Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Төлеген Қажыбай поэзиясының көркемдік әлемі

   Төлеген Қажыбай поэзиясындағы лирикалық сезім мен философиялық ой, сөз өрнегі, метафора, фразеологизм және табиғат суреттері қарастырылады. Ақынның синоним, антоним, эпитет, дыбыстық үйлесім, тұрақты тіркес пен әсірелеуді қолдануы мысалдар арқылы талданып, туған жер табиғатын бейнелеуі мен Бурабайдың экологиялық күйіне алаңдауы сипатталады.

2. Философиялық онтологиядағы болмыс, материя және адам санасының өзара қатынасы

   Мақалада философия тарихындағы онтологияның қалыптасуы, болмыс және материя категорияларының мәні мен құрылымдық деңгейлері талданады. Адам болмысы мен әлеуметтік болмыстың ерекшеліктері, философиялық субстанция мәселесіндегі монизм, дуализм, плюрализм тұжырымдамалары салыстырылады. Сонымен қатар сананың идеалдық сипаты, З. Фрейдтің бейсаналық ұғымы, адам рухының түрлері, ар-ұждан мен тілдің қалыптасу үдерісі жан-жақты сараланады.

3. Мағжан Жұмабаевтың «Түркістан» өлеңіндегі тілдік және көркемдік ерекшеліктер

   Мақалада Мағжан Жұмабаевтың «Түркістан» өлеңіндегі метафора, метонимия, эпитет, теңеу, кейіптеу, аллитерация, ассонанс, параллелизм, градация, интонация және риторикалық сұрау талданады. Өлеңнің Тұран мен Түркістанды түркі халықтарының тарихи, географиялық және рухани кеңістігі ретінде бейнелеуі, отарлық кезеңге қатысты мұңы, атақты тұлғалар мен қазақ хандары туралы толғанысы және туған жерге сүйіспеншілігі қарастырылады.

4. Оралхан Бөкейдің шығармашылығы және «Атау кере» повесінің идеялық-көркемдік қырлары

   Оралхан Бөкейдің өмірі мен әдеби мұрасы, туған Алтай табиғатының шығармаларындағы орны, уақыт пен кеңістік құру тәсілдері қарастырылады. «Атау кере» повесіндегі Ерік, Айна, Таған, Нүрке және Шал бейнелері арқылы адамгершілік, рухани азу, табиғатқа қатынас, дүниеқоңыздық пен мейірім мәселелері талданады. Сондай-ақ шығарманы әдебиет сабақтарында оқытуға арналған тапсырмалар мен талқылау тәсілдері берілген.

5. Адамның ішкі болмысын ізгілікке бағыттау және рухани кемелдену жолдары

   Мақалада адам жаратылысындағы ізгілік пен теріс қылықтарға бейімділіктің табиғаты, ақыл мен рухани сезімдерді тәрбиелеу тетіктері жан-жақты қарастырылады. Нәпсі құмарлықтарын ақ некемен реттеу, бірбеткей мінезді Уқба ибн Нафи өнегесіндегідей ақиқат жолындағы табанды қайсарлыққа айналдыру, көзді харамнан сақтау арқылы иман ләззатына бөлену және нәпсінің әммарадан ләууамаға, одан кемелдікке ұласу сатылары баяндалады.

6. Герберт Уэллстің әлеуметтік-философиялық мұрасы және болашақ көкжиегі

   Мақалада көрнекті жазушы Герберт Джордж Уэллстің өмір жолы, ғылыми-фантастикалық және реалистік шығармалары, саяси және философиялық көзқарастары, сондай-ақ қоғам дамуы мен болашағын зерделеген идеялық мұрасы жан-жақты баяндалады.

7. Рухтың табиғаты және оның көріністері

   Мақала рухты «әмір» әлемінен келген саналы болмыс ретінде сипаттап, оның табиғатын толық танудың шектеулерін талқылайды. Сондай-ақ рухпен байланысты ішкі тілдесу, рухтың жамылғысы мен елес денесі, кирлианография және денеден бөлініп кеңістікте көрінуі мүмкін деген түсініктер мен мысалдарды баяндайды.

