Іздеу нәтижелері

962 нәтиже

1. Абай дүниетанымындағы ислами құндылықтар

   Абайдың діни-философиялық көзқарастары иман, ақыл, әділет, мейірім және ізгі амал ұғымдары арқылы ашылады. Оның түсінігінде сенім адамгершілік әрекетпен бекіп, кемел адам болуға бастайды. Әл-Фараби мен Шәкәрім дүниетанымдарымен сабақтастық ғылымға, ақиқатқа және жан мен тән мәселесіне қатысты ойлардан көрінеді.

2. Философияның пәні, дүниетанымдық сипаты және ғылым ретіндегі қызметі

   Философия дүниетанымның тарихи түрлерін, болмыс пен танымның негізгі мәселелерін, философиялық ағымдар мен әдістерді қарастырады. Ол табиғат, қоғам және санаға ортақ заңдылықтарды пайымдап, дүниетанымдық, әдістемелік, сыни, құндылықтық, әлеуметтік, гуманитарлық және болжаушылық қызмет атқарады.

3. Әлемдік діндер және олардың тарихи-мәдени ықпалы

   Діннің қоғамдық өмірдегі орны мен әлемдік діндердің пайда болуы, ілімдері және таралуы қарастырылады. Буддизм, христиандық, зороастризм, даосизм туралы тарихи деректер мен аңыздар, исламның қазақ даласына таралуы, дәстүрлі нанымдармен сабақтастығы және білім беру мен ұлттық мәдениетке ықпалы баяндалады.

4. Діни танымның тарихи дамуы және зайырлылықтың қоғамдық қызметі

   Діннің дүниетаным, мәдениет және қоғамдық тәртіп қалыптастырудағы орны, исламдық танымның тарихи кезеңдері мен түркі-ислам өркениетінің дамуы қарастырылады. Дінтанудың ғылым ретінде қалыптасуы және Қазақстан жағдайында зайырлылықтың мемлекет пен дін қатынасын, ұлттық құндылықтарды, діни білім мен сенім бостандығын реттеудегі рөлі талданады.

5. Әлеуметтік психология: тұлға, қарым-қатынас және әлеуметтік топтар

   Әлеуметтік психология адамның қоғамдағы мінез-құлқы мен қарым-қатынасын, тұлғаның әлеуметтенуін, топтық және топаралық үдерістерді зерттейді. Оның пәні, тарихы, теориялық бағыттары мен зерттеу әдістері қарастырылып, тұлға дамуы, әлеуметтік бағдар, коммуникация, қабылдау, өзара әрекет, қақтығыс, шағын және үлкен топтардың құрылымы мен динамикасы, этностық психология, сондай-ақ теориялық білімді қолданудың негізгі бағыттары сипатталады.

6. Ислам дінінің қалыптасуы және қазақ даласына таралуы

   Исламның VII ғасырдағы Арабияда қалыптасуы, оның саяси-әлеуметтік жағдайлармен байланысы, Қазақстанға таралу кезеңдері мен жергілікті нанымдармен қатар өмір сүруі қарастырылады. Сондай-ақ исламдағы парыздар, ғұрыптар, мейрамдар, суннизм, шиизм, сопылық және Құранның діни орны сипатталады.

7. Шоқан Уәлихановтың ғылыми мұрасы: халық әдебиеті, тарих және рухани мәдениет

   Шоқан Уәлихановтың өмір жолы, ғылыми бағыттары мен мұрасының жариялану тарихы қарастырылады. Оның қазақ және қырғыз ауыз әдебиетін, мақал-мәтелдерді, тарихи жырлар мен тұлғалар туралы аңыздарды жинап зерттеуі, Абылай хан дәуіріне қатысты еңбектері, қоғам, заң, білім және дін жөніндегі көзқарастары талданады. Шығыс Түркістанға сапары мен «Манас» эпосын зерттеуі де ғылыми қызметінің маңызды қырлары ретінде көрсетіледі.

