Іздеу нәтижелері

962 нәтиже

1. Философиядағы таным үдерісінің құрылымы, әдістері және шекаралары

   Мақалада танымның философиялық мәні, оның адамның қоршаған ортаны зерттеудегі ерекше рухани іс-әрекеті ретіндегі рөлі мен даму үдерісі жан-жақты қарастырылады. Күнделікті өмір тәжірибесінен туындаған қарапайым білім мен арнайы ғылыми білімнің тарихи қалыптасу жолдары сараланады. Сезімдік танымның (түйсік, қабылдау, елестету, есте сақтау) және абстрактілі ойлаудың (ұғым, пікір, ойқорытынды) негізгі формалары, сондай-ақ интуицияның табиғаты талданады. Ғылыми зерттеудің эмпирикалық және теориялық сатылары, олардың бақылау, эксперимент, модельдеу, талдау және синтез сияқты әдістері сипатталады. Сонымен қатар таным субъектісі мен объектісінің өзара шарттастығы, білім түсінігінің үш қыры және дүниенің танылу мүмкіндігіне қатысты оптимизм, скептицизм, агностицизм бағыттары сарапқа салынады.

2. Есту қабілеті зақымдалған балаларды оқытудағы сөздік-ым-ишаралық билингвизм мен ерте дамыту жүйесі

   Мақалада есту қабілеті бұзылған тұлғаларға білім берудегі сөздік-ым-ишаралық билингвизм жүйесінің мәні, оның қалыптасу тарихы мен әдіснамалық негіздері жан-жақты қарастырылады. Саңыраулықты биологиялық ақау ретінде емес, өзіндік тілі мен құндылықтары бар мәдени-лингвистикалық ерекшелік ретінде қабылдаудың қазіргі үрдістері баяндалады. Ұлттық ым-ишара тілі мен ауызша сөйлеу тілін қатар қолданудың педагогикалық стратегиялары, сондай-ақ бұған балама ретінде ауызша тілді ерте жастан дамытуға негізделген Э.И. Леонгардтың «Аналық мектеп» әдістемесі мен оның негізгі төрт кезеңі талданады.

3. Дін ұғымы және негізгі діндер

   Діннің дүниетанымдық, әлеуметтік және рухани мәні, діндерді жіктеу өлшемдері мен алғашқы, ұлттық және әлемдік діндердің ерекшеліктері қарастырылады. Яһудилік, индуизм, синтоизм, Иран діндері, ислам, буддизм және христиандық туралы тарихи деректер, сенім қағидалары мен ғұрыптар берілген.

4. Ұлттық және әлемдік діндер

   Ұлттық діндердің қалыптасуы мен үнді, қытай, жапон және еврей діни дәстүрлері, буддизмнің ілімдері мен негізгі ағымдары, христиандықтың тарихы мен тармақтары, сондай-ақ исламның пайда болуы, сенім негіздері, парыздары және Қазақстандағы таралуы баяндалады. Діндердің тарихи дамуы, негізгі ілімдері, ғибадаттары мен Қазақстандағы қауымдары туралы мәліметтер қамтылған.

5. Ислам: тарихы, дереккөздері және негізгі бағыттары

   Исламның әлемдік дін ретінде қалыптасуы мен таралуы, Қазақстандағы тарихи орны, Мұхаммед пайғамбардың өмірі, Құран мен Сүннеттің мазмұны, алғашқы халифтер кезеңі, суннизм мен шииттік бағыттың ерекшеліктері және бес діни-құқықтық мазһаб қарастырылады.

6. Діннің әлеуметтік қызметі және Қазақстандағы ұлттық дүниетаным

   Діннің мәні, құрылымы мен қоғамдағы қызметі әлеуметтанулық теориялар арқылы қарастырылады. Діни сана, ғибадат, ұйымдар, жастардың діни білім алуы, діни плюрализм мен радикалдану мәселелері талданады. Қазақстандағы діншілдікке қатысты зерттеу деректері, зайырлылық пен конфессияаралық татулықтың маңызы, сондай-ақ исламның қазақ дүниетанымы мен тарихи дәстүрлеріне ықпалы баяндалады.