8. Абай мен Шәкәрім мұрасындағы жантану және ар ілімі

   Мақалада қазақтың қос ойшылы Абай мен Шәкәрімнің шығармашылығындағы жантану ілімі, оның психология ғылымынан түбегейлі айырмашылығы және ғарыштық тылсым болмысы жан-жақты талданады. Шәкәрімнің тіршілік пен жанның пайда болуына қатысты қос сатылы көзқарасы, рух мәңгілігі, сондай-ақ қоғамды рухани тоқыраудан құтқаратын ар түзейтін ғылым ретіндегі толық адам ілімінің маңызы қарастырылады. Түркі дүниесінің ортақ рухани қазынасынан бастау алатын бұл ілім бүгінгі қоғам үшін адамгершіліктің басты бағдары ретінде ұсынылады.

9. Мектеп жасына дейінгі балаларға туған өлке табиғатын таныту және экологиялық тәрбие беру

   Мектеп жасына дейінгі балалардың табиғатқа қызығушылығын ояту, оны танып-білуі мен қорғауға жауапкершілігін қалыптастыру жолдары қарастырылады. Табиғатты бақылау, халықтық сәндік-қолданбалы өнер, көркем сөз, өсімдіктер мен жануарларды күтіп-баптау және маусымдық өзгерістерді байқау балалардың экологиялық білімін, адамгершілігін әрі эстетикалық талғамын дамыту құралдары ретінде ұсынылады.

10. Жеке тұлғаның рухани-адамгершілік дамуы және ұлттық тәрбие тағылымы

    Мақалада жеке тұлғаның қалыптасуындағы рухани-адамгершілік құндылықтар мен ұлттық тәрбиенің шешуші маңызы қарастырылады. Тұлға дамуына әсер ететін биологиялық және әлеуметтік факторлар сараланып, Сократ пен Аристотельден бастап қазақ ойшылдары мен классик педагогтердің тәрбиелік қағидалары зерделенеді. Ұлттық салт-дәстүр, жеті ата танымы, отбасы мен мектептің өзара бірлескен қызметі жас ұрпақтың отаншылдық, адамгершілік және парасаттылық қасиеттерін дамытудың, сондай-ақ заманауи әлеуметтік дерттерден сақтанудың басты құралы ретінде негізделеді.

11. Философиядағы сана: мәні, қалыптасуы мен құрылымы

    Сана объективті дүниені бейнелеп қана қоймай, оны мақсатты түрде өзгертуге мүмкіндік беретін адам психикасының жоғарғы деңгейі ретінде қарастырылады. Мақала жеке және қоғамдық сананың байланысын, қоғамдық сананың деңгейлері мен түрлерін, сана табиғаты туралы философиялық бағыттарды, сананың қалыптасуындағы ми, еңбек және тілдің рөлін, сондай-ақ бейнелеу сатылары мен өзіндік сананың маңызын түсіндіреді.

12. Абай Құнанбайұлының өмір жолы, дүниетанымы және әдеби мұрасы

    Қазақтың ұлы ақыны, ойшылы әрі жазба әдебиетінің негізін қалаушы Абай (Ибрахим) Құнанбаевтың өмір жолы, билік пен ел басқару ісінен кейінгі шығармашылық қызметі, философиялық және әлеуметтік көзқарастары Шығыс пен орыс мәдениетінің озық үлгілеріне негізделген. Оның өлеңдері, қарасөздері мен аудармалары халықты ағартуға, ғылым мен адамгершілікке үндеп, туындылары қолжазбалар арқылы таралып, кейін жеке кітап ретінде жарық көрген.

13. Жүсіпбек Аймауытовтың көсемсөз және әдеби-сын мұрасы

    Жүсіпбек Аймауытовтың «Сарыарқа» газетінде көтерген қоғамдық-саяси мәселелері мен әдеби-сын мұрасы қарастырылады. Оның Абай мен Мағжан шығармашылығын талдауы, әдеби мұраны жинап-жариялау, ұлттық сөз өнері, ағарту және руханият жөніндегі ұстанымдары жүйеленеді.

