Іздеу нәтижелері

962 нәтиже

1. Керейлер мен наймандардың ортағасырлық тарихы

   Керейлер мен наймандардың шығу тегі, тайпалық құрамы, қоныстары, билеушілері, діни нанымдары, жазуы мен қалалары, сондай-ақ Шыңғысхан жорықтарына қарсы күресі баяндалады. Екі ұлыстың саяси-әлеуметтік құрылымы және қазақ халқының қалыптасуындағы орны да қарастырылады.

2. Философия: дүниетаным, негізгі мәселелер және даму бағыттары

   Философияның пәні мен қоғамдағы рөлі, дүниетанымның тарихи түрлері, философияның негізгі мәселесі, материализм мен идеализм, таным, философиялық қызметтер мен әдістер, диалектика мен метафизика, сондай-ақ философия мен нақты ғылымдардың байланысы қарастырылады.

3. Мәдениет, қоғам және тарихи даму

   Мәдениет табиғатпен, еңбекпен, біліммен, тәрбие және дінмен байланыста қалыптасып, қоғамның тарихи дамуы мен адам әрекетінен көрінеді. Мәдениеттің сабақтастығы, ұлттық және жалпыадамзаттық қырлары, қоғамдық-экономикалық формациялармен байланысы қарастырылады; қоғамның тұрпаттары өндіріс тәсілі мен қатынастарына қарай сипатталады.

4. Ұлы Даладағы көшпелі және отырықшы қоғамдар: сақтар мен ғұндар

   Ұлы Даланың Алтайдан Қара теңізге дейінгі кеңістігіндегі көшпелі, жартылай көшпелі және отырықшы тіршіліктің байланысы қарастырылады. Сақтардың шаруашылығы мен діни ғұрыптары, ғұндардың билік жүйесі, қоғамдық құрылысы, шаруашылығы және Қытаймен қарым-қатынасы туралы мәліметтер жинақталған.

5. Мақыш Қалтайұлының өмірі мен әдеби мұрасы

   Мақыш Қалтайұлының өмір жолы, діни білімі мен ұстаздығы, баспасөздегі қызметі және әдеби мұрасы қарастырылады. Оның сыншыл өлеңдері қоғамдық мінез-құлықты адамгершілік өлшемімен бағаласа, ағартушылық ұстанымы жәдидтік білімді, ғылым мен өнерді, орыс тілін үйренуді қолдаумен сабақтасады. Ақынның шығармашылығында діни тәлім, тәрбие, әлеуметтік сын және халықты білімге шақыру өзара байланысады.

6. Қазақстан Республикасының сыртқы саудасы: статистикасы, құрылымы және даму бағыттары

   Қазақстанның сыртқы сауда статистикасының қалыптасуы, кедендік және қызметтер жөніндегі есепті ұйымдастыру, 2006–2010 жылдардағы экспорт пен импорттың өзгерістері, тауарлық және географиялық құрылымы талданады. Шикізат экспортына тәуелділікті азайту, өндірісті әртараптандыру және сыртқы сауда саясатын икемді жүргізу бағыттары қарастырылады.

7. Жаратылыстану және табиғаттың маңызды заңдылықтары

   Жаратылыстану табиғатты өзара байланысты тұтас жүйе ретінде зерттейді. Оның салалары, ғылыми білімнің құрылымы мен қызметтері, ғылымилық өлшемдері, ғылымның философиямен және дінмен байланысы, сондай-ақ табиғатты танудың тарихи кезеңдері қарастырылады. Табиғат заңдарын түсіндіруге қатысты ғылыми және діни пайымдар, классикалық және кванттық механика мысалдары да баяндалады.

8. Философиялық білім негіздері, дүниетанымдық жүйелер және қазіргі жаһандық мәселелер

   Философияның ғылыми және рухани феномен ретіндегі мәні, дүниетанымның тарихи формалары, танымның негізгі онтологиялық және гносеологиялық қырлары, сондай-ақ қазіргі жаһандық экологиялық әрі әлеуметтік қайшылықтарды шешудегі пәндік функциялары жүйеленген.

9. Классикалық неміс ойшылдарының дүниетанымдық жүйелері және олардың даму ерекшеліктері

   Мақалада XVIII ғасырдың аяғы мен XIX ғасырдың басындағы классикалық неміс философиясының даму жолы, оның негізгі өкілдері Иммануил Кант, Георг Гегель және Людвиг Фейербахтың көзқарастары жан-жақты талданады. Ойшылдардың таным теориясы, объективтік идеализм, диалектика және антропологиялық материализм саласындағы негізгі қағидалары жүйеленіп көрсетіледі.

10. Қазақ халқының рухани мәдениетінің бастаулары және оны жаңғырту

    Қазақ рухани мәдениетінің Қазақ хандығы дәуіріндегі қалыптасуы тіл, жазба мұра, ауыз әдебиеті, құқықтық дәстүр және халықтық білім арқылы сипатталады. Тарихи ескерткіштерді қорғау, жазба және музыкалық мұраны сақтау, мемлекеттік тілдегі еңбектерді басып шығару қажеттілігі мен «Мәдени мұра» бағдарламасының мақсаты қарастырылады.

11. Халықаралық туризм: ұғымдары, нарығы, факторлары және негізгі түрлері

    Халықаралық туризмнің түсініктері мен тарихи дамуы, сыртқы экономикалық байланыстарға ықпалы, нарықтағы сұраныс пен ұсыныс, даму факторлары және рекреациялық, іскерлік, діни, емдік туризм географиясы қарастырылады.

