Іздеу нәтижелері

962 нәтиже

1. Алаш қозғалысының қалыптасуы, саяси бағдарламасы және тарихи орны

   Алаш қозғалысының әлеуметтік-экономикалық алғышарттары, қазақ зиялыларының қалыптасуы мен саяси көзқарастары, 1917 жылғы жалпықазақ съездері және Алаш партиясының құрылуы қарастырылады. Мәтінде қозғалыс тарихын зерттеуге қойылған саяси шектеулер, ерте кеңестік тарихнаманың сипаты, партия бағдарламасының негізгі қағидалары және Алаш пен Алашорданың мақсаттары мен қызметіне қорытынды баға беріледі.

2. Әлеуметтану: қоғам, институттар және әлеуметтік өзгерістер

   Әлеуметтанудың пәні, құрылымы мен негізгі теориялары, әлеуметтік зерттеу әдістері және қоғамның әлеуметтік құрылымы қарастырылады. Сондай-ақ тұлға, отбасы, девиация, дін мен мәдениет, этнос, білім, бұқаралық ақпарат құралдары, экономика, денсаулық, көші-қон, урбанизация және әлеуметтік өзгерістер туралы негізгі ұғымдар мен тұжырымдар қамтылады.

3. Ханафи мазһабының қалыптасуы мен діни-философиялық негіздері

   Мақалада исламдағы мазһабтардың қалыптасуына ықпал еткен саяси, діни және мәдени факторлар, ханафи мазһабының Рей мектебімен сабақтастығы, Имам Ағзам Әбу Ханифаның ілімге қосқан үлесі қарастырылады. Ижтиһад, Құран мен аудармасының мәртебесі, хадис пен сүннетті бағалау өлшемдері және Әбу Ханифаның сенім мәселелеріндегі ұстанымдары талданып, олардың матуридилік пен сунниттік каламға ықпалы көрсетіледі.

4. Тәуелсіздік жылдарындағы діни басылымдардың қалыптасуы мен ерекшеліктері

   Қазақстандағы діни баспасөздің тарихи алғышарттары, тәуелсіздік кезеңінде қалыптасқан басылымдары, олардың тақырыптық және тілдік сипаты, діни мұраны жариялаудағы қызметі қарастырылады. Діни журналистиканың ағартушылық әлеуетімен қатар, маман тапшылығы мен таралымды кеңейту мәселелері де көрсетіледі.

5. Қазақстан қоғамындағы діни сананың қалыптасуы мен қазіргі ахуалы

   Діни сенімнің мәні мен ақылға қатынасы, исламның негіздері және Қазақстандағы тарихи орны, діни сананың кеңестік кезеңнен тәуелсіздікке дейінгі өзгерістері қарастырылады. 2002 жылғы социологиялық зерттеудің деректері, конфессиялық құрам, исламдық және христиандық қауымдардың ахуалы, діни төзімділік пен радикалды ағымдарға қатысты мәселелер және діни білімді жетілдіру бағыттары қамтылған.

6. Жапония мен АҚШ қатынастарының тарихи қалыптасуы және геосаяси динамикасы

   Мақалада Жапония мен Америка Құрама Штаттары арасындағы 150 жылдан астам уақытқа созылған өзара қарым-қатынастардың тарихи кезеңдері, ХХ ғасырдағы милитаризм мен теңіз қару-жарағы бәсекелестігі, соғыс кезіндегі экономикалық өзгерістер және бүгінгі стратегиялық одақтастықтың негіздері баяндалады.

7. Ежелгі Үндістан өркениетінің қалыптасуы мен мәдени-діни даму жолдары

   Мақалада көне Үндістан өркениетінің бастауы саналатын Хараппа мен Мохенджо-Даро қалалық мәдениеті, арийлердің қоныстануымен келген Ведалық дәуір жаңалықтары, сондай-ақ брахманизм, буддизм және индуизм діндерінің даму кезеңдері қарастырылады. Маурья, Кушан және Гупт мемлекеттері тұсындағы сәулет, қолөнер, әдебиет пен көршілес халықтармен мәдени байланыстардың тарихи мұрасы сараланады.

