Іздеу нәтижелері

962 нәтиже

1. Этнопедагогиканың негіздері, зерттелуі және тәрбие тәжірибесіндегі орны

   Этнопедагогика халықтың ұрпақ тәрбиелеу тәжірибесін ғылыми тұрғыдан жүйелеп, оны қазіргі білім мен тәрбие ісінде қолдану жолдарын қарастырады. Мақалада оның халық педагогикасымен, этнопсихологиямен және ғылыми педагогикамен байланысы, зерттелу тарихы, әдіснамалық негіздері, негізгі міндеттері мен тәрбиелік мүмкіндіктері баяндалады.

2. Дүниетану пәнінде халықтық педагогиканы қолдану

   Халықтық педагогика ұрпақтың адамгершілік, зияткерлік, эстетикалық және еңбек дағдыларын қалыптастыратын тарихи тәжірибе ретінде қарастырылады. Мақал-мәтел, ауыз әдебиеті, салт-дәстүр, отбасылық тәрбие мен халықтық танымды дүниетану сабақтарына кіріктіру оқушының табиғат пен қоғам туралы түсінігін, ұлттық санасын, патриоттық сезімін және пәнге қызығушылығын дамытуға мүмкіндік береді. Оқытуда халықтық мұраны баланың жас ерекшелігіне, ғылыми білімге және қазіргі өмірге сәйкестендіру қажеттігі көрсетіледі.

3. Дін психологиясы: діни сана, даму және ғибадат

   Дін психологиясы діни сенім, сезім, тәжірибе мен әрекетті адамның жеке және қоғамдық өмірімен байланыстыра зерттейді. Мәтінде саланың қалыптасу тарихы мен әдістері, діни дамудағы тұқым қуалаушылық пен әлеуметтік ортаның ықпалы, жас кезеңдерінің ерекшеліктері, ислам ойшылдарының көзқарастары, ғибадаттың мағынасы мен қызметі, нәпсі және исламдық адам түсінігі қарастырылады.

4. Ислам құқықтық мәзһабтары және ижтиһад әдістері

   Ислам құқық ғылымының қалыптасуы, әртүрлі құқық мектептерінің тарихи тағдыры және бүгінге жеткен төрт мәзһабтың — ханафи, малики, шафиғи, ханбали мектептерінің — имамдары, ижтиһадта қолданған дәлелдері, шәкірттері мен негізгі фиқһ еңбектері қарастырылады.

5. Абай Құнанбайұлының тәрбиелік мұрасы мен рухани-адамгершілік тағылымы

   Мақалада қазақ жазба әдебиетінің негізін салушы, ойшыл Абай Құнанбайұлының өмірбаяны, дүниетанымының қалыптасуына әсер еткен рухани арналар және оның педагогикалық-психологиялық мұрасы жан-жақты қарастырылады. Ақынның қара сөздері мен өлеңдеріндегі білім мен ғылымның маңызы, «ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек» бірлігі, бес асыл іс пен бес дұшпанның аражігі, сондай-ақ адал еңбек пен қолөнердің адам өміріндегі мәні ашып көрсетіледі. Сонымен қатар, ақын шығармаларын бастауыш мектеп қабырғасында оқыту арқылы жас ұрпақтың бойына рухани-адамгершілік қасиеттерді дарыту мәселелері талданады.

6. Психология ғылымының қалыптасу жолы, зерттеу әдіснамасы және қоғамдық маңызы

   Мақалада психология ғылымының зерттеу пәні ретіндегі психиканың мәні, оның негізгі қызметтері мен тарихи даму кезеңдері жан-жақты қарастырылады. Ежелгі грек ойшылдары мен шығыс ғұламаларының жан туралы танымдарынан бастап, 1879 жылғы алғашқы эксперименттік зертхананың құрылуы, жетекші психологиялық мектептер, сондай-ақ бұл пәннің ғылыми мәртебесі төңірегіндегі пікірталастар мен заманауи рөлі баяндалады.

7. Психологиядағы зерттеу әдістері және психиканың дамуы

   Психологияның пәні мен зерттеу әдістері, даму психологиясында қолданылатын бақылау мен эксперимент тәсілдері, психика мен сананың табиғаты, іс-әрекет пен мотивация, эмоциялар және жас ерекшелік психологиясының мәселелері қарастырылады.

