Іздеу нәтижелері

1165 нәтиже

1. Ислам дініндегі қажылықтың рөлі мен маңызы

   Діннің қоғамдық және рухани қызметі, исламның қалыптасуы мен негізгі сенімдері, шариғаттың бағыттары және мұсылманның бес парызы қарастырылады. Қажылықтың шарттары, Меккедегі рәсімдері, Құрбан айтпен байланысы және мұсылмандық түсініктегі мәні түсіндіріледі.

2. Йасауи жолы, түркілік рухани сабақтастық және қазақ мемлекеттілігі

   Мақала авторы Йасауи жолын түркі халықтарының исламды қабылдай отырып, рухани-мәдени дербестігін сақтаған негізгі арқауы ретінде қарастырады. Ол Алтын Ордадан Қазақ хандығына дейінгі саяси өзгерістерді нақшбандийа тариқатының ықпалымен байланыстырып, діни ағымдар арасындағы тартыстың бірлік пен мемлекеттілікке әсерін сипаттайды. Тәуелсіз Қазақстандағы дәстүрлі діни мұра төңірегіндегі пікірталастар мен Маңғыстаудағы әулиелі орындар туралы даулы көзқарастарды баяндап, тарихи сабаққа назар аударуға шақырады.

3. Бауыржан Момышұлы шығармашылығындағы Абай дәстүрінің сабақтастығы

   Мақалада қазақ халқының даңқты перзенті, жазушы әрі қолбасшы Бауыржан Момышұлының өмір жолы мен шығармашылық мұрасы ұлы Абай дәстүрімен сабақтастықта қарастырылады. Қос ойшылдың биік адамгершілік, ар-намыс, шындық, отансүйгіштік, ел бірлігі, адал еңбек, білім-ғылым және ұлттық өнер хақындағы философиялық көзқарастары жан-жақты талданып, Бауыржантану ғылымының жас ұрпақ тәрбиесіндегі маңызы дәйектеледі.

4. Қазақстандағы діндердің қайта жаңғыруы

   Қазақстан тәуелсіздігін алғаннан кейін діни өмір жанданып, дәстүрлі ислам мен православие қатарында өзге конфессиялар мен жаңа діни ағымдар да таралды. Бұл өзгерістердің тарихи және әлеуметтік себептері, діннің қоғамдық қызметтері, діни бірегейлік пен діндарлықтың сипаты, сондай-ақ дәстүрлі және дәстүрлі емес діни ұйымдардың ерекшеліктері қарастырылады. Діни плюрализм жағдайында сенім бостандығын, қоғамдық тұрақтылық пен конфессиялық қауіпсіздікті үйлестіру қажеттігі айтылады.

5. Мәдениет, өркениет және дін философиясы

   Мәдениет адамның табиғи және әлеуметтік ортаны саналы өзгертуі әрі рухани жетілуі ретінде қарастырылады. Өркениеттің тарихи мағыналары, мәдениетпен және қоғамдық-экономикалық формациямен байланысы, техникалық прогресс пен рухани құндылықтардың арақатынасы талданады. Діннің қоғамдағы орны, дінаралық сұхбат пен толеранттылық, діни дәстүрлердің дүниетанымдық қырлары және Қазақстандағы исламның тарихи орны сипатталады.

6. Дін, Қазақстан жастары және рухани-адамгершілік тәрбие

   Діннің қоғам мен мәдениеттегі орны, Қазақстандағы діни көптүрлілік және дәстүрлі емес ағымдарға қатысты алаңдаушылықтар қарастырылады. Жастардың діни сенімге келу себептері, діни сауаттылық пен сыни пайымның маңызы, сондай-ақ исламның рухани-адамгершілік тәрбиеге, қоғамдық келісім мен патриотизмге ықпалы баяндалады. Діни білімді кеңейту, радикалды идеялардың алдын алу және мемлекеттік әрі діни құрылымдардың ынтымақтастығын күшейту ұсынылады.

