Іздеу нәтижелері

962 нәтиже

1. Қыпшақтар: саяси тарихы, қоғамы және тарихи байланыстары

   ХІ–ХІІІ ғасырлардағы қыпшақтардың саяси бірлестігі, этникалық құрамы, басқаруы, көшпелі шаруашылығы мен мәдениеті, сондай-ақ көрші елдермен байланыстары қарастырылады. Қыпшақтардың шығу тегі туралы тарихнамадағы өзара қайшы пікірлер және Еуразия халықтарының тарихына ықпалы да көрсетіледі; бірқатар мәселенің әлі де даулы екені атап өтіледі.

2. Қадиянилік: қалыптасуы, ілімдері және қазіргі тармақтары

   Қадияниліктің XIX ғасырдағы Үндістандағы саяси және діни ахуал аясында пайда болуы, Мырза Ғұлам Ахмедтің мүжәддид, Масих, Маһди және пайғамбарлық туралы тұжырымдары, қозғалыстың Лахор және Кадиян тармақтарына бөлінуі мен олардың уахи, иман, халифат және жиһад жөніндегі айырмашылықтары баяндалады. Сондай-ақ екі тармақтың ұйымдары, басшылары, басылымдары, таралуы және саны туралы деректер қамтылады.

3. XIX ғасырдағы миссионерлік әдебиет аудармаларының қазақ тіліне ықпалы

   XIX ғасырдың екінші жартысы мен XX ғасырдың басында қазақшаға аударылған православиелік миссионерлік әдебиеттің тарихи жағдайы, аударма тәсілдері және тілдік сипаты қарастырылады. Бұл басылымдар қазақтың ауызекі тілін жазбаға түсіріп, орыс графикасын қолданды; төл сөздер, кірме атаулар мен жаңа баламалар арқылы сөздік қорды байытып, ғылыми-көпшілік стильдің, орфографияның және грамматикалық нормалардың қалыптасуына ықпал етті. Сонымен бірге олардың мазмұны Ресей империясының христиандандыру және орыстандыру саясаты аясында тарады.

4. Шығыс Түркістан: ұлттық қозғалыс, республика және аймақтық саясат

   Шығыс Түркістандағы қазақтар мен басқа халықтардың тарихи тағдыры, 1944 жылы құрылған республиканың қалыптасуы мен таратылуы, оған Кеңес Одағы мен Қытайдың ықпалы туралы баяндалады. Сондай-ақ 2009 жылғы Үрімжі оқиғалары, тараптардың қайшылықты мәлімдемелері және Қазақстандағы терроризмге қарсы саясат жөніндегі пікірлер қамтылады.

5. Сақтар: тарихы, қоғамдық құрылысы және шаруашылығы

   Сақ тайпаларының жазба және археологиялық деректері, қоныстанған аймақтары, саяси тарихы, қоғамдық құрылысы, наным-сенімдері мен шаруашылығы қарастырылады. Кир мен Дарий жорықтарына қарсы күрес, Томирис пен Шырақ туралы әңгімелер, сақтардың материалдық мәдениеті және зерттелуі қамтылған.

6. Көне түркі мәдениетінің тарихи дамуы және жазба мұрасы

   Сақ, ғұн және ортағасырлық түркі қоғамдарының мәдениеті көшпелі өмір салтымен және көрші өркениеттермен байланыста қалыптасты. Сақтардың аң стилі мен ою-өрнегі, ғұндардың қоғамдық құрылысы мен дүниетанымы, түрік бітіктің шығуы жөніндегі пікірлер және Орхон ескерткіштерінің мазмұны мен зерттелу тарихы қарастырылады.

7. Қазақстан аумағындағы қола дәуірі өркениеті: металлургия, қоғамдық құрылыс және мәдени кешендер

   Қола дәуірінде Қазақстан аумағында металлургия ісі өркендеп, кен қорыту мен құрал-жабдықтар жасау өндірісі жоғары деңгейге жетті. Патриархаттың орнығуы, мүлік теңсіздігінің шығуы және алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырауы қоғамдық дамуға тың серпін берді. Андронов пен Беғазы-Дәндібай мәдениеттерінің қоныстары, бақташылық пен теселі егіншілік жүйесі, керамика өнері және діни-ғұрыптық кешендер дәуірдің өркениеттік сипатын айқындайды.

