Іздеу нәтижелері

962 нәтиже

1. Қазақ тарихы философиясының қалыптасуы мен тарихи санасы

   Қазақ тарихы философиясының батыстық және шығыстық бастаулары, көшпелі өркениеттің дүниетанымы, тарихи жад пен шежіренің қызметі, Қазақ хандығы дәуіріндегі жазба деректер және XIX–XX ғасырлардағы Қазақстан тарихнамасының дамуы қарастырылады. Ұлттық тарихи сананы зерттеуде көшпелі мәдениеттің өзіндік ұғымдарын, ауызша дәстүрін және отаршылдық пен кеңестік идеология әсерін ескеру қажеттігі негізделеді.

2. Қоғамтану ғылымының даму жолдары және қазақ ағартушыларының әлеуметтік мұрасы

   Мақалада әлеуметтану ғылымының антикалық дәуірден бастау алып, Огюст Конттың позитивтік философиясы арқылы дербес пәнге айналу тарихы және қазақ даласындағы қоғамдық ой-пікірдің өсіп-өркендеуі сараланады. Шоқан Уәлихановтың әлеуметтік стратификация, дәстүрлі сот жүйесі мен жер қатынастары жөніндегі көзқарастары, Ыбырай Алтынсариннің ағартушылық және кәсіптік білім беру бастамалары, Абай Құнанбайұлының әлеуметтік прогресс пен моральдық жаңғыру концепциясы, сондай-ақ Ахмет Байтұрсынов пен Алаш зиялыларының құқықтық, саяси реформаларға қосқан зор үлесі толық қамтылады.

3. Еңбек рыногы және Қазақстандағы жұмыспен қамту саясаты

   Еңбек рыногындағы жұмыс күшінің тауар ретіндегі ерекшеліктері, сұраныс пен ұсыныстың қалыптасуы, жалақының түрлері, тепе-теңдік пен жұмыссыздықтың себептері қарастырылады. Қазақстанның 1990–2006 жылдардағы жұмыспен қамту көрсеткіштері, аймақтық айырмашылықтар, еңбек рыногын мониторингтеу әдістері және жұмыссыздық пен кедейшілікті азайтуға арналған мемлекеттік шаралар мен ұсыныстар баяндалады.

4. Жаңа дәуір кезеңіндегі психологиялық ілімдердің қалыптасуы мен даму бағыттары

   Мақалада Жаңа дәуір кезеңіндегі психология ғылымының негізгі қалыптасу кезеңдері, зерттеу пәнінің дамуы және философиялық бағыттармен байланысы жан-жақты қарастырылады. Антикалық және ортағасырлық волюнтаристік ілімдерден бастап, материя мен сананың арақатынасын айқындаған материалистік және идеалистік тұжырымдамалар талданады. Рене Декарттың дуалистік тағылымы, рефлекс пен сана ұғымдарының ғылымға енуі, Исаак Ньютон физикасы негізінде туындаған механикалық детерминизмнің ықпалы және Френсис Бэкон бастаған тәжірибелік зерттеулердің, сондай-ақ сенсуализм мен рационализм ағымдарының мәні ашып көрсетіледі.

5. Ислам, Қытай және ежелгі Шығыс өркениеттері

   Ислам және Қытай өркениеттерінің қалыптасуы мен ықпалы, сондай-ақ ежелгі Шығыс қоғамдарындағы мемлекет, дін, өнер, мифология және ғылымның дамуы қарастырылады. Шумер мен Вавилон мәдениеттерінің әдеби мұралары, діни түсініктері, астрономиясы, математикасы және дүниетанымы сипатталады.

6. Экономикалық таным әдіснамасы және экономикалық ілімдер эволюциясы

   Мақалада экономикалық теория ғылымының пәндік ерекшелігі, танымдық әдіснамасы, ғылыми абстракция, индукция мен дедукция қағидалары, экономикалық-математикалық модельдеу тәсілдері қарастырылады. Сонымен бірге саяси экономияның классикалық мектептері, маржинализм теориясы, батыстық экономикалық өсу модельдері және Абай мен Шоқан Уәлихановтан бастап кеңестік ғалымдардың нарықтық тұжырымдамаларына дейінгі экономикалық ой-пікірлердің даму тарихы жүйелі баяндалады.

7. ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы Ресей әлеуметтану ғылымының негізгі мектептері мен теориялық бағыттары

   Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы Ресей әлеуметтану ойының негізгі бағыттары жан-жақты талданады. Лев Мечниковтың географиялық детерминизмнен асып түскен ынтымақтастық пен өркениеттер теориясы, Александр Стронин мен Павел Лилиенфельдтің биологиялық ұқсастықтарға құрылған органикалық мектебі қарастырылады. Сонымен қатар Петр Лавров пен Николай Михайловскийдің субъективтік әдісі, сыни ойлайтын тұлға рөлі, сондай-ақ Михаил Бакунин мен Петр Кропоткиннің мемлекетке қарсы бағытталған анархизм және мемлекетсіз коммунизм қағидаттары сараланады.

8. Көші-қон үдерістері, урбанизация қарқыны және кедейшіліктің әлеуметтік өлшемдері

   Мақалада көші-қон үдерістерінің теориялық мәні мен жіктелуі, қазақ даласындағы көші-қонның тарихи кезеңдері, кеңестік саяси қуғын-сүргін мен депортациялардың демографиялық салдары және тәуелсіз Қазақстандағы көші-қон саясаты жүйеленген. Сонымен бірге урбанизацияның негізгі қозғаушы факторлары мен көрсеткіштері, кедейшіліктің абсолютті және салыстырмалы деңгейлері, классикалық әлеуметтанулық зерттеулер мен әлеуметтік осал топтардың құрамы жан-жақты сарапталған.

9. Қазақстан өзендерінің көктемгі ағындысын болжау заңдылықтары мен тәжірибелік есептеулері

   Мақалада Қазақстан өзендерінің көктемгі ағындысын болжаудың теориялық негіздері, әдіснамалық бағыттары және тәжірибелік ерекшеліктері қарастырылады. Өзен алабының су сіңіру қабілетін қалыптастыратын тұрақты және айнымалы факторлар, максималды ағын көлемі мен деңгейлерін анықтау жолдары, сондай-ақ климаттық өзгерістерді ескере отырып ұзақ мерзімді сценарийлер жасау тәсілдері талданады. 2020 жылғы мамыр айының басындағы республика өңірлеріне арналған синоптикалық және гидрологиялық нақты болжам мәліметтері жүйеленіп ұсынылған.

10. Давид Рикардоның классикалық саяси экономиядағы теориялық мұрасы

    Мақалада ағылшын классикалық саяси экономиясының көрнекті өкілі Давид Рикардоның экономикалық ілімі, құнның еңбек теориясы, ұлттық табысты қоғам таптары арасында бөлу заңдылықтары, жалақы мен пайда қатынастары, жер рентасының пайда болуы, қағаз ақша айналымының жобасы және халықаралық саудадағы салыстырмалы артықшылықтар теориясы талданады.

11. Әлеуметтік психология: тұлға, қарым-қатынас және топтар

    Әлеуметтік психологияның пәні мен қалыптасу тарихы, негізгі теориялық бағыттары және зерттеу әдістері қарастырылады. Тұлғаның әлеуметтенуі, мінез-құлқының реттелуі, қарым-қатынастың коммуникативтік, перцептивтік және интерактивтік қырлары, шағын және үлкен топтардың дамуы, топаралық қатынастар мен қолданбалы зерттеулердің міндеттері қамтылады.

12. Қазақстан Республикасындағы азаматтық құқық: ұғымы, жүйесі және ғылымының дамуы

    Азаматтық құқықтың мүліктік және жеке мүліктік емес қатынастарды реттеу аясы, оның Жалпы және Ерекше бөлімдерінің құрылысы, оқу пәні мен ғылым ретіндегі міндеттері қарастырылады. Сондай-ақ азаматтық құқықты зерттеудің әдістері, қазақстандық цивилистика мектебінің қалыптасуы, негізгі ғылыми бағыттары, жарияланымдары және тәуелсіздік кезеңіндегі заңнаманы дамыту жұмыстары баяндалады.

13. Педагогика: ұғымдары, заңдылықтары және зерттеу әдістері

    Педагогикалық білімнің мақсаты мен негізгі ұғымдары, оның гуманитарлық ғылымдар жүйесіндегі орны, тәрбие мен оқытудың заңдылықтары және ғылыми зерттеудің әдіснамасы қарастырылады. Материалда педагогикалық зерттеудің нысаны, пәні, мақсаты мен гипотезасын айқындау, зерттеу әдістерін таңдау, мұғалімнің басқару және қарым-қатынас дағдыларын өзіндік бағалау, бала тәрбиесінің парасатты қағидалары мен реферат дайындау талаптары қамтылған.