8. Саяси құбылыстарды тану мен түсіндірудің негізгі әдіснамалық тәсілдері

   Мақалада саясаттану ғылымының тарихи қалыптасу кезеңдері мен оның саяси шындықты түсіндіруде қолданатын әлеуметтанулық, тарихи, салыстырмалы, құрылымдық-функционалдық және бихевиористік сияқты классикалық әдіснамалары қарастырылады. Сонымен бірге заманауи жүйелік, антропологиялық және психологиялық тәсілдердің ерекшеліктері, эмпирикалық зерттеулердің қолданылуы мен саяси үдерістерді болжау тетіктері жан-жақты баяндалады.

9. Жаңа заман философиясындағы ғылыми әдіс пен субстанция мәселесі

   Мақалада Жаңа заман философиясының қалыптасу негіздері, оның ғылыммен және Ренессанс мұрасымен байланысы жан-жақты қарастырылады. Дәуір ойшылдарының субъект пен объект қатынасын қайта бағамдауы, рационализм мен эмпиризм бағыттарының қарама-қайшылығы және субстанция мәселесін түсіндіру ерекшеліктері Бэкон, Декарт, Локк, Спиноза, Гоббс, Беркли және Юм ілімдері негізінде жүйелі баяндалады.

10. Таным әдіснамасы, театр өнерінің кеңістігі және Сұлтанәлі Балғабаев драматургиясы

    Мақалада ғылыми зерттеу әдіснамасы мен әдістерінің теориялық мәні, театр сахнасының антикалық дәуірден бүгінге дейінгі эволюциясы және әдеби туындыларды экрандау үдерісі жан-жақты қарастырылады. Сонымен бірге белгілі жазушы-драматург, профессор Сұлтанәлі Балғабаевтың өмірбаяны, қоғамдық-мәдени қызметі, прозалық және публицистикалық еңбектері, көрнекті драмалық шығармалары мен олардың отандық және шетелдік театрлардағы сахналану ерекшеліктері баяндалады.

11. Қазіргі жаратылыстану концепциялары

    Ғылымның мәдениет пен қоғамдағы орны, ғылыми білімнің құрылымы мен даму тарихы және физика, химия, биология, адам, биосфера, космос пен география туралы негізгі жаратылыстану тұжырымдамалары қарастырылады. Ғылыми өзгерістердің, табиғат пен қоғам байланысының және экологиялық жауапкершіліктің маңызы ашылады.

12. Экономикалық теорияның танымдық әдістері, қалыптасу тарихы және даму кезеңдері

    Мақалада экономикалық теорияның методологиялық негіздері, диалектикалық тәсіл, ғылыми абстракция, индукция мен дедукция әдістері, экономикалық-математикалық модельдеу және ойын теориясы қарастырылады. Сондай-ақ шектеулі ресурстар жағдайындағы қоғам таңдауы, саяси экономияның классикалық кезеңі, Шоқан Уәлиханов пен Абай Құнанбаевтың экономикалық көзқарастары, маржинализм ілімі және заманауи экономикалық өсу модельдері баяндалады.

13. Әлеуметтік психология: тұлға, топ және қарым-қатынас

    Әлеуметтік психология адамның топтармен байланыстағы мінез-құлқын, тұлға мен қоғамның өзара ықпалын, коммуникацияны, топтық үдерістерді және үлкен әлеуметтік қауымдастықтардың психологиялық ерекшеліктерін зерттейді. Материалда ғылымның қалыптасу тарихы мен теориялық бағыттары, зерттеу әдістері, әлеуметтену, қарым-қатынас, топтардың дамуы, көшбасшылық және топаралық қатынастар қарастырылады.

14. Кеңістік пен уақыт аясындағы ұлттық мәдениеттің жаңғыруы

    Модернизация қоғамның саяси, экономикалық, әлеуметтік, мәдени және рухани салаларын қамтитын күрделі өзгеріс ретінде қарастырылады. Ұлттық мәдениетті жаңғырту жаһандық ықпалдастық пен төл болмыстың сабақтастығын үйлестіруге, тарихи тәжірибені қайта пайымдауға, интеллектуалды мәдениет пен қазақ философиясын дамытуға негізделеді.

