Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Тәуелсіздік тірегі және мемлекеттіліктің құқықтық негіздері

   Мақалада Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздікке қол жеткізу шежіресі, ұлттық қауіпсіздік пен дамудың негізгі бағыттары талданады. Елдің аумақтық көлемі, көршілес мемлекеттермен шекара межесі, Байқоңыр ғарыш айлағы мен қазақ ғарышкерлерінің еңбегі жан-жақты қарастырылған. Сонымен қатар еліміздегі көпұлтты қоғамның татулығы, Қазақстан Республикасы Конституциясының баптары, билік тармақтарының қызметі, азаматтардың құқықтары мен тіл саясатының құқықтық тетіктері баяндалады.

2. Египет пен Сирияны билеген қыпшақ Бейбарыс сұлтанның тарихи жолы мен даңқты мұрасы

   Мақалада Каспий жағалауынан шыққан қыпшақ перзенті, Египет пен Сирияны он жеті жыл басқарған әйгілі қолбасшы әрі реформатор әл-Мәлік аз-Зәкір Рух-ад-дин Бейбарыс әл-Бундукдари әл-Салихлидің өмірі мен тарихи қызметі кеңінен баяндалады. Оның жастық шағынан бастап әскери билік басына көтерілуі, крестшілер мен монғолдарға қарсы жүргізген жеңімпаз жорықтары, халықаралық дипломатиялық жетістіктері, сондай-ақ мемлекет ішіндегі сот реформасы, инфрақұрылым құрылысы және рухани мұрасы егжей-тегжейлі қамтылған.

3. Қожа Ахмет Ясауи: өмірі, сопылық ілімі және рухани мұрасы

   Қожа Ахмет Ясауидің өмір жолы, ұстаздары мен сопылық дүниетанымы, түркі тілінде жазылған «Диуани хикметтің» тақырыптары мен әдеби маңызы қарастырылады. Оның әділет, адамгершілік, нәпсіні тежеу және жан тазалығы туралы ойлары, Ясауия жолының таралуы, Арыстан Баб пен Түркістан кесенесіне қатысты аңыздар баяндалады.

4. Қазақстанның тарихи-мәдени мұрасы: Қожа Ахмет Ясауи, Арыстан баб және Жошы хан кесенелері

   Қазақстанның мәдени мұрасының тарихи және рухани маңызы, «Мәдени мұра» бағдарламасының нәтижелері, Қожа Ахмет Ясауидің ілімі мен Түркістандағы кесенесінің сәулеттік-жамағаттық қызметі, Арыстан баб кесенесінің құрылысы мен аңыздары және Жошы хан күмбезінің сәулеті, археологиялық олжалары мен тарихи орны баяндалады. Құрылыстардың даталары мен кейбір деректеріндегі белгісіздік, айырмашылықтар сақталады.

5. Философия, ғылыми таным және адам мен қоғам мәселелері

   Философияның пәні мен қызметтері, ежелгі және ортағасырлық дүниетанымдар, Жаңа заман мен неміс классикалық философиясы, қазақ ойшылдарының мұрасы, ғылыми танымның құрылымы, қоғамның рухани өмірі және адам болмысы қарастырылады.

6. Қазақстан Республикасының үздіксіз білім беру жүйесіндегі тәрбие тұжырымдамасы

   Тұжырымдама үздіксіз білім беру жүйесіндегі тәрбиенің құндылықтарын, мақсаттары мен міндеттерін, әдіснамалық негіздері мен қағидаларын, мазмұны мен бағыттарын айқындайды. Ол балалар мен жастардың азаматтық және патриоттық қалыптасуына, рухани-адамгершілік дамуына, денсаулығына, өзін-өзі дамытуына, кәсіби даярлығы мен әлеуметтік жауапкершілігіне жағдай жасауды көздейді; іске асыру тетіктері мен күтілетін нәтижелерді, негізгі ұғымдардың түсіндірмесін ұсынады.

7. Өзін-өзі бағалау мен рухани-адамгершілік тәрбиенің маңызы

   Баланың өзін-өзі бағалауы оқу жетістігін аңғаруына және оқу мақсатына қарай ілгерілеуін бағалауына көмектеседі. Оның қалыптасуына оқу мазмұны мен әдістері, педагогтердің пікірі, құрдастар және отбасы ортасы ықпал етеді. Рухани-адамгершілік тәрбие отбасындағы үлгіден, педагогтің күнделікті қарым-қатынасынан, еңбек пен ойыннан, халық педагогикасы мен мәдени мұрадан бастау алып, баланың ар-ұятын, сенімін, ізгілігін және қоғам алдындағы жауапкершілігін қалыптастырады.