8. Қожа Ахмет Ясауи және «Диуани хикмет»

   Қожа Ахмет Ясауидің өмір жолы, түркі тіліндегі сопылық ілімі және «Диуани хикметтің» қалыптасуы, мазмұны мен әдеби-рухани ықпалы қарастырылады. Жинақтағы нұсқалар мен хикмет санына қатысты белгісіздіктер, Ясауидің діни-философиялық көзқарастары және қоғамның әділетсіздігіне айтқан сыны қамтылады.

9. Әлеуметтік жұмыс теориясы және оның қалыптасуы

   Әлеуметтік жұмыстың теориялық негіздері, оның ғылым ретінде қалыптасуына түрткі болған қоғамдық өзгерістер және Қазақстандағы даму кезеңдері қарастырылады. Теорияның дамуына психология, әлеуметтану, педагогика мен психотерапия өкілдерінің ықпалы, дәстүрлі қазақ қоғамындағы өзара көмек тәжірибесі, әлеуметтік қорғау жүйесі мен оны жетілдіру жолдары сипатталады.

10. Қазақ хандығының құрылуы, саяси дамуы және мәдениеті

    Қазақ хандығының XV ғасырда құрылуы мен шекараларының кеңеюі, хандық билік пен «Жеті жарғының» рөлі, қоғамның әлеуметтік құрылымы, көшпелі мал шаруашылығы, егіншілік, сауда және мәдени өмірі қарастырылады. Керей мен Жәнібек хандардан бастап Тәуке ханға дейінгі саяси оқиғалар, жоңғарлармен күрес, құқықтық нормалар, қала мәдениеті, дін мен ауыз әдебиеті сипатталады.

11. Жоғары мектеп педагогикасы: теориясы, оқыту үдерісі және маман даярлау

    Жоғары мектеп педагогикасының ғылыми-әдіснамалық негіздері, Қазақстандағы жоғары білімнің дамуы, дидактика, білім мазмұны, оқыту әдістері мен технологиялары, кредиттік жүйе, Болон үдерісі, тәрбиелік орта және болашақ маманның құзыреттілігі қарастырылады. Оқыту тұлғаны дамытуға, кәсіби даярлауға, дербес танымға және шығармашылық әлеуетті қалыптастыруға бағытталған тұтас үдеріс ретінде сипатталады.

12. Индуизм: тарихи бастаулары, рухани ілімі және қазіргі қоғамдағы рөлі

    Мақалада индуизм дінінің Оңтүстік Азияда пайда болуы мен даму эволюциясы, ведалық дін мен брахманизмнің өзгеру процестері қарастырылады. Сондай-ақ касталық құрылым, карма мен сансара заңдылықтары, пантеондағы Тримурти құдайлары (Вишну, Шива, Брахма) мен олардың аватаралары, тантризм мен бхакти ағымдарының ықпалы, сонымен бірге XIX–XX ғасырлардағы саяси индуизм мен коммунализм қозғалыстарының дамуы жан-жақты талданады.

13. Ғылым, ғылыми зерттеу және инновациялық қызмет

    Ғылымның қалыптасуы мен қоғамдағы қызметі, ғылыми білімнің белгілері мен жіктелуі, философиямен байланысы және қазіргі ғылым тұжырымдамалары қарастырылады. Сонымен бірге жоғары оқу орындарындағы ғылыми қызметті басқару, Қазақстанның инновациялық саясаты, зерттеуді жоспарлау мен жүргізу, эксперименттік әдістер, нанотехнологиялар, биотехнология, ақпараттық және когнитивті технологиялар, азық-түлік сапасын бағалау және әлеуметтік зерттеу әдістері сипатталады.

