Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Қожа Ахмет Ясауи мұрасы: сопылық ілім, халық педагогикасы және кесенені қалпына келтіру тарихы

   Қожа Ахмет Ясауидің өмірі мен «Диуани хикмет» мұрасының рухани, әдеби және тәрбиелік маңызы, оның өміріне қатысты деректер мен аңыздар, сондай-ақ Түркістандағы кесенені қорғау және қалпына келтіру жұмыстарының тарихи кезеңдері қарастырылады. Ясауи ілімі адамгершілікке, білімге, халыққа қызмет етуге және рухани кемелденуге үндейді.

2. Абай шығармаларындағы тіл, этномәдениет және рухани дүниетаным

   Абай поэзиясы мен қара сөздерінің қазақ әдеби тілі мен көркемдік дәстүріндегі орны, лирикалық және жанрлық ерекшеліктері, халықтың тұрмыс-салты мен ұлттық танымын танытатын тілдік бірліктері қарастырылады. Ақынның әділет, еңбек, білім, бірлік, имандылық және адамгершілік туралы ойлары мен шығармаларын зерттеу бағыттары талданады.

3. Құқық, қылмыс және жазаның діни-адамгершілік негіздері

   Мақала құқық пен құқықтық нормалардың қоғамды реттеудегі қызметін, қылмыстың белгілері мен санаттарын, жазаның мақсаттарын және ислам құқығындағы діни жауаптылық жүйесін қарастырады. Онда құқықтық тәртіп пен имандылықтың арақатынасы талданып, Қазақстандағы рухани тәрбиеге қатысты ұсыныстар беріледі.

4. Қазақ тілінің қоғамдық қызметі, туыстық жүйесі және зерттелу белестері

   Мақалада тілдің қоғамдағы қатынас құралы ретіндегі мәні, оның адам ойлауымен ажырамас бірлігі мен тіл білімінің негізгі деңгейлері жан-жақты баяндалады. Қазақ тілінің ұлттық мәдениет, фольклор, шешендік өнер мен тәрбие негізі ретіндегі орны, мемлекеттік мәртебесі мен бүгінгі цифрлық кеңістікте қолданылу мәселелері талданады. Сонымен қатар, қазақ тілінің түркі тілдері отбасындағы орны, оның көршілес әрі туыстас тілдерден дыбыстық және грамматикалық айырмашылықтары мен Алтын Орда кезеңінен бастап қазіргі дәуірге дейінгі тілдік мұраны зерттеген ғалымдардың еңбектері кеңінен қарастырылады.

5. Платонның философиялық жүйесі: идеялар әлемі, жан мен таным ілімі және мемлекеттік құрылыс

   Бұл зерттеу мақаласында ежелгі грек ойшылы Платонның философиялық жүйесі жан-жақты талданады. Ойшылдың өмір жолы, академиялық қызметі мен негізгі диалогтарынан бастап, идеялар метафизикасы, хора материясы және ғарыштық рух ілімі қарастырылады. Танымды жанның көкте көрген идеяларын еске түсіруі ретінде айқындайтын гносеологиясы, төрт кардиналдық ізгілікке негізделген мінсіз мемлекет тұжырымдамасы, бес түрлі басқару формасы және адамның қоғамдық-парасаттық болмысы жүйелі түрде баяндалады.

6. Педагогика тарихы және халықтық тәрбие дәстүрлері

   Педагогика тәрбиенің қоғамдық мәнін, оның тарихи дамуын, негізгі ұғымдары мен басқа ғылымдармен байланысын қарастырады. Құжатта Н. К. Крупская мен А. С. Макаренконың педагогикалық мұрасы, педагогиканың қазіргі міндеттері, қазақ халық педагогикасындағы ақыл-ой, адамгершілік, еңбек және дене тәрбиесі, сондай-ақ мектеп пен мектепке дейінгі тәрбиеге қатысты ұсыныстар қамтылған.

7. Қазақстан мен Ресейдегі патриотизмнің қалыптасуы

   Патриотизмнің рухани, діни, саяси және әлеуметтік түсініктері, оның ұлттық бірлік пен саяси тұрақтылыққа ықпалы қарастырылады. Қазақстан мен Ресейдің мемлекеттік бағдарламалары, жастар саясаты, білім беру, азаматтық қоғам және бұқаралық ақпарат құралдары арқылы патриотизмді қалыптастыру тәжірибесі салыстырылады. Азаматтық қоғамның мүмкіндіктері мен қатерлері, сондай-ақ АҚШ пен Ұлыбританиядағы кейбір тәрбие тәсілдері талданады.