8. Ақтөбе өңірінің ерте темір дәуіріндегі көшпелілері: жерлеу дәстүрлері мен тарихи-мәдени байланыстар

   Б.з.б. VII–I ғасырлардағы Батыс Қазақстан мен Оңтүстік Орал көшпелілерінің прохоров мәдениеті, жерлеу ғұрыптары, қару-жарағы, діни түсініктері және Еуразия даласындағы көші-қон үдерістері қарастырылады. Археологиялық деректер скифтік, массагеттік, савроматтық және шығыстық ықпалдардың тоғысуын, сондай-ақ қауымның әлеуметтік құрылымы мен шаруашылық ерекшеліктерін көрсетеді.

9. Түрік және Батыс Түрік қағанаттары: саяси тарихы мен мәдениеті

   Түрік қағанатының құрылуы, кеңеюі мен бөлінуі, Батыс Түрік қағанатының басқару жүйесі және әлсіреуі қарастырылады. Сондай-ақ түргештер, қарлұқтар мен оғыздар, шаруашылық пен қалалық өмір, қолөнер, діни нанымдар, сәулет, ғылым және түркі әдебиеті сипатталады.

10. Қытайдың ортағасырлық тарихы, мәдениеті және саяси дамуы

    Қытайдағы қалалар, қолөнер мен сауданың дамуы, ортағасырлық мемлекет пен жер қатынастары, мәдениет пен дін, империялық басқару құрылымы және әулеттердің ауысуы қарастырылады. Сондай-ақ ҚХР-дың құрылуы, 1949–2006 жылдардағы саяси-экономикалық өзгерістер, реформалар, өсу көрсеткіштері және аймақтық теңсіздік туралы мәліметтер қамтылған.

11. Ұлы Жібек жолы және Моңғол мемлекеттерінің саяси тарихы

    Ұлы Жібек жолының бағыттары, Қазақстан аумағындағы қалалары мен тармақтары, саудасы және мәдени-діни ықпалы баяндалады. Сондай-ақ Темүжіннің билікке келуі, моңғол жаулап алулары, ұлыстардың құрылуы, Алтын және Ақ Орданың дамуы, Әмір Темір жорықтары мен Отырардың тарихы қарастырылады.

12. ХІХ ғасыр философиясы және өмір философиясы

    Мақалада классикалық неміс философиясы мен марксизмнің қалыптасуы, тарихи және ғылыми алғышарттары, практика мен қоғамдық өзгерістер туралы ұстанымдары қарастырылады. Сондай-ақ Шопенгауэр, Ницше, Фрейд философиясы, позитивизмнің даму кезеңдері және неотомизм мен персонализмнің негізгі қағидалары талданады.

13. Ирандағы ислам, саяси үдерістер және Ислам Республикасының қалыптасуы

    Ирандағы шииттік діни-саяси дәстүрдің дамуы, 1963 жылғы Хордад көтерілісі, 1978–1979 жылдардағы революция және одан кейінгі теократиялық басқару қарастырылады. Саяси үдерістің кезеңдері, Хомейнидің исламдық басқару тұжырымдамасы, мемлекеттік исламдандыру және Иранның ішкі-сыртқы саясаты сипатталып, ислам мен Батыс арасындағы қатынастар туралы әртүрлі пайымдар талданады.

14. Арғытүркілердің мәдени мұрасы және әл-Фарабидің ғылыми мұрасы

    Қазақстан мен Орталық Азиядағы сақ, үйсін, қаңлы, ғұн және түркі бірлестіктерінің тұрмысы, шаруашылығы, өнері мен мемлекеттері, әл-Фарабидің өмірі мен ғылымға қосқан үлесі, сондай-ақ көне түркі руникалық жазбалары мен оларды зерттеу мәселелері қарастырылады.