12. Бенедикт Спинозаның әлеуметтік философиясы: субстанция, еркіндік және этика

    Спинозаның Жаңа дәуірдегі орны, біртұтас субстанция, Құдай мен табиғаттың арақатынасы, атрибуттар мен модустар туралы ілімі және еркіндікті қажеттілікті тану ретінде түсіндіруі қарастырылады. Сондай-ақ аффектілер, моральдық жауапкершілік, діни төзімділік, құқықтық мемлекет пен тұлға еркіндігінің әлеуметтік шарттары талданады.

13. Құқықтың пайда болуы, мәні және қоғамдық қатынастардағы орны

    Құқықтың алғашқы қауымдық әлеуметтік нормалардан қалыптасуы, рулық құрылымдағы мононормалардың ерекшеліктері және қазақтың дәстүрлі құқық жүйесінің дамуы қарастырылады. Құқықтың ұғымдары, белгілері мен түсіндірілу бағыттары, оның реттеуші және қорғаушы функциялары, сондай-ақ саясатпен, моральмен және дінмен байланысы сипатталады.

14. Ортағасырлық түркі сопылық әдебиетінің рухани және адамгершілік негіздері

    Мақалада ХІ-ХІІ ғасырлардағы түркі топырағындағы сопылық әдебиеттің көрнекті өкілдері Қожа Ахмет Иасауи, Ахмед Иүгінеки және Сүлеймен Бақырғанидың рухани мұралары жан-жақты талданады. «Диуани хикмет», «Ақиқат сыйы» және «Ақырзаман кітабы» шығармаларындағы шариғат талаптары, білім мен парасат құндылықтары, эсхатологиялық болжамдар және олардың қазақ әдебиетіндегі зар заман ағымымен сабақтастығы баяндалады.

15. Сүтқоректілер мен адам эмбриогенезінің даму заңдылықтары және ұрықтан тыс мүшелердің құрылымы

    Сүтқоректі жануарлар мен адам эмбриогенезінің негізгі сатылары, жыныс жасушаларының ерекшеліктері, алғашқы бөлшектену мен гаструляция үдерістері білікті мүшелер мен ұрықтан тыс құрылымдардың бастамасын береді. Ұрықтан тыс провизорлық қабықтардың жетілуі, қағанақтың түрлі жануарлардағы морфологиялық және гистологиялық типтері әрі құрсақта даму кезеңдерінің хронологиясы ұрықтың ана ағзасы есебінен толыққанды өсіп дамуын қамтамасыз етеді.

16. Әлеуметтану ғылымының пәндік айқындалуы және қоғамдық білім жүйесіндегі орны

    Мақалада әлеуметтанудың ғылым ретіндегі объектісі мен пәндік аясы, олардың аражігі мен танымдық ерекшеліктері жан-жақты қарастырылады. Огюст Конт, Герберт Спенсер, Фердинанд Теннис, Эмиль Дюркгейм, Макс Вебер, Питирим Сорокин, Толкотт Парсонс, Джордж Герберт Мид және Альфред Шюц секілді ойшылдардың тұжырымдамалары мен қазіргі ғалымдардың көзқарастары талданады. Сонымен қатар әлеуметтанудың әлеуметтік философия, тарих, саясаттану, психология және экономика ғылымдарымен өзара әрекеттестігі мен пәндік шекаралары нақтыланады.

17. Әбу Хамид әл-Ғазалидің тасаууфтық көзқарастары

    Исламдағы зухд дәстүрінің сопылыққа ұласуы, оның Құран мен Сүннетке қатысты негіздері, алғашқы мектептері мен тариқаттары қарастырылады. Әбу Хамид әл-Ғазалидің өмірі, ислам ғылымдарына ықпалы, философиямен пікірталастары және сопылық еңбектеріндегі рухани тәрбие, мағрифат, нәпсімен күрес пен ахлақ ұғымдары баяндалады.

18. Сандар тарихы және мәдениеттегі мәні

    Мақала сан ұғымы мен цифрлардың қалыптасуын, Пифагор мектебінің математика туралы түсінігін, үнділік ондық жүйе мен нөлдің мәнін баяндайды. Сонымен бірге 0-ден 60-қа дейінгі бірқатар сандарға телінген мәдени-символдық мағыналарды, әр халықтың санау мен өлшеу тәсілдерін, тұрмысқа қатысты өлшемдерді және астрологиялық пайымдауларды қарастырады. Соңында сандардың күнделікті өмірдегі, ғылымдағы және қоғамдағы қызметі түйінделеді.

19. Қазақстан: географиясы, халқы, тарихы және мемлекеттік құрылысы

    Қазақстан Еуразияның орталығында орналасқан, аумағы 2 724 900 км² болатын, мұхитқа тікелей шыға алмайтын ең ірі мемлекет ретінде сипатталады. Елдің табиғи жағдайлары, су ресурстары, пайдалы қазбалары мен биоалуантүрлілігі, халық құрамы мен демографиялық деректері, ежелгі дәуірден тәуелсіздікке дейінгі тарихы, мемлекеттік басқаруы, сыртқы саясаты және Қарулы Күштері қарастырылады. Халық саны мен мемлекеттік органдардың құрамы жөніндегі деректер әр жылға тиесілі болғандықтан, олар тиісті кезеңімен берілген.

20. Тәуелсіз Қазақстанның құрылуы мен дамуындағы Нұрсұлтан Назарбаевтың рөлі

    Мақала қазақ мемлекеттілігінің көне тарихи негіздерін, тәуелсіздіктің жариялануын және Нұрсұлтан Назарбаевтың мемлекет құрудағы рөлін қарастырады. Онда шекараны айқындау, ядролық қарудан бас тарту, жаңа астананы салу, Қазақстанның өзіндік даму жолын қалыптастыру, саяси және әлеуметтік-экономикалық реформалар мен халықаралық беделдің артуы баяндалады.