Іздеу нәтижелері

962 нәтиже

1. Шоқан Уәлихановтың өмірі, ғылыми мұрасы және қоғамдық көзқарастары

   Шоқан Уәлихановтың шыққан ортасы, білім алуы, ғылыми сапарлары мен қызметі, Қашғарияны зерттеуі және қазақтың ауыз әдебиетін жинауы баяндалады. Сондай-ақ оның Абаймен үндес ойлары, бейнелеу өнеріндегі мұрасы және халық психологиясы, дін мен қоғамдық әдеттер туралы пікірлері қарастырылады.

2. Әлемдік әлеуметтанудың қалыптасуы және Қазақстандағы әлеуметтік ойлар

   Әлеуметтанудың антикалық және ортағасырлық бастауларынан классикалық кезеңі мен қазіргі теориялық бағыттарына дейінгі дамуы, сондай-ақ Шоқан Уәлиханов, Ыбырай Алтынсарин, Абай Құнанбайұлы, Әлихан Бөкейхан және Ахмет Байтұрсынұлының қоғам, білім, реформа, отарлық саясат, дін және еңбек туралы ойлары қарастырылады.

3. Ортағасырлық ислам философиясы, фалсафа және діндер тарихы

   Фалсафаның араб тілді мұсылман өркениетінде қалыптасуы, оның географиялық кезеңдері, ислам мен араб тілінің өзара ықпалы және Орта Азиядағы тілдік-мәдени өзгерістер қарастырылады. Сондай-ақ фалсафаның антикалық философияны игеруі, мұсылман және еуропалық схоластикаға ықпалы, дін мен философия сабақтастығы, мешшай дәстүрі және әл-Кинди, әл-Фараби, Ибн Сина, Ибн Бажже мен Ибн Туфейл көзқарастары баяндалады. Соңғы бөлімде христиандықтың тарихи алғышарттары, қалыптасуы, догматикалық даулары және православие мен католицизмнің ортақ белгілері мен айырмашылықтары сипатталады.

4. Ислам дінінің тарихы және Қазақстандағы таралуы

   Исламның негізгі ұғымдары, бес тірегі, Мұхаммед пайғамбардың қызметі, хижра мен Құранның орны қарастырылады. Қазақстандағы исламға дейінгі сенімдер, исламның таралуы мен қабылдануы, оның мәдени ықпалы және тәуелсіздік кезеңіндегі діни өмір, білім беру, конфессияаралық татулық пен діни алауыздыққа қатысты мәселелер сипатталады.

5. Ислам құқығының қалыптасуы және төрт құқықтық мектеп

   Исламға дейінгі араб қоғамының құқықтық әдеттері, Құран мен сүннеттің шариғат пен фиқһтағы орны, мазһабтардың қалыптасу себептері және ханафи, шафиғи, ханбали, малики мектептерінің әдістері мен таралуы қарастырылады. Ислам құқығы діни сенім, ғибадат, қоғамдық қатынас пен құқықтық нормаларды өзара байланыстыратын жүйе ретінде сипатталады.

6. Әлихан Бөкейхановтың қоғамдық-саяси қызметі және Алаш идеясы

   Әлихан Бөкейхановтың қалыптасу жолы, отарлық жер және дін саясатына көзқарасы, ұлттық сана мен Алаш идеясын дамытуға қосқан үлесі баяндалады. Оның баспасөз, Дума, Алаш партиясы мен Алашордадағы қызметі, автономия құруға ұмтылысы, кеңес билігі кезіндегі қудалануы және 1989 жылы ақталуы қарастырылады.

7. Қазақ халқының тарихы мен мәдениеті

   Қазақ халқының қалыптасуы мен Қазақ хандығының құрылуы, нығаюы және жоңғарлармен күресі баяндалады. Ресей империясына қосылу, отарлық басқару мен ұлт-азаттық көтерілістер, кеңестік кезеңнің ауыр зардаптары және тәуелсіздік алғаннан кейінгі өзгерістер қамтылған. Сондай-ақ дәстүрлі әлеуметтік құрылым, құқықтық жүйе, дін, мәдениет және тіл туралы мәліметтер беріледі.

8. Мәдениетаралық коммуникация және әдеп айырмашылықтары

   Мәдени құндылықтар, әлеуметтік рөлдер мен фондық білімнің қарым-қатынасқа ықпалы түсіндіріліп, мәдени стереотиптердің пайдасы мен шектеулері қарастырылады. Неміс, қазақ, орыс, жапон, египет, үнді, венгр, түрік және басқа мәдениеттерге қатысты мысалдар әртүрлі әдеп нормалары мен мінез-құлықты қате түсіндірудің себептерін көрсетеді.

9. Даосизм: Дао, табиғилық және үйлесім туралы ілім

   Мақалада ежелгі Қытайдағы философиялық мектептердің қалыптасуы аясында даосизмнің Дао, дэ және у-вэй ұғымдары, болмыс пен таным туралы көзқарастары, діни дамуы, қоғамдық ықпалы және қазіргі көріністері қарастырылады. Даосизмнің табиғилық, қарама-қарсылықтардың өзара ауысуы, қарапайым өмір және соғысқа қарсылық идеялары баяндалады.