7. Діннің психологиялық қырлары, діни ағымдардың ықпалы және ар-ождан бостандығы

   Діннің теологиялық, философиялық, әлеуметтанулық және психологиялық түсіндірмелері, діни сенімнің қалыптасуы мен қызметтері, тоталитарлық діни топтардың ықпал ету тәсілдері және Қазақстандағы ар-ождан бостандығының тарихи-құқықтық негіздері қарастырылады. Діни сауаттылық, тұлғаның дербес таңдауы, құқықтық кепілдіктер мен конфессияаралық келісімнің маңызы көрсетіледі.

8. Қазақстандағы діни тұрақтылық: мемлекеттік саясат, құқықтық реттеу және ұлттық қауіпсіздік

   Қазақстандағы діни ахуалдың тәуелсіздік кезеңінде қалыптасуы, діни бірлестіктердің дамуы және мемлекет пен дін қатынастарының құқықтық негіздері қарастырылады. Діни тұрақтылықты сақтауда зайырлылық, конфессияаралық келісім, діни бостандық пен ұлттық қауіпсіздіктің арақатынасы талданып, құқықтық реттеудің екі кезеңі мен оның салдары сипатталады.

9. Діннің элементтері мен құрылымы

   Дін тарихи даму барысында рухани өмірдің дербес саласына айналып, діни сана, әрекет, қатынастар, институттар мен ұйымдардан тұратын құрылым қалыптастырды. Мақала діни сенім мен сезімнің, сана деңгейлері мен тілдің, культтік және культтен тыс әрекеттердің, діни қатынастар мен бірлестіктердің ерекшеліктерін, сондай-ақ шіркеу, секта және деноминация типтерін сипаттайды.

10. Қазақстандағы этноконфессиялық үдерістер: кеңестік кезеңнен тәуелсіздікке дейін

    Қазақстандағы діни өмірдің ХХ ғасырдың екінші жартысынан ХХІ ғасырдың басына дейінгі өзгерістері қарастырылады. Кеңестік атеистік саясаттың діндер мен конфессияларға ықпалы, тәуелсіздік жылдарындағы діни жаңғыру, көпэтносты қоғамдағы конфессияаралық келісім және Қазақстан ұйымдастырған әлемдік әрі дәстүрлі діндер көшбасшыларының съездері талданады.

11. Дінтану ғылымының негіздері және діннің қоғамдағы мәдени-рухани рөлі

    Мақалада дінтанудың дербес ғылым ретінде қалыптасу жолы, теологиялық және философиялық тұрғыдан дінге берілген басты анықтамалар мен көзқарастар жүйесі талданады. Сонымен қатар діннің өркениет пен мәдениетті өркендетудегі, адамдар арасындағы рухани тұтастықты нығайтудағы және қазақ халқының біртұтас ұлт ретінде қалыптасуындағы рөлі жан-жақты сараланады.

12. Адамның тұлғалық кемелденуі мен қоғам тұрақтылығындағы діннің мәні

    Мақалада діннің адамзат қоғамындағы тарихи дамуы, тұлғаның рухани және адамгершілік қасиеттерін қалыптастырудағы маңызы қарастырылады. Әлемдік діндердің ортақ ізгілік қағидалары, конфессиялық ахуалдың мемлекеттік тұрақтылыққа ықпалы, сондай-ақ хакім Абайдың діни таным мен ақыл үйлесімі хақындағы философиялық көзқарастары талданады. Сонымен қатар жастарды деструктивті ағымдардан сақтаудағы ұлттық салт-дәстүрлердің қорғаныштық рөлі мен имандылық тәрбиесінің өзекті шаралары баяндалады.

13. Діннің шығуы, алғашқы түрлері және діни культ

    Діннің пайда болуы жөніндегі теологиялық және ғылыми-дінтанулық түсініктер, мифтік дүниетаным мен ертедегі діни нанымдар, мемлекеттік діндердің қалыптасуы және Египет, Иран, Рим, славян діндері қарастырылады. Сондай-ақ культтің нысандары, субъектілері, құралдары, рәміздері және адамның психологиялық әрі қоғамдық өміріндегі қызметі сипатталады.