15. Танымдық үдерістердің этнопсихологиялық ерекшеліктері және оқушы тұлғасын дамыту

    Этнопсихологияның теориялық және әдіснамалық мәселелері, танымның когнитивтік-психологиялық негіздері және ұлттық ерекшеліктердің қабылдау, зейін, ес, ойлау мен тілге ықпалы қарастырылады. Қазақ ойшылдарының мұрасы мен халық педагогикасының мүмкіндіктеріне сүйене отырып, оқушының жас және жеке ерекшеліктерін ескеретін, ұлттық мәдениет пен дәстүрге негізделген оқу-тәрбие үдерісін ұйымдастыру жолдары ұсынылады.

16. Повесть жанрының табиғаты және жаңа кезеңдегі қазақ прозасы

    Мақалада повесть жанрының көне шежірелер мен ауыз әдебиетінен бастау алатын тарихи тамыры, қазақ және орыс әдебиеттану ғылымындағы жанрлық анықтамалары сараланады. Орта көлемді эпикалық түрдің сюжеттік желісі, баяндау тәсілі, авторлық позициясы және роман мен әңгіме арасындағы шекаралық белгілері жан-жақты қарастырылады. Сондай-ақ дәстүрлі «хикая» мен «хикаят» атауларының ұлттық фольклорлық және қазіргі жазба әдебиеттегі семантикалық жүгі талданып, 2000–2006 жылдар аралығындағы қазақ қаламгерлерінің жаңашыл прозалық туындыларына әдеби баға беріледі.

17. Дін әлеуметтануы және қазіргі Қазақстандағы конфессияаралық ахуалдың дамуы

    Мақалада діннің қоғамдағы әлеуметтік институт ретіндегі мәні, құрылымы мен негізгі функциялары, сондай-ақ дін әлеуметтануының қалыптасу тарихы жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар кеңестік кезеңдегі дін саясаты, Қазақстанның тәуелсіздік жылдарындағы заңнамалық базасы, дәстүрлі исламның қайта түлеуі, шетелдік миссионерлік ұйымдардың белсенділігі мен дін саласын құқықтық тұрғыдан жетілдіру мәселелері талданады.

18. Дін философиясы: дін, ислам, сопылық және христиандық

    Діннің қоғамдық және дүниетанымдық маңызы, сенім мен өркениетаралық сұхбат, Мұса және Вьяса парадигмалары, жүрек пен үміт ұғымдары қарастырылады. Исламның иман негіздері мен тарихи кезеңдері, Қожа Ахмет Ясауидің өмірі, сопылық мұрасы және кесенесі, сондай-ақ христиандықтың сенімдері, қалыптасуы мен негізгі тармақтары сипатталады.

19. Түркі халықтарының көрші елдермен мәдени байланыстары: тарихнамасы мен зерттеу бағыттары

    VI–XII ғасырлардағы түркі халықтарының көршілерімен мәдени байланыстарын зерттеген отандық және шетелдік тарихнаманың қалыптасуы мен өзгерісі қарастырылады. Көшпелі және отырықшы мәдениеттердің өзара ықпалы, түркі-соғды синтезі, ислам-иран және қытай мәдениеттерімен байланыстар, сондай-ақ түркі-славян қатынастары жөніндегі пікірлер сараланып, бұрынғы біржақты тұжырымдарды қайта қарап, зерттеуді кеңейту қажеттігі негізделеді.

20. Ислам құқығы: қағидаттары, қылмыстық жүйесі және тарихи тәжірибесі

    Ислам құқығының Құран, сунна, иджма және қиясқа негізделуі, шариғат пен фикхтың ауқымы, әділдік пен заң тәуелсіздігі туралы ұстанымдары қарастырылады. Сондай-ақ меншік пен шарттарға қатысты құқықтық түсініктер, хадд, қысас, дийя және тазир жазалары, дәлелдемелер мен кінәсіздік презумпциясы, Египет құқығының бастаулары және Осман империясынан Түркия Республикасына дейінгі құқықтық реформалар сипатталады.