8. Ғабит Мүсіреповтің «Жат қолында» романындағы портрет пен монологтың көркемдік қызметі

   Ғабит Мүсіреповтің «Жат қолында» романында портрет пен монолог кейіпкерлердің мінезін, ішкі қайшылығын және қоғамдық өзгерістерге көзқарасын ашуға қызмет етеді. Роман Қарағанды өңіріндегі кен өндірісінің шетелдік капиталға өтуі, жұмысшы қауымның қалыптасуы және Кенжеғараның әділет іздеген болыстан халық мүддесін қорғаған күрескерге дейін өсуі арқылы ескі мен жаңаның тартысын бейнелейді.

9. Тәуелсіздік дәуіріндегі қазақ поэзиясы: ұлттық дәстүр және көркемдік жаңару

   Тәуелсіздік жылдарындағы қазақ поэзиясының азаматтық, махаббат және философиялық лирикасын, қоғамдық өзгерістермен байланысын және ұлттық дәстүрдің жаңаша жалғасуын қарастырады. Жас ақындар мен Тыныштықбек Әбдікәкімов, Ғалым Жайлыбай, Ғазиз Ештанаев, Светқали Нұржанов, Бауыржан Жақып, Гүлнар Салықбаева, Тұрсын Жұмашев және Маралтай Райымбекұлы шығармаларындағы тілдік, тақырыптық, стильдік ізденістер талданады.

10. Марксизм ілімінің негізін салушылардың идеялық дамуы және революциялық мұрасы

    Мақалада марксизм мен ғылыми коммунизмнің негізін салушылар Карл Маркс пен Фридрих Энгельстің өмірі, идеялық қалыптасу жолы, теориялық және ұйымдастырушылық қызметі жан-жақты қарастырылады. Ойшылдардың діни көзқарастар мен идеализмнен жауынгерлік материализмге өту кезеңдері, бірлесіп жазған іргелі еңбектері, пролетариаттың дүниежүзілік-тарихи рөлін дәйектеуі және халықаралық жұмысшы қозғалысын ұйымдастырудағы еңбектері жүйелі баяндалған.

11. Болмыс пен материяның философиялық негіздері, қозғалыс формалары және сана мен бейсаналық концепциялары

    Мақалада болмыс пен материяның философиялық мәні, онтология ғылымының негізгі қағидалары, қозғалыстың түрлері және кеңістік пен уақыт өлшемдері жан-жақты қарастырылады. Сананың биологиялық және әлеуметтік табиғаты, мидың рефлексивтік қызметі, сондай-ақ З. Фрейд пен К. Юнг ілімдеріндегі бейсаналық құрылымы, тұлғаішілік қайшылықтар мен тіл мен ойлаудың өзара байланысы талданады.

12. Дүниетаным эволюциясы және философиялық ойлау жүйесінің тарихи қалыптасуы

    Мақалада дүниетаным ұғымының мәні, адам мен әлем арақатынасы, білім мен сенімнің дүниетанымдық рөлі кеңінен қарастырылады. Қола дәуірінен темір дәуіріне өту барысындағы өндіргіш күштердің өсуі, ой еңбегінің даралануы, Ежелгі Шығыс пен Антикалық Батыс философиясының өркениеттік ерекшеліктері салыстырмалы түрде талданады. Сондай-ақ мифологиялық, діни, натурфилософиялық және философиялық ойлау жүйелерінің тарихи кезеңдері сипатталып, философияның негізгі мәселесі — ойлаудың болмысқа, рухтың материяға қатынасы мен материализм және идеализм арасындағы күрес жан-жақты баяндалады.

13. Қадыр Мырза Әлі: ұлт руханияты, ақындық және өмір туралы ойлар

    Қадыр Мырза Әлі туралы өмірбаяндық деректер мен шығармашылық мұра, ақынның адам, даңқ, өнер, махаббат, билік, тіл және ұлттық мүдде жөніндегі ойлары, сондай-ақ оның қазасына арналған естеліктер мен ақын атындағы шәкіртақы туралы мәліметтер жинақталған. Кейбір өмірбаяндық деректер мен даталар әртүрлі берілген; айырмашылықтар сол күйінде көрсетілді.