10. Шыңғыс хан империясы және Алтын Орда дәуіріндегі Қазақстан

    Шыңғыс хан билігінің қалыптасуы мен жорықтары, ұлыстардың бөлінуі, Алтын Орданың құрылуы мен ыдырауы және бұл үдерістердің Қазақстанға ықпалы баяндалады. Сондай-ақ Шыңғыс ханның тарихи тұлғасына берілген қарама-қайшы бағалар мен оның билік жүргізу тәсілі қарастырылады.

11. Абай Құнанбайұлы: ақын-ағартушы және қазақ мәдениетінің жаңаруы

    Абай Құнанбайұлы қазақ қоғамындағы надандықты, рушыл тартысты, әлеуметтік әділетсіздікті сынап, халықты білімге, еңбекке және адамгершілікке үндеді. Орыс және Шығыс әдебиетін шығармашылықпен игеріп, аудармалары, өлеңдері, поэмалары, музыкасы мен ағартушылық қызметі арқылы қазақ мәдениетін жаңа белеске көтерді. Оның халықшылдығы, әйел теңдігіне көзқарасы, діни ойларындағы қайшылықтары және мұрасының тарихи маңызы осы мақалада қарастырылады.

12. Абайдың қоғам, еңбек, білім және мемлекет туралы көзқарастары

    Мақалада педагогиканың тәрбие, білім беру және оқытуға қатысты негізгі ұғымдары қысқаша түсіндіріліп, Абайдың дүниетанымы мен әлеуметтік көзқарастары қарастырылады. Онда қазақ қоғамындағы теңсіздік пен әлеуметтік қозғалыс, еңбек пен жұмыссыздық, ғылым мен тұлға тәрбиесі, діннің өнегелік қызметі және демократиялық-құқықтық мемлекет туралы ойлары қамтылған.

13. Жапония: табиғаты, тарихы, қоғамы және халықаралық байланыстары

    Жапонияның географиясы мен тарихы, мемлекеттік құрылысы, діні, демографиясы, білім беруі, әдебиеті, өнеркәсібі және экономикасы сипатталады. Сондай-ақ оның Орталық Азиямен ынтымақтастығы, Қазақстанға көрсеткен көмегі, Қытаймен келіспеушіліктері және экономикалық қауіпсіздік мәселелері қарастырылады. Көптеген статистикалық деректер әр жылдардағы көрсеткіштерді қамтиды; кейбірі мәтінде анық емес немесе өзара үйлеспейді.

14. Нарықтық экономика: жүйесі, қатынастары және реттелуі

    Нарықтық қатынастардың қалыптасуы мен теориясы, экономикалық жүйелер, меншік, нарық құрылымы, сұраныс пен ұсыныс, бәсеке, кәсіпкерлік, баға белгілеу, өндіріс факторлары және нарық инфрақұрылымы қарастырылады. Сондай-ақ мемлекеттің нарықты реттеу міндеттері мен құралдары сипатталады.

15. Дін, мәдениет және қоғам

    Діннің сенім, рәсім және қоғамдық бірлікті қалыптастырудағы орны, оның саясатпен және азаматтық қоғаммен байланысы, Қазақстандағы діни ахуал қарастырылады. Мәдениеттің мәні, адам мен табиғатқа қатысы, ұрпақтар сабақтастығы және қоғамдағы қалыптастыру, мұрагерлік, танымдық, реттеушілік әрі коммуникативтік қызметтері ашылады.

16. Нәзір Төреқұлов: мемлекеттік қызметі мен дипломатиялық мұрасы

    Нәзір Төреқұловтың өмірі, Түркістандағы мемлекеттік және ағартушылық қызметі, ұлт, жер, тіл, дін және білім туралы көзқарастары, КСРО-ның Сауд Арабиясындағы консулы мен елшісі ретіндегі жұмысы, сондай-ақ қуғын-сүргінге ұшырауы мен ақталуы қарастырылады. Сонымен бірге қазақ дипломатиясының тарихи қалыптасуы және Төреқұлов мұрасын зерттеу жайы қамтылады.

17. Саясаттың ұғымдары, үдерістері және субъектілері

    Мақала саясаттың қоғамдық өмірді біріктіру қызметін және саяси үдерістерге қатысты негізгі ұғымдарды түсіндіреді. Бұқаралық көңіл-күй, саяси жүйенің тепе-теңдігі, тұлға мен топтардың қатысуы, ақпараттық коммуникация, саяси мақсат пен стратегия, адамгершілік қағидаттар және саясаттың қоғаммен байланысы қарастырылады.

18. Алдан Айымбетов және «Казахская правда» газетінің қоғамдық-публицистикалық қызметі

    Философ Алдан Айымбетов 1993–2006 жылдары «Казахская правда» газетін шығарып, қазақтың ұлттық мүддесі, тіл мен дін, жер тұтастығы, ұлтаралық татулық, оралмандардың жағдайы және елдің саяси-экономикалық дамуы туралы мақалалар жариялады. Басылым саяси сын мен практикалық ұсыныстарды, сондай-ақ тарих, мәдениет және әлемдегі оқиғалар туралы танымдық материалдарды ұштастырды.

19. Қазақ философиясының тарихи қалыптасуы және көне түрік дүниетанымы

    Қазақ философиясының ауызша рухани мұрадан басталып, мифологиