р. Лайкерт, Д. Макгрегор, Р. Блэйк пен Д. Мутон, Т. Коно ұсынған басқару стильдері сараланып, жапондық менеджмент моделі, оның өндірістік мәдениеті мен дауларды шешу тәсілдерінің ерекшеліктері баяндалады.

17. Саяси биліктің құрылымы, қызметі және ұйымдастырылу принциптері

    Саяси биліктің мәні мен негізгі қызметтері қоғамдық жүйені қалыптастыру және тұрақтылықты қамтамасыз ету тетіктерін айқындайды. Мемлекеттік биліктің заң шығарушы, атқарушы және сот тармақтарына бөлінуі, ұйымдастыру деңгейлері, жіктелу өлшемдері, легитимдік сипаты мен ресурстар жүйесі биліктің тиімді әрі теңгерімді қызмет етуінің негізін құрайды.

18. Ежелгі Грекия философиясындағы софистикалық дәстүр және Сократ ілімінің дамуы

    Мақалада біздің дәуірімізге дейінгі V–VI ғасырлардағы софистер мектебінің қалыптасуы, олардың негізгі өкілдері мен қолданған танымдық тәсілдері егжей-тегжейлі талданады. Үлкен және кіші софистердің дәстүрлі түсініктерді сынауы, софизмдердің құрылымы және Протагордың салыстырмалы көзқарастары қарастырылады. Сонымен бірге Сократтың майевтика тәсілі, оның қоғамдағы қызметі мен тарихи мәні зерделеніп, оның ой-толғамдарынан бастау алған Платон академиясы, киниктер, киреналықтар, мегаралықтар және Элида-Эритрея философиялық мектептерінің басты ерекшеліктері сараланады.

19. Адам қабілеттері мен интеллектісінің тұлғалық және әлеуметтік негіздері

    Мақалада адам қабілеттерінің даму табиғаты, интеллектінің генетикалық және әлеуметтік алғышарттары, сондай-ақ ақыл-ойды өлшеудің тарихи-әдіснамалық аспектілері қарастырылады. Тұлғалық ерекшеліктер мен когнитивті факторлардың өзара тәуелділігі, шығармашылық пен интеллект деңгейінің әртүрлі үйлесімдері, Айзенктің ақыл-ой операциялары жылдамдығы туралы тұжырымдамасы және психодиагностикалық тестілердің қолданбалы мәні жан-жақты талданады.

20. Абайдың әлеуметтік-саяси көзқарастары және қазақ қоғамы

    Абайдың көзқарастары XIX ғасырдағы отарлық басқару, жерден айырылу, әлеуметтік теңсіздік пен ру тартысы жағдайында қалыптасты. Ол әділетсіз билікті, надандықты және алауыздықты сынап, білімге, адал еңбекке, адамгершілікке, халық бірлігіне үндеді. Шығармашылығы орыс және шығыс мәдениеттерімен сабақтасып, қазақ әдебиеті мен қоғамдық ойына ықпал етті; оның рухани мұрасы ұлттық тәрбие мен мемлекеттік идеологияға негіз бола алады.