8. Жамбыл Жабаевтың сөз өнеріндегі дара болмысы мен айтыс мұрасы

   Қазақ айтыс өнерінің дүлдүлі Жамбыл Жабаевтың өмір жолы мен шығармашылық мұрасы — ұлт руханиятының биік белесі. Бала кезінен өлеңге ұмтылған ақын Сүйінбай Аронұлынан бата алып, ұстазының шындық пен әділдікті ту еткен өсиетін өмірлік мұратына айналдырды. Оның Жаныс, Бөлектің қызы, Бақтыбай, Бұрым, Сара, Сары сияқты ақындармен, әсіресе Құлманбет пен Айкүміспен өткізген сүре айтыстары сөз сайысының озық өрнегін көрсетеді. Батырлық пен ел бірлігін байлықтан жоғары қойып, әлеуметтік мәселелер мен бас бостандығын жырлаған дана жырау халықтың арқа сүйер тұлғасы ретінде танылды.

9. Қазақ даласындағы дәстүрлі наным-сенім және патшалық Ресейдің діни саясаты

   Мақалада қазақ халқының ислам сүнниттік бағыты мен көне наным-сенімдерді ұштастырған дәстүрлі діни өмірі, ас беру ғұрпы, сондай-ақ XVIII–XX ғасырлар тоғысындағы Ресей империясының исламға және шоқындыруға қатысты жүргізген отарлық саясаты мен оған қарсы халықтық қозғалыс қарастырылады.

10. Абай Құнанбайұлы өлеңдеріндегі тәлім-тәрбие және адамгершілік мұраттары

    Мақалада ұлы ақын Абай Құнанбайұлының тұлғалық қалыптасу жолы, отбасылық және ұлттық тәрбие бастаулары, қоғамдық-қайраткерлік қызметі мен өлеңдерінің тәлімдік мәні жан-жақты қарастырылады. Ақынның ғылым-білімге шақырған ағартушылық үндеуі, ел ішіндегі кертартпа әдеттер мен озбырлықты сынаған әлеуметтік көзқарастары, сондай-ақ адал достық пен адамгершілікті дәріптеген қағидаттары сараланады.

11. Педагогика ғылымының даму тарихы, тұлға қалыптастыру ілімі және негізгі санаттары

    Мақалада педагогиканың ғылым ретіндегі қалыптасу жолы, этимологиялық түп-төркіні және оның қоғамдағы негізгі қызметтері жан-жақты талданады. Орта ғасырлық және кейінгі дәуірлердегі мектеп түрлері, нарықтық кезеңде бөлініп шыққан дербес пәндік тармақтар сипатталады. Тұлға дамуының негізгі қозғаушы күштері болып саналатын ішкі, сыртқы және жалпы қайшылықтар жүйесі ашылып, тәрбиенің экзистенциалистік философия, психология және педагогика аясындағы ерекшеліктері көрсетіледі. Сонымен қатар оқыту, білім беру, өзін-өзі жетілдіру категориялары мен қазақ этнопедагогикасының тәрбиелік құралдары зерделенеді.

12. Ілияс Жансүгіровтің өмірі мен әдеби мұрасы

    Мақалада көрнекті қазақ қаламгері Ілияс Жансүгіровтің өмір жолы, әдеби қалыптасу кезеңдері, білім алу жылдары мен мол көркем мұрасы жан-жақты баяндалады. Ақынның фольклорлық дәстүрден нәр алып, Абай поэзиясымен қанаттануы, қоғамдық жұмыстары, «Құлагер», «Күй», «Күйші» сияқты шоқтығы биік туындылары және 1938 жылғы тоталитарлық жүйе құрбаны болған қасіретті тағдыры қарастырылады.

13. Абайдың гуманистік этикасы мен әлеуметтік көзқарастары

    Абайдың адам мен пенде туралы этикалық түсінігі, ар, ұят, намыс пен әділетке негізделген гуманизмі, әйел теңдігі мен махаббат туралы ойлары, реалистік өнері және қазақ қоғамындағы әлеуметтік теңсіздік, ру тартысы мен билік озбырлығын сынауы қарастырылады. Ақын халықтың дамуын білім, еңбек, мәдени байланыс және адамгершілікпен ұштастырады; оның негізгі мұраты — ел мен адамзат қамын ойлайтын «Адам бол!» қағидасы.

14. Шерхан Мұртаза драматургиясындағы тарихи жады, мінез және тартыс

    Шерхан Мұртазаның пьесалары ұлттық тарихтың ауыр кезеңдерін, халық мүддесін қорғаған қайраткерлердің тұлғасын және қоғамдық-саяси қайшылықтарды сахна тілімен бейнелейді. «Сталинге хат» пен «Бесеудің хаты» ашаршылық жылдарындағы Тұрар Рысқұлов пен Ғабит Мүсірепов бастаған азаматтардың қарсылығын көрсетсе, өзге драмалар баспана тапшылығы, әлеуметтік әділетсіздік, ана тағылымы мен Бауыржан Момышұлының қайсар мінезін арқау етеді. Кейіпкер мінезі іс-әрекет, таңдау және тартыс үстінде ашылады.