14. Сананың мәні мен қоғамдық сананың құрылымдық формалары

    Мақалада сана мен қоғамдық сананың философиялық мәні, олардың генезисі, құрылымы және даму заңдылықтары жан-жақты қарастырылады. Сананың ми қызметімен байланысы, еңбек пен тілдің рөлі, бейнелеу деңгейлері, сондай-ақ бейсаналық құбылыстар талданады. Сонымен қатар жеке және қоғамдық сананың арақатынасы, қарапайым сананың сипаты, құқықтық, адамгершілік және эстетикалық сана формаларының қоғамдағы маңызы ашып көрсетіледі.

15. Ашық кеңістіктегі бұқаралық мерекелер және Наурызды ұйымдастыру

    Мерекенің мәдени табиғаты, тарихы мен қоғамдық қызметтері қарастырылады. Бұқаралық шара сценарийін әзірлеудегі тақырып пен идеяның орны, Наурыздың тарихи мәні, қазақы дәстүрлері және оны жалпыұлттық, баршаға ортақ мерекеге айналдырудағы ұйымдастыру мәселелері талданады.

16. Түркістанның табиғаты және ботаникалық бағы

    Түркістан өңіріндегі табиғи су көздері мен тоғайлардың тартылуы климатты құрғатып, жердің тұздануы мен шөлейттенуін күшейтті. Осы жағдайда Иса Байтулиннің бастамасымен құрылған университеттің 104 гектарлық ботаникалық бағы жергілікті климатқа төзімді өсімдіктерді зерттеп, көбейтіп, қаланы көгалдандыруға қызмет етеді. Бақты ғылыми-өндірістік орталыққа айналдыру, оны сақтау және халыққа ортақ демалыс орны ретінде дамыту қажеттігі де көтеріледі.

17. Адам өмірінің мәні және тұлғаның қалыптасуы

    Адам өмірінің мәні философиялық, діни және әлеуметтік тұрғыдан қарастырылады. Ежелгі Шығыс пен антикалық ойшылдардан бастап қазіргі көзқарастарға дейінгі түсініктер адамды биологиялық, психикалық және әлеуметтік бастаулардың бірлігі ретінде сипаттайды. Еңбек, тіл, қоғамдық қатынастар мен тәрбие тұлғаның қалыптасуына ықпал етеді; ал еркіндік жауапкершілікпен, өмірдің мәні адамгершілік құндылықтармен ұштасады.

18. Әбілхан Қастеев: өмірі, шығармашылығы және көркем мұрасы

    Әбілхан Қастеевтің кедей отбасынан шыққан балалық шағынан қазақ бейнелеу өнерінің көрнекті өкіліне айналғанға дейінгі жолы, шығармаларының тақырыптары мен көркемдік ерекшеліктері және мәдени мұрасы баяндалады. Суретшінің өмірбаяны мен еңбектеріне қатысты негізгі даталар, көрмелері, марапаттары және шығармашылық сериялары қамтылған.

19. Ахмет Байтұрсынұлы және қазақ бастауыш мектебінің негіздері

    Ахмет Байтұрсынұлының ағартушылық, әдеби және қоғамдық қызметі мен қазақ балаларына ана тілінде білім беруді көздеген бастауыш мектеп туралы тұжырымдары баяндалады. Мектептің бес жылдық құрылымы, оқу тілі, мазмұны, мұғалім даярлау, оқулықтар мен бағдарламаға қойылатын талаптар және балаларды дыбыс әдісімен оқытудың маңызы қамтылады.

20. Жеке тұлғаны түсіну: психологиялық үлгілер мен әдістер

    Психологиядағы адам табиғатының үш үлгісі — қарапайым реактивті, терең мотивтері бар реактивті және қалыптасу үстіндегі тұлға — салыстырылады. Мақала экзистенциалдық кеңес беруде белгісіздік пен тұрақтылықты ұштастыруды, жеке тұлғаның бірегей құрылымын зерттейтін морфогенетикалық әдістерді және адам табиғатын бір ғана теориямен түсіндіруге қарсы жүйелі плюрализмді негіздейді. Психологияның шығармашылық, әдіснамалық икемділігі білім беру, терапия, зерттеу және қоғамдық мәселелерді түсінудегі маңызы тұрғысынан қарастырылады.