Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Медициналық және дәрігерлік деонтологияның қағидалары мен кәсіби этика талаптары

   Мақалада дәрігерлік және ветеринариялық деонтологияның қалыптасу тарихы, кәсіби парыз бен этикалық нормалардың теориялық негіздері қарастырылады. Ежелгі Вавилон, Үндістан мен Грекия дәуірлерінен бастап орта ғасырлық мұралар мен ХХ ғасырдағы Н.Н. Петровтың деонтологиялық қағидалары зерделенеді. Сонымен қатар емдеу мекемелеріндегі ішкі субординация, медицина қызметкерлерінің өзара қарым-қатынас ережелері, құқық қорғау органдары мен қарапайым келушілерді қабылдау тәртібі және жеке мүддені қоғамдық борышпен үйлестіру талаптары жан-жақты сипатталады.

2. Қазақстандағы адам капиталы мен зияткерлік ұлт қалыптастырудың даму бағыттары

   Мақалада 2008 жылдан бастап жүзеге асырылып келе жатқан «Интеллектуалды ұлт – 2020» ұлттық жобасының мәні, басым бағыттары және оны іске асыру тетіктері жан-жақты қарастырылады. Жаһандану дәуірінде адам капиталы мен гуманитарлық технологияларды дамытудың маңыздылығы, ғылыми зерттеулердегі түйткілдер мен инфрақұрылымдық қажеттіліктер баяндалады. Сонымен қатар жастардың мәдени-тарихи құндылықтарды зерттеуге қосқан үлесі, экспедициялар мен ақпараттық науқандар нәтижесі және қоғамның зияткерлік әлеуетін арттырудағы ғалымдардың рөлі талданады.

3. Саясаттың негізгі ұғымдары, билік табиғаты және саяси жүйенің даму тетіктері

   Саясаттың этимологиялық мәні, қоғамды интеграциялаудағы негізгі міндеттері мен саясаттанудың басты категориялары мемлекет пен азаматтық қоғам арасындағы байланысты айқындайды. Саяси биліктің өзіндік белгілері, оны иелену тетіктері және саяси режимнің тұрақтылықты сақтаудағы рөлі қоғамдық басқарудың негізін құрайды. Сонымен қатар саяси процестер, саяси мәдениет пен сананың қалыптасу көздері және заманауи Қазақстанның стратегиялық бағдары саясаттың күрделі болмысын жан-жақты сипаттайды.

4. Отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алудың және онымен күресудің құқықтық тетіктері

   Мақалада отбасындағы тұрмыстық зорлық-зомбылықтың әлеуметтік-құқықтық табиғаты, оның физикалық, психологиялық, экономикалық және жыныстық түрлері, сондай-ақ қоғамның осал топтары саналатын әйелдер, балалар мен қарттардың құқықтық қорғалу деңгейі қарастырылады. Қазақстан Республикасы Конституциясының нормаларына сәйкес адамның қадір-қасиетіне қол сұғылмаушылық қағидаты талданып, Бас прокуратураның, «НеМолчи.кз» қорының және аймақтық зерттеулердің ресми статистикалық деректері ұсынылған. Сонымен бірге 2017 жылғы заңнамалық өзгерістер барысындағы жауапкершілікті ізгілендіру мәселелері, сенім телефонының жұмысын жетілдіру және тұрмыстық қылмыстарға қолданылатын жазаларды қатаңдату шаралары жан-жақты сарапталған.

5. Қазақстандағы саяси құндылықтар жүйесі және этникалық бағдарлар

   Саяси құндылықтардың аксиологиялық негіздері, негізгі теориялары мен саяси мәдениет, идеология, мүдде, діл және құқықпен байланысы қарастырылады. Қазақстандағы азаматтық бірлік, этносаралық және конфессияаралық келісім, патриотизм мен мемлекеттік тілдің орны талданып, Оңтүстік Қазақстан облысындағы 2008 жылғы сауалнама нәтижелері мен олардан туындайтын мәселелер баяндалады.

6. Ежелгі дәуірден бергі тіл білімінің дамуы және қазақ тілін зерттеу

   Тіл білімінің бастаулары ежелгі Үндістан, Грекия және араб әлеміндегі діни, философиялық әрі практикалық қажеттіліктермен байланысты қалыптасты. Мақала Панини, әл-Фараби мен Махмұд Қашғари еңбектерінің маңызын, ортағасырлық түркі тіл ескерткіштерін және қазақ тілінің тарихи фонетикасы, грамматикасы мен лексикологиясын зерттеудің даму барысын қамтиды.