14. Тілдік қатынас: құрамы, тұлғалары және ғылыми негіздері

    Тілдік қатынас — ойлау мен сөйлеудің бірлігі арқылы қоғамдық ортада жүзеге асатын, адамдардың хабар алмасуы мен өзара түсінісуін қамтамасыз ететін күрделі құбылыс. Оның түрлері, қатысушылары мен кезеңдері, тілдік және қатысымдық тұлғалары, сөздің рөлі, сондай-ақ тілдің ойлаумен, сөйлесіммен және таңбалар жүйесімен байланысы қарастырылады. Тілді қатысымдық бағытта оқыту тілдік білімді адамдар арасындағы шынайы қарым-қатынасты жүзеге асыру қабілетімен ұштастырады.

15. Жеке тұлғаның қалыптасуы мен әлеуметтенуіндегі мәдениеттің рөлі

    Жеке тұлға биологиялық алғышарттар мен әлеуметтік орта, мәдени тәжірибе, тәрбие, білім және іс-әрекет арқылы қалыптасады. Әлеуметтену өмір бойы жалғасып, адамның қажеттіліктеріне, мотивтеріне, құндылық бағдарларына және өзіндік санасына ықпал етеді. Рухани мәдениет, өнер, білім, тіл және қоғамдық институттар тұлғаның адамгершілік қасиеттері мен азаматтық белсенділігін дамытуға қатысады; еркіндік пен жауапкершілік оның кемелденуінің маңызды шарттары ретінде қарастырылады.

16. Абай Құнанбайұлының өмірі мен шығармашылық мұрасы

    Абай Құнанбайұлының өмір жолы, білім алуы мен дүниетанымының қалыптасуы, өлеңдері мен аудармалары, поэмалары және қарасөздеріндегі ағартушылық, адамгершілік, әлеуметтік-философиялық ойлары қарастырылады. Оның қазақ жазба әдебиеті мен поэзиясының тіліне, түріне, ән өнеріне қосқан жаңалығы да қамтылады.

17. Білім — әлеуметтік институт және мәдени дамудың негізі

    Білім қоғамның дамуына, еңбек пен өндірістің тиімділігіне, тұлғаның әлеуметтенуі мен рухани қалыптасуына ықпал ететін дербес әлеуметтік институт ретінде қарастырылады. Мақала үздіксіз білім алудың, университеттердегі гуманитарлық даярлықтың және білімге қаржы бөлудің маңызын; әлеуметтік білімнің құрылымы мен деңгейлерін, әлеуметтанудың танымдық, тәжірибелік, болжамдық, бақылау және гуманистік қызметтерін; бұқаралық және элитарлық білімнің қайшылықтарын талдайды. Сондай-ақ мәдениеттің таңбалық және құндылықтық негіздері мен мәдени әлеуметтанудың зерттеу бағыттары сипатталады.

18. Абай Құнанбайұлының рухани мұрасы және қазақ мәдениетін жаңғыртудағы орны

    Абай Құнанбайұлының шыққан тегі, балалық шағы мен тәрбиесі, ел басқару ісінен қол үзіп өзін-өзі дамытуға бет бұруы және ақындық кемелдену жолы қарастырылған. Ойшылдың Шығыс, Батыс және орыс классикалық мұрасын қазақ әдебиетіне енгізудегі жаңашылдығы, қоғам дертін сынаған тәлім-тәрбиелік көзқарастары, оның үндеуін жалғастырған Алаш зиялыларының күресі мен абайтану ғылымының қалыптасу тарихы баяндалады.

19. Қазақстандағы еңбек қатынастары және қызметкерлер құқығын кәсіподақ арқылы қорғау тетіктері

    Мақалада Қазақстанның еңбек нарығындағы жалдамалы қызметкерлердің жағдайы, еңбек заңнамасының даму бағыттары және кәсіподақтардың құқық қорғау тетіктері жан-жақты талданады. Еңбек қатынастарындағы бейресми сектор, білікті кадрларды іріктеудегі проблемалар, жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы теңсіздік және еңбек дауларын шешу жолдары қарастырылған. Сонымен қатар жаңа Еңбек кодексінің талаптары мен қызметкерлерді жұмыстан босату кезіндегі кәсіподақ ұйымдарының дәлелді пікірін ескеру тәртібіне ерекше назар аударылады.

20. Қазақстандағы сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар: сипаты, серпіні және алдын алу

    Сыбайлас жемқорлықтың әлеуметтік-құқықтық табиғаты, түрлері, тарихи дамуы және қылмыстық-құқықтық белгілері қарастырылады. Қазақстандағы құқық бұзушылықтардың статистикасы мен көріністері талданып, олардың себептері, тергеудегі қиындықтары және алдын алу жолдары сипатталады. Заңнаманы жетілдіру, ашықтықты арттыру, қоғамдық бақылауды күшейту және сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру жөніндегі ұсыныстар қамтылған.