7. Дін және буддизмнің Азиядағы таралуы

   Діннің мәні, пайда болуы мен қоғамдық қызметі, исламдық түсініктегі уахи мен рухани тәрбие қарастырылады. Буддизмнің түркілермен байланысы, Үндістаннан тыс аймақтарға таралуы және Қытай, Бирма, Цейлон, Тайланд пен Жапониядағы тарихи бағыттары баяндалады.

8. Дін: ұғымы, тарихи түрлері және қоғамдағы орны

   Дін қоғамдық өмірдің тарихи, әлеуметтік, дүниетанымдық және психологиялық қырларын қамтиды. Мақала діни сана мен дінді зерттеу бағыттарын, ерте нанымдар мен әлемдік және ұлттық діни-философиялық ілімдерді, исламдағы ағымдарды, экстремизм ұғымын және Қазақстандағы ар-ождан бостандығының құқықтық негіздерін сипаттайды.

9. Қазақстандағы діни бірлестіктер: құқықтық негіздері, қызметі және тіркелуі

   Қазақстандағы діни бірлестіктердің құқықтық мәртебесі, зайырлы мемлекет пен діннің өзара қатынасы, діни қауымдардың тарихи және сандық көрінісі, сондай-ақ бірлестіктерді құру, тіркеу және олардың мүлкіне қатысты талаптар қарастырылады. Дінаралық келісім, діни сауаттылық және миссионерлік қызметке байланысты қоғамдық пікірлер де баяндалады.

10. Православие және Орыс православие шіркеуінің тарихы мен қоғамдағы орны

    Православиенің ілімі, ғибадаты мен шіркеулік құрылымы, оның посткоммунистік қоғамдардағы рухани және әлеуметтік рөлі, сондай-ақ Орыс православие шіркеуінің қалыптасуы, реформалары, мемлекетпен қарым-қатынасы және Мәскеу мен Украина шіркеулері арасындағы қайшылықтар қарастырылады.

11. Мәдениет морфологиясы және символдық құрылымдардың мазмұны

    Мақалада мәдениет морфологиясының негізгі ұғымдық аппараттары мен құрылымдық элементтері қарастырылады. Мәдени процестердің генетикалық, микродинамикалық, тарихи және функционалдық қырлары талданып, мәдениетті тілдік жүйе мен метатіл ретінде қарастыратын философиялық концепциялар зерделенеді. Сонымен қатар діни және мифтік танымның қоғамдағы біріктіруші рөлі, архаикалық мифологияның негізгі белгілері мен сенім қағидалары баяндалады. Саяси мәдениет институты мен Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерінің мазмұны, көркемдік құрылымы және авторлық сипаты жан-жақты сарапталады.

12. Көркем сөз өнерінің табиғаты, стилистикалық сипаты және әдеби орта тағылымы

    Мақалада көркем әдебиеттің табиғаты мен қоғамдық даму барысындағы рөлі, ХХ ғасыр басындағы ұлт-азаттық сарынның көркемдік сипаты жан-жақты қарастырылады. Көркем әдебиет стилінің көпқырлы ерекшеліктері, оның функционалдық стильдер жүйесіндегі алатын орны жайлы ғалымдар пікірлері талданады. Сонымен қатар әдебиеттану ғылымының құрылымы, әдеби орта ұғымының теориялық аясы және Абайдың шығармашылық ортасы, тағылымдық қайнар көздері мен ұлттық сөз өнеріне қосқан үлесі сараланады.

13. Құран, ғылым және рухани өмір

    Мақала Құранның ғылыми біліммен байланысын, оның мұсылманның рухани және отбасылық өміріндегі орнын, Құран оқудың сауабын және Ислам өркениетіндегі ғылымның дамуын қарастырады. Сондай-ақ табиғат, денсаулық және аралар туралы мысалдар келтіріп, дін мен ғылыми ізденістің өзара қатынасына қатысты тұжырымдар ұсынады.

14. Абай дүниетанымындағы Алла, дін және мұсылманшылық

    Абайдың өлеңдері мен қара сөздеріндегі Алланы тану, иман, адамгершілік, әлемнің Жаратушымен байланысы және рухани жетілу туралы ойлар қарастырылады. Ақын діннің сыртқы рәсімдерін ішкі иманмен ұштастырып, танымда жүрек сезімі мен ақыл-ойдың, ал ақиқатқа жетуде дәлел мен деректерді тексерудің маңызын көрсетеді.

15. Мемлекетке дейінгі әлеуметтік нормалар және құқықтың қалыптасуы

    Мемлекетке дейінгі рулық қоғамдағы басқару мен мононормалардың сипаты, әлеуметтік нормалардың түрлері және құқықтың тарихи қалыптасуы қарастырылады. Құқықтың белгілері мен қайнар көздері, әділеттілікпен және моральмен байланысы, субъективтік құқық пен міндет, құқық пен заңның арақатынасы, нормативтік-құқықтық актілердің орны түсіндіріледі.

16. Діннің адам өміріндегі орны және негізгі діни дәстүрлер

    Діннің адам мен қоғамға қатысты қызметі, діндерді жіктеу өлшемдері және діндердің атау ерекшеліктері қарастырылады. Христиандықтың Палестинада қалыптасуы мен негізгі ілімінің орнығу тарихы, сондай-ақ буддизмнің Қытайға таралуы, чань бағыты, азаттық пен медитация туралы түсініктері баяндалады. Исламдық көзқараста діннің негізі, адамға бағытталған мақсаты және сенім, ғибадат пен ахлақтың байланысы түсіндіріледі.

17. Тұлға болмысы және оның даму көрсеткіштерінің психологиялық сипаты

    Мақалада тұлғаның ғылыми мәні, оның адам ұйымдасу жүйесіндегі орны мен ішкі құрылымдық компоненттері кеңінен талданады. Тұлғаның қалыптасуы мен көрінісін сипаттайтын негізгі төрт көрсеткіш — белсенділік, жеке даралық, саналылық және дербестік кешенді түрде қарастырылып, олардың бала дамуындағы, қоғамдық қатынастардағы және рухани тәуелсіздікті сақтаудағы шешуші маңызы дәйектеледі.

18. Ғылым, дін және қоғам туралы философиялық көзқарастар

    Мақала ислам ойшылдарының діни білімін, Батыс философиясындағы ғылым мен діннің арақатынасын және қоғам туралы ілімдерді қарастырады. Онда Вебер, Спенсер, Маркс пен Дюркгеймнің әлеуметтік теориялары, Қайта өрлеу дәуіріндегі діни қақтығыстар, Бэконнан бастап классикалық неміс философиясына дейінгі таным, табиғат, сана және қоғам жөніндегі идеялар баяндалады.

19. Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы шығармаларындағы ұлттық құндылықтар

    Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының ақындық, ағартушылық және халық мұрасын жинаушылық қызметі ұлттық құндылықтармен сабақтастырыла қарастырылады. Оның шығармаларындағы ел бірлігі, дін, білім, өнер, туыстық татулық және тәлім-тәрбие идеялары, сондай-ақ «Үлгілі сөз», бата, жар-жар, сыңсу, жоқтау мен құсбегілікке қатысты ауыз әдебиеті үлгілерінің мазмұны мен көркемдік сипаты баяндалады.

20. Бахаи сенімі: ілімдері, қағидалары және күнтізбесі

    Бахаи сенімінің негізін қалаушы Бахаулланың өмірі, сенімнің қасиетті жазбалары мен Құдай, пайғамбарлар, жан және ақырет туралы ілімдері баяндалады. Мақалада адамзат пен дін бірлігі, ақиқатты іздеу, ғылым мен діннің байланысы, әлеуметтік қағидалар, ғибадаттар, қауымға мүшелік және Бахаи күнтізбесі қамтылған.