15. Журналистика жанрлары: ақпарат, талдау, көркем публицистика және сатира

    Журналистік жанрлардың табиғаты мен қызметі, ақпараттық хабар, заметка, репортаж, интервью, газет есебі, корреспонденция, мақала, журналистік зерттеу, очерк пен эссе сипаттары қарастырылады. Сондай-ақ сатиралық жанрлардың жіктелуі, фельетон мен памфлеттің айырмасы, фактіге сүйену, фабула мен композицияның мәтін құрудағы рөлі түсіндіріледі.

16. Негізгі білім беру деңгейінде мәтінді оқыту және сыни талдау әдістемесі

    Мәтіннің лингвистикалық табиғаты мен негізгі категориялары, қазақ тіл біліміндегі мәтінтанудың дамуы және мәтінмен жұмыс жүргізудің әдістемесі қарастырылады. Оқыту мәтінін сұрыптау, оқуға дейінгі, мәтіндік және оқудан кейінгі кезеңдерді ұйымдастыру, оқылым мен тыңдалымды дамыту, мультимедиалық және интерактивті тәсілдерді қолдану жолдары сипатталады. Сыни талдау әдістері мен сабақтастық оқушының функционалдық сауаттылығын, тілдік дағдыларын және ақпаратты бағалау қабілетін жетілдіру құралы ретінде ұсынылады.

17. Қалихан Ысқақ шығармаларындағы кейіпкер дүниетанымы мен табиғат бейнесі

    Қалихан Ысқақтың «Қоңыр күз еді», «Ағайындар» («Аюлыда да адам бар»), «Тұйық», «Сыбаға» және «Жесір» шығармалары кейіпкерлердің жан дүниесі мен табиғат суретінің байланысы арқылы талданады. Алтайдың табиғаты мен тұрмыс-салты, соғыс жылдарындағы ауыл өмірі, ұлттар арасындағы күнделікті қарым-қатынас, еңбек пен әлеуметтік әділет мәселелері қарастырылады. Жазушының лиризмі, психологиялық баяндауы, ұлттық бояуы қанық тілі және көркем деталь арқылы мінез ашу шеберлігіне назар аударылады.

18. Қазақстандағы әлеуметтанулық ой мен әлеуметтану ғылымының қалыптасуы

    Мақалада Қазақстандағы әлеуметтік ойдың тарихи негіздері, қазақ ағартушыларының қоғам, адам, білім және прогресс туралы көзқарастары, сондай-ақ әлеуметтанудың Ресей мен Қазақстанда институттану кезеңдері баяндалады. Онда кеңестік кезеңдегі зерттеулер мен шектеулер, 1960–1990 жылдардағы ғылыми орталықтар мен мамандар даярлау тәжірибесі, әлеуметтануды дербес ғылым ретінде негіздеген ұстанымдар қарастырылады.

19. Қазіргі Қазақстан жастарының рухани-этикалық бағдарлары мен құндылықтық өлшемдері

    Мақалада қазіргі Қазақстан жастарының құндылықтар жүйесі, оның философиялық және әлеуметтік негіздері жан-жақты қарастырылады. Тәуелсіздік кезеңінде қалыптасқан жас буынның өмірлік басымдықтары, адами капитал құрылымы, рухани ұстанымдары және аға буынмен сабақтастығы сарапталады. Сонымен бірге жастар ортасындағы тіл мәдениеті, волонтерлік қызмет, этикалық және эстетикалық қайшылықтар мен әлеуметтік мәселелер нақты деректер аясында талданады.

20. Егемендік жылдарындағы қазақ баспасөзінің даму белестері мен көкейкесті мәселелері

    Мақалада егемендік алғаннан кейінгі Қазақстанның баспасөз саласындағы тарихи, саяси және рухани өзгерістер жан-жақты баяндалады. Нарықтық қиындықтар, газет-журналдардың жабылуы мен таралымының төмендеуі, ақпараттық кеңістіктегі батыстық ықпал мен оған қарсы ұлттық руханияттың атқарар рөлі талданады. Сонымен қатар, еліміздегі қоғамдық-саяси, мәдени, діни басылымдармен қатар шетелдегі қазақ газет-журналдарының жай-күйі, тәуелсіз баспасөздің түрлі бағыттары және отандық журналистиканың бүгінгі олқылықтары қарастырылады.