14. Педагогика және тәрбие жұмысының теориясы мен әдістемесі

    Білім берудің тұлғаға және нәтижеге бағдарлануы, педагогиканың теориялық негіздері, тұтас педагогикалық үдеріс, тәрбие мен оқыту әдістері, мектеп пен отбасының ынтымақтастығы және мұғалімнің кәсіби қызметі қарастырылады. Сондай-ақ сабақ ұйымдастыру, педагогикалық диагностика, тәрбие технологиялары, оқушылар ұжымын дамыту, денсаулық мәдениеті, қиын және дарынды балаларды қолдау, кәсіптік бағдар мен озық тәжірибені енгізу мәселелері қамтылған.

15. Еуропалық ағартушылық: идеялары, мәдениеті және саяси-құқықтық көзқарастары

    XVII ғасырдың екінші жартысынан XVIII ғасырдың соңына дейінгі Ағартушылық ақыл-парасатқа, ғылымға және білімге сүйеніп, феодалдық тәртіп пен шіркеу үстемдігін сынады. Оның идеялары халық мәдениеті мен өнерге, қоғамдық прогресс туралы түсініктерге, меншік пен теңдік жөніндегі пікірталастарға, азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекет тұжырымдарына ықпал етті. Ағартушылық гуманистік мұраттармен қатар отарлық зорлық-зомбылық пен әлеуметтік қайшылықтар жағдайында дамыды.

16. Ұлы Жібек жолы және Қазақстандағы туризмнің дамуы

    Ұлы Жібек жолының қалыптасуы мен Еуразиядағы бағыттары, сауда және мәдени байланыстардағы орны, Қазақстан қалаларының дамуына ықпалы қарастырылады. Испиджаб, Отырар, Тараз, Сауран және Түркістанның тарихи маңызы, Қазақстандағы ұйымдасқан туризмнің қалыптасуы және Жібек жолын қазіргі туристік дәліз ретінде дамытуға арналған инфрақұрылымдық бастамалар сипатталады.

17. Араб-ислам философиясы: ақыл, жан және адам туралы ілімдер

    Араб-ислам философиясының тарихи қалыптасуы, антикалық және өзге діни-философиялық дәстүрлермен байланысы, ақыл мен логиканы түсіндіруі, жан мен өлместік мәселелері және Мұхаммед Икбал мен Мухаммад Маян Шарифтің қазіргі заманғы ойлары қарастырылады. Әл-Кинди, Әл-Бируни, Ибн Сина және басқа ойшылдардың көзқарастары баяндалады.

18. Ислам мәдениетінің қалыптасуы және ғылымның дамуы

    Исламның пайда болуы, негізгі сенімдері мен ғұрыптары, дүниежүзілік дін ретіндегі ерекшеліктері және ислам өркениетіндегі ғылым мен мәдениеттің дамуы қарастырылады. Мұхаммед пайғамбардың өміріне қатысты негізгі даталар, исламның бес парызы, мұсылмандық құқық пен мейірім идеялары, сондай-ақ ортағасырлық мұсылман ғалымдарының математика, астрономия, химия, минералогия және медицина салаларындағы еңбектері баяндалады.

19. Қазақ мемлекеттілігі, ұлттық идея және ХХ ғасыр басындағы саяси қозғалыстар

    Қазақ мемлекеттілігінің ерте кезеңдерден тәуелсіздікке дейінгі эволюциясы, ұлттық идеяның мазмұны, 1917 жылғы саяси ұйымдар және түркі ойшылдарының мұрасы қарастырылады. Сондай-ақ Азамат соғысы мен «әскери коммунизм» саясатының Қазақстанға қатысты оқиғалары мен сипаттамалары баяндалады.

20. Дін психологиясы: әдістері, тарихи дамуы және адамға әсері

    Дін психологиясы діни тәжірибе мен әрекетті, олардың саналы және санадан тыс мотивтерін, адамның жан дүниесімен байланысын зерттейді. Мақалада осы ғылымның ұғымдары мен әдістері, ислам ойшылдарының психологиялық тұжырымдары, батыс және мұсылман елдеріндегі зерттеулер, діни әрекеттің мотивтері және діндарлықтың психологиялық әрі физиологиялық ықпалдары қарастырылады.