14. Дін, ислам және Қожа Ахмет Ясауи мұрасы

    Діннің мәні мен қоғамдағы рөлі, діндердің пайда болуы туралы теориялар, дінтанудың салалары және діндерді жіктеу тәсілдері қарастырылады. Исламның сенім негіздері, Құран мен сүннет, Мұхаммед пайғамбардың өмірі, мұсылманның ғибадаттары мен міндеттері баяндалып, сопылық пен Қожа Ахмет Ясауидің түркі дүниесіндегі орны сипатталады.

15. Ғылым мен діннің арақатынасы

    Ғылым мен діннің танымдық негіздері, қоғамдық және тарихи рөлі, өзара қайшылықтары мен тоғысатын тұстары қарастырылады. Ғылыми әдістің бақылау, тәжірибе және сынға сүйенуі, діни сенімнің рухани-этикалық мәні, Еуропадағы тарихи қақтығыстар мен ислам өркениетінің ғылымға қосқан үлесі талданып, екеуін бір-бірінен бөліп қарастыруға қарсы көзқарас баяндалады.

16. Діндер тарихы: негізгі ұғымдар мен діни дәстүрлер

    Дінтанудың пәні мен әдістері, теологиямен арақатынасы, діннің құрылымы мен қоғамдық қызметтері және діннің шығу тегін түсіндіретін көзқарастар қарастырылады. Сондай-ақ көне діни сенімдер, Үндістан, Қытай, Жапония, Иран және иудейлік діни дәстүрлері, буддизм мен христиандықтың ілімдері, тарихы және ағымдары, Қазақстандағы діндердің таралуы мен діни келісім мәселелері қамтылады.

17. Иудаизм: сенім, дәстүр және қауымдастықтар

    Иудаизмнің шығу тарихы мен таралуы, қасиетті кітаптары, сенім қағидаттары, діни міндеттері мен мейрамдары, негізгі бағыттары және Қазақстандағы еврей қауымдастықтары қарастырылады. Деректердің бірқатары әр кезеңдегі бағалаулар ретінде беріліп, кейбір тарихи мерзімдер мен сан көрсеткіштері өзара сәйкес келмейді.

18. Діннің адам өміріндегі орны және негізгі діни дәстүрлер

    Діннің адам мен қоғамға қатысты қызметі, діндерді жіктеу өлшемдері және діндердің атау ерекшеліктері қарастырылады. Христиандықтың Палестинада қалыптасуы мен негізгі ілімінің орнығу тарихы, сондай-ақ буддизмнің Қытайға таралуы, чань бағыты, азаттық пен медитация туралы түсініктері баяндалады. Исламдық көзқараста діннің негізі, адамға бағытталған мақсаты және сенім, ғибадат пен ахлақтың байланысы түсіндіріледі.

19. Әлемдік діндердің таралуы және пайғамбарлық ұғымы

    Діннің ұғымы мен қоғамдағы қызметі, буддизм, христиандық және исламның таралуы мен негізгі бағыттары, халықтардың діни құрамы және исламдағы пайғамбарлық түсінігі қарастырылады. Пайғамбарлардың сипаттары, олардың саны мен кітаптар туралы дәстүрлі деректер, сондай-ақ пайғамбарлар арқылы жеткізілген бірқұдайшылық идеясы баяндалады.

20. Қазақстандағы баптизм: ілімі, тарихи дамуы және қазіргі жағдайы

    Баптизмнің христиандықтағы орны мен негізгі ұстанымдары, оның Еуропа мен Ресейден Қазақстанға таралу тарихы, Кеңес дәуіріндегі ұйымдық өзгерістері және тәуелсіздік кезеңіндегі қауымдары қарастырылады. Сонымен қатар діни әралуандық, миссионерлік қызмет, балаларға діни әдебиет таратуға қатысты әкімшілік іс және Қазақстандағы конфессияаралық ахуал сипатталады.