7. Оқытудың психологиялық негіздері және оқу іс-әрекетін басқару

   Мақалада психиканың мәдени-тарихи және әлеуметтік табиғаты, Л.С. Выготский мен А.Н. Леонтьевтің іс-әрекет туралы тұжырымдары, П.Я. Гальпериннің ақыл-ой әрекеттерін кезеңдеп қалыптастыру теориясы қарастырылады. Оқыту қоғамдық тәжірибені меңгеру және танымдық іс-әрекетті қалыптастыру ретінде түсіндіріліп, оны мақсат, бастапқы күй, аралық кезеңдер мен кері байланыс негізінде басқару жолдары сипатталады.

8. Қазақ халқының рухани мәдениеті: тарихи негіздері, қазіргі жағдайы және даму бағыттары

   Қазақ рухани мәдениеті табиғатпен үйлесім, адамгершілік, тіл, өнер, білім, дін, құқық және тарихи жад арқылы қалыптасқан. Оның тамыры көне түркі мұрасынан, көшпелі өмір салтынан, ауыз әдебиеті мен дәстүрлі өнерден бастау алады. Патшалық отарлау мен кеңестік идеология мәдени дамуға ықпал етіп, ұлттық мұраның бір бөлігін шектеді; тәуелсіздік кезеңінде тарихи құндылықтарды жаңғырту, мұраны сақтау, білім мен шығармашылықты қолдау және мәдениеттер арасындағы байланысты дамыту міндеттері алға шықты.

9. Абай Құнанбаевтың өмір жолы және оның әдеби мұрасын зерттеу кезеңдері

   Мақалада қазақтың ұлы классик ақыны Абай Құнанбаевтың өмір жолы, шыққан ортасы, білім алу кезеңдері мен қоғамдық көзқарасының қалыптасуы қарастырылады. Ақынның ел билеу қызметінен алшақтап, рухани-ағартушылық жолды таңдау себептері мен оның әдеби мұрасының төңкеріске дейінгі және одан кейінгі кезеңдерде бағалану тарихы, басылымдар мен ғылыми зерттеулер арқылы жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар Ұлы Отан соғысы жылдарындағы рухани маңызы мен жиырмасыншы ғасырдың ортасындағы монографиялық еңбектердің рөлі сараланады.

10. Қазақ диалектологиясының негіздері және халық тілінің аймақтық ерекшеліктері

    Мақалада қазақ диалектологиясының ғылыми негіздері, жергілікті тілдік ерекшеліктердің табиғаты мен қалыптасу тарихы жан-жақты талданады. Диалект және говор ұғымдарының арақатынасы, аумақтық және әлеуметтік диалектілердің айырмашылықтары, қоғамдық құрылыстардың тілдік жіктеліске тигізетін ықпалы сараланады. Сондай-ақ қазақ тіліндегі дыбыстық, грамматикалық, фразеологиялық және лексикалық жергілікті өзгешеліктер нақты мысалдармен дәйектеліп, халық сөйленістерін зерттеудің сөздік қор мен әдеби тілді дамытудағы маңызы көрсетіледі.

11. Қазақстанның орта ғасырлардағы мемлекеттері, қалалары және мәдениеті

    Қазақстан аумағындағы түркі қағанаттары мен ортағасырлық мемлекеттердің саяси тарихы, шаруашылығы және қоғамдық құрылысы қарастырылады. Сондай-ақ Ұлы Жібек жолының сауда мен мәдениетке ықпалы, қалалық өмір, түркі жазуы мен ғұламалар мұрасы, моңғол шапқыншылығы, Ақ Орда, Моғолстан, Ноғай Ордасы және Қазақ хандығының құрылуы мен дамуы қамтылған.

12. Болмыс, материя және сана

    Болмыстың философиялық мағынасы мен негізгі формалары, материяның объективтілігі мен қозғалысы, кеңістік пен уақыттың сипаттары, сананың пайда болуы және жеке әрі қоғамдық сана қарастырылады. Парменидтің болмыс туралы ілімі, ежелгі ойшылдардың алғашқы бастама жөніндегі көзқарастары және Фрейд тұжырымдамасына берілген сын да қамтылған.

13. Мектепке дейінгі балалардың рухани мәдениетін тәрбиелеу

    Бес жастағы балалардың адамгершілік дамуын қолдаудың жас ерекшеліктері мен күнделікті тұрмыс, еңбек, ойын кезіндегі педагогикалық жолдары қарастырылады. Рухани мәдениет жалпыадамзаттық құндылықтарды игеру, ізгі қарым-қатынас, жауапкершілік және әлеуметтік тәжірибе арқылы қалыптасады; оны дамыту үшін балабақша, отбасы және білім беру ортасының жүйелі ынтымақтастығы ұсынылады.