15. Шетелдік Еуропа аймағының географиялық ерекшеліктері, демографиясы және өнеркәсіптік құрылымы

    Мақалада Шетелдік Еуропа аймағының экономикалық-географиялық жағдайы, аумақтық ерекшеліктері, 20 ғасырдағы саяси картаның өзгеру белестері мен мемлекеттік құрылым түрлері жан-жақты баяндалған. Табиғи ресурстардың, соның ішінде минералды шикізаттың тектоникалық сипаты, су энергетикасы, агроклиматтық әлеует және орман қоры талданған. Халықтың демографиялық өсімінің баяулауы, қартаюы, ірі көші-қон орталығына айналуы, сондай-ақ тілдік және конфессиялық құрамы қарастырылған. Сонымен қатар урбандалу сипаты, қала агломерацияларының дамуы, халықаралық маманданудағы жетекші өнеркәсіп салалары болып табылатын машина жасау, химия индустриясы мен отын-энергетика шаруашылығының географиялық орналасуы жүйелі түрде ашылған.

16. Қазақстандағы туризмді дамыту және туристік бренд қалыптастыру

    Қазақстан туризмінің тарихи дамуы, табиғи-рекреациялық, тарихи және діни нысандары, келу туризмінің 2007–2011 жылдардағы көрсеткіштері мен кедергілері қарастырылады. Елдік және фирмалық брендтің туристік өнімді ілгерілетудегі рөлі, жарнама науқанын жоспарлау мен бағалау тәсілдері баяндалады. Негізгі басымдықтар ретінде экологиялық және этнографиялық туризмді дамыту, инфрақұрылымды жетілдіру, сервистің сапасын көтеру және халықаралық нарықта Қазақстанның танымалдылығын арттыру ұсынылады.

17. Банк қызметі саласындағы қылмыстар: құқықтық және криминологиялық сипаттама

    Банк қызметіне қатысты экономикалық қылмыстардың құқықтық негіздері, негізгі құрамдары, криминологиялық көрінісі, себептері, қылмыскер тұлғасының сипаттары және алдын алу шаралары қарастырылады. Мәтінде банк жүйесінің қалыптасуы, заңсыз банктік қызмет, қылмыстық кірістерді заңдастыру, несиеге қатысты қылмыстар, құпия ақпаратты заңсыз иелену мен пайдалану, жалған мәлімет беру және банк қаражатын заңсыз жұмсау талданады. Сондай-ақ 1998–2012 жылдарға қатысты қылмыстық статистика, латенттілік факторлары және құқықтық, ұйымдастырушылық, экономикалық әрі әлеуметтік-психологиялық алдын алу ұсыныстары берілген.

18. Қазақ антропонимдерінің зерттелуі және Алматы көше атауларының жүйесі

    Қазақ антропонимикасының зерттелу тарихы, адам есімдерінің тілдік, тарихи және мәдени мәні, сондай-ақ «Абай» романындағы есімдердің сипаты қарастырылады. Алматы годонимдері жіктеліп, қала көшелеріндегі атаусыздық, қайталану, идеологиялық мұра және атау беру мен өзгертуді жүйелі жүргізу қажеттігі талданады.

19. Әлеуметтану: қоғам, әлеуметтік құрылым және бірегейлік

    Әлеуметтанудың қалыптасуы, негізгі ұғымдары мен теориялық бағыттары, зерттеу түрлері, әлеуметтік стратификация мен мобильдік, бірегейлік және отбасының қоғамдық қызметтері қарастырылады. Огюст Конт, Герберт Спенсер, Карл Маркс, Эмиль Дюркгейм, Макс Вебер және Питирим Сорокин идеялары арқылы қоғамдағы тәртіп, өзгеріс, әлеуметтік фактілер мен өзара әрекеттестік түсіндіріледі.

20. Ресей философиясының негізгі бағыттары мен идеялары

    Ресей философиясы XI ғасырдан бастау алып, XIX–XX ғасырларда славянофилдер мен батысшылар арасындағы пікірталас, В.С. Соловьевтің бәрінің бірлігі туралы ілімі, діни экзистенциализм мен антропология, сондай-ақ ғарыш философиясы арқылы дамыды. Бұл бағыттар қоғам мен тұлғаның рухани жаңаруын, еркіндік пен шығармашылықты, адамзаттың ғарыштағы орнын және биосфераның ноосфераға өтуін қарастырады.