14. Дүниетаным, Ежелгі Қытай философиясы, адам және диалектика

    Дүниетанымның мифологиялық және діни түрлері, олардың ерекшеліктері мен қоғамдық қызметі қарастырылады. Ежелгі Қытай философиясындағы конфуцийшілдік, моизм, даосизм және буддизм бағыттары мен олардың тарихи дамуы сипатталады. Адамның әлеуметтік және биологиялық болмысы, қалыптасуы, тұлғалық даралығы жөніндегі философиялық көзқарастар, сондай-ақ диалектиканың табиғат, қоғам және ойлау дамуын түсіндіретін әдіс ретіндегі мәні баяндалады.

15. Діннің мәні, пайдасы, пайда болуы және түрлері

    Дін сенімі, оның адам мен қоғам өміріндегі орны, діннің шығуы туралы исламдық түсінік пен ғылыми теориялар, дінтанудың салалары және діндерді жіктеу жолдары қарастырылады. Сонымен бірге исламға дейінгі Арабстанның діни-әлеуметтік ахуалы және Исламның қоғамдағы рөлі жөніндегі көзқарас баяндалады.

16. Әлихан Бөкейхановтың қоғамдық-саяси қызметі

    Әлихан Бөкейхановтың ұлт-азаттық қозғалыстағы орны, Алаш идеясын қалыптастыруға қосқан үлесі және жер, дін, тіл, білім мәселелеріндегі ұстанымы қарастырылады. Оның білімі, саяси көзқарасының қалыптасуы, баспасөздегі қызметі мен қазақ қоғамының ұлттық санасын оятуға бағытталған әрекеттері баяндалады.

17. Қазақстандағы демографиялық процестер: тарихи даму, көші-қон және қазіргі ахуал

    Қазақстан халқының ХХ ғасырдағы және тәуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы демографиялық дамуы патшалық қоныстандыру саясаты, кеңестік реформалар, ашаршылық, қуғын-сүргін, соғыс, ішкі және сыртқы көші-қон, табиғи өсім мен әлеуметтік-экономикалық өзгерістер аясында қарастырылады. Халық санағы деректерінің шектеулері, этникалық және жас-жыныстық құрамның өзгеруі, қала мен ауыл халқының қозғалысы талданып, демографиялық зерттеулердің олқылықтары мен басым міндеттері көрсетіледі.

18. Менеджменттің мәні, қызметтері және Қазақстандағы дамуы

    Менеджмент ұйымдар мен кәсіпорындардың мақсаттарына жету үшін адамдарды және ресурстарды ұйымдастыруға, өндірісті басқаруға арналған теория мен практика ретінде қарастырылады. Оның тарихи дамуы көне басқару тәжірибелерінен ғылыми басқару мен қазіргі стратегиялық және жағдайлық тәсілдерге дейін қамтылады. Негізгі тақырыптарға басқару түрлері мен қызметтері, коммуникация, менеджердің міндеттері, ғылыми басқару принциптері және Қазақстанның нарықтық экономикаға өту жағдайындағы менеджменттің әдіснамасы жатады.

19. Санжар Асфендияров: қоғам қайраткері, ғалым және қазақ тарихын зерттеуші

    Санжар Асфендияровтың әскери-дәрігерлік жолы, мемлекеттік және ағартушылық қызметі, Қазақстандағы жоғары білім мен ғылымды ұйымдастыруға қосқан үлесі және қазақ тарихын зерттеудегі еңбектері қарастырылады. Оның 1935 жылғы «Қазақстан тарихы» еңбегінің мазмұны, деректік және ғылыми маңызы, маркстік-лениндік ұстанымдары мен шектеулері, сондай-ақ 1937–1938 жылдардағы қуғын-сүргінге ұшырауы мен кейін ақталуы қамтылады.

20. Аудиттің ақпараттық, әдіснамалық және теориялық негіздері

    Аудиттің ақпараттық базасы, есептік және талдамалық ғылымдармен байланысы, халықаралық тәжірибесі, түрлері мен әдістері қарастырылады. Аудит теориясының компоненттері, принциптері, концепциялары, постулаттары мен стандарттары, сондай-ақ аудиторлардың кәсіби этикасы және жауапкершілігі сипатталады.