14. Христиан діні: тарихы, бағыттары және мәдени ерекшеліктері

    Христиан дінінің қалыптасуы, Иса пайғамбар туралы христиандық және исламдық түсініктер, Қасиетті жазбалары, православие, католицизм мен протестантизмнің дамуы және олардың саясатпен байланысы қарастырылады. Сондай-ақ Қазақстандағы православие мен католицизмнің тарихы, ортағасырлық мәдениетке ықпалы, монастырьлардың рөлі және христиандықтың адамгершілік құндылықтары сипатталады.

15. Құқықтық мемлекет пен демократияның қоғам өміріндегі орны мен міндеттері

    Құқықтық мемлекеттің мәні, қалыптасу идеялары, мақсаттары мен белгілері, сондай-ақ демократияның теориялары, нысандары және қоғамдық өмірге ықпалы қарастырылады. Қазақстанның конституциялық қағидаттары, мемлекеттік билікті бөлу, адам құқықтары, сайлау мен азаматтардың саяси қатысуы талданып, құқықтық және демократиялық дамудың бағыттары баяндалады.

16. Мемлекет және құқық теориясының пәні, әдісі және ғылымдар жүйесіндегі орны

    Мемлекет және құқық теориясы қоғамдағы мемлекеттік-құқықтық құбылыстардың пайда болуы мен даму заңдылықтарын, мазмұнын, құрылымын, нысандары мен функцияларын зерттейді. Мақалада теорияның пәні мен функциялары, материалистік диалектикаға сүйенетін жалпы және арнайы зерттеу әдістері, сондай-ақ оның қоғамдық және заң ғылымдарымен байланысы мен жетекші рөлі қарастырылады. Ғылыми зерттеудің еркіндігі, пәнаралық ынтымақтастық және Қазақстанның тәуелсіздік пен нарықтық экономика жағдайындағы даму міндеттері де баяндалады.

17. XVIII ғасырдың аяғы – XX ғасырдың басындағы Сыр өңірінің ишандары мен пірлері және діни-ағартушылық қызметі

    Сыр өңіріндегі діни-ағартушылық дәстүрдің қалыптасуы, мұсылман мектептері мен медреселерінің қызметі, ишандардың қоғамдық және рухани ықпалы қарастырылады. Ресей империясының миссионерлік және отарлық саясаты, жәдидтік білім реформалары, сопылық пен қожалар әулетінің рөлі талданып, Мағдум Мағзам, Марал ишан және Айқожа ишанның өмірі мен ағартушылық қызметі баяндалады.

18. Ежелгі Рим мемлекеті мен құқығы

    Ежелгі Римнің рулық қауымнан мемлекетке айналуы, республика мен монархияның басқару жүйелері, Рим құқығының қайнар көздері мен негізгі институттары және римдік құқықтық ойдың дамуы қарастырылады. Цицеронның табиғи әділеттілік туралы тұжырымдары, стоиктердің тағдыр, бостандық және адам теңдігі жайлы көзқарастары, сондай-ақ рим заңгерлерінің құқықтануға қосқан үлесі баяндалады.

19. Этнология: теориясы, халықтардың жіктелуі және этникалық мәдениеттер

    Этнология этностардың қалыптасуы мен тарихын, тілдік, антропологиялық және шаруашылық-мәдени ерекшеліктерін зерттейді. Материал этнология теориялары мен зерттеу міндеттерінен бастап, әлем халықтарының аймақтық сипаттарына, қазақтардың этникалық тарихы мен дәстүрлі мәдениетіне және этносаралық қатынастарға дейінгі тақырыптарды қамтиды.

20. Адам өмірінің мәні, мақсаты және тағдыры

    Өмірдің мәні адамның жеке құндылықтары, мақсаттары мен тәжірибесі арқылы қалыптасады және оны жүзеге асыруға қоғамдық жағдайлар ықпал етеді. Философиялық және діни түсіндірулер, Виктор Франклдың логотерапиясы, адамның аралық және өмірлік мақсаттары, отбасы, еңбек, шығармашылық, өзін-өзі жетілдіру, қоғамға үлес қосу, қарттық пен өмір ұзақтығы мәселелері қарастырылады. Адамның тағдыры өз мақсатын тануымен және таңдаған жолына жауапкершілікпен қарауымен байланысады.