8. Исламдағы алғашқы діни-саяси ағымдар: қалыптасуы мен негізгі ұстанымдары

   Исламдағы мәзһаб ұғымы, бөлінушіліктің діни, саяси және әлеуметтік алғышарттары қарастырылады. Мұхаммед пайғамбардан кейінгі билік даулары, Харижиттер, Шииттер, Жәбрия, Қадария, Муржия және Муғтазила ағымдарының пайда болуы мен негізгі идеялары баяндалып, Муғтазила мен әһли сүннет кәламының қалыптасуына қатысты мәліметтер салыстырылады.

9. Қазақстан тарихы: ежелгі дәуірден тәуелсіздікке дейін

   Қазақстан аумағындағы адамзаттың ежелгі қоныстарынан бастап тас және қола дәуірлерін, көшпелі тайпалар мен ортағасырлық мемлекеттерді, Қазақ хандығын, Ресей империясы мен Кеңес Одағы кезеңдерін және тәуелсіз Қазақстанның қалыптасуын қамтиды. Шаруашылық, қоғамдық құрылым, мәдениет, саяси оқиғалар мен олардың салдары баяндалады.

10. Соғыстан кейінгі Германия: бөлінуі, мемлекеттік құрылымы және бірігуі

    Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияны одақтастардың басқаруы, Батыс пен Шығыс зоналарындағы саяси өзгерістер, қырғи қабақ соғыстың басталуы және 1949 жылы екі мемлекеттің құрылуы қарастырылады. Негізгі заңның қағидаттары мен ГФР мемлекеттік органдары, соғыстан кейінгі экономикалық өрлеу, Қазақстанмен байланыстар және 1990 жылғы бірігу барысы қамтылады.

11. Түркі және моңғол тайпаларының қалыптасуы мен түркі мемлекеттерінің тарихи кезеңдері

    Түркі және моңғол тайпаларының шығу тегі мен өзара байланысы ортағасырлық жылнамалар және кейінгі зерттеушілердің пікірлері негізінде қарастырылады. Көшпелі тайпалардың мекені, этникалық жіктелуі және Моңғол империясындағы орны талданып, түркі мемлекеттерінің төрт өрлеу мен дағдарыс кезеңі және қазақ халқының ру-тайпалық негіздерінің тарихи сабақтастығы баяндалады.

12. Корея түбегінің табиғи-географиялық сипаты және мемлекеттік даму тарихы

    Мақалада Корей түбегінің географиялық орналасуы, табиғи ресурстары мен климаттық ерекшеліктері, тұрғындарының демографиялық құрамы мен ірі қалалары толық сипатталады. Сонымен бірге 1972 жылғы конституцияға негізделген мемлекеттік құрылысы, сот пен прокуратура жүйесі, сондай-ақ Корея Халық Демократиялық Республикасының құрылуы, 1950–1953 жылдардағы соғыс және соғыстан кейінгі халық шаруашылығын қалпына келтіру мен дамыту кезеңдері жан-жақты баяндалады.

13. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Германия: бөлінуі, оккупациялық саясат және мемлекеттердің құрылуы

    1943–1949 жылдары одақтастар Германияны соғыстан кейінгі реттеу, демилитаризациялау және басқару жолдарын талқылады. Репарация, экономикалық қайта құру және саяси жүйе жөніндегі келіспеушіліктер күшейіп, оккупациялық аймақтардағы саясат алшақтады. Берлин дағдарысы мен Батыс және Кеңес аймақтарында қалыптасқан институттар 1949 жылы ГФР мен ГДР-дің құрылуына әкелді.

14. Ғылыми-техникалық революция және оның Қазақстан экономикасына ықпалы

    Ғылыми-техникалық революцияның мәні, тарихи алғышарттары мен негізгі белгілері, шаруашылық құрылымын өзгерту жолдары және Қазақстанның ғылыми-техникалық әлеуетіне әсері қарастырылады. Елдегі өндірістік құлдырау, инвестиция мен ғылымды қаржыландырудың қысқаруы, кадрлар мен ұйымдардың азаюы сипатталып, инновациялық саясатты күшейту және халықаралық ғылыми ынтымақтастықты дамыту бағыттары баяндалады.

15. Корей халқы, екі Корея мемлекеті және олардың Қазақстанмен байланысы

    Корей халқының этнодемографиялық құрамы, тілі, мәдениеті мен түбектің табиғаты қарастырылады. Мақала Кореяның ежелгі тарихын, 1948 жылы екі мемлекетке бөлінуін, олардың саяси жүйесі мен экономикасын, конфуцийшілдіктің ықпалын және Қазақстанмен дипломатиялық, сауда-экономикалық әрі мәдени байланыстарын сипаттайды.

16. Әбу Юср әл-Паздауи іліміндегі құдайлық сипаттар және олардың қазақ дүниетанымындағы көрінісі

    Мақала сунниттік кәламның қалыптасуын, Матуриди мен Әшғари мектептерінің әдістерін және әл-Паздауидің матуриди-ханафи дәстүріндегі орнын қарастырады. Құдайдың зати және субути сипаттары, таухид ұстанымы, ақыл мен уахидың арақатынасы түсіндіріліп, бұл идеялардың әл-Фараби, Абай, Мәшһүр Жүсіп және қазақ ақын-ағартушыларының мұрасындағы көріністері сипатталады.

17. Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ғылымы мен жетістіктерінің қоғамдық ақпарат құралдарында көрініс табуы

    Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің қалыптасуы, білім беру және ғылыми-зерттеу жүйесі, инновацияларды коммерцияландыруы мен ғылыми марапаттары қарастырылады. 2015–2020 жылдары баспасөзде жарияланған материалдар кітапхананың RFID технологиясын енгізуі мен цифрлық каталогтауын, университеттің ғылыми және халықаралық қызметін, Абай академиясының жобаларын және пандемия кезіндегі қашықтан оқытуға көшуін мысалға алып, ғылым жетістіктерін публицистикалық баяндау ерекшеліктерін көрсетеді.

18. Сәләфилік және уәһабилік: қалыптасуы, ұстанымдары және мәзһаб мәселесі

    Мақалада «салаф» ұғымы, алғашқы үш мұсылман буынының орны, Ибн Таймия мен Мұхаммед ибн Абдулуаһһабтың идеялары және уәһабилік қозғалыстың қалыптасуы қарастырылады. Сондай-ақ мүташабиһ мәтіндерді түсіндіру, сопылық рәсімдерге көзқарас, кәләм мен мәзһаб мәселелері, XIX–XX ғасырлардағы реформалық қозғалыстар және қазіргі салафилікке қатысты сын-пікірлер баяндалады.

19. Деректі фильм және теледокументалистика: тарихы, тәсілдері мен BBC тәжірибесі

    Деректі киноның анықтамасы, жанрлары мен қалыптасу тарихы, Қазақстандағы даму кезеңдері және телевизиямен байланысы қарастырылады. BBC-дің деректі фильм өндіру тәжірибесі, түсірілім мен монтаж тәсілдері, журналистік объективтілік пен этика талаптары талданады. Қазақстандық документалистиканы қаржыландыру, сапасын көтеру және интернетте тарату қажеттігі көрсетіледі.

20. Қазіргі дүниежүзілік шаруашылықтағы халықаралық валюта жүйесі

    Халықаралық валюта қатынастарының мәні мен құрылымы, алтын стандарттан Ямайка жүйесіне дейінгі эволюциясы, СДР мен ЭКЮ-дің қызметі және Қазақстандағы валюталық реттеу мен теңгенің қалыптасуы қарастырылады. Валюта бағамдарының сыртқы сауда мен төлем балансына ықпалы және теңгенің тұрақтылығын нығайтудың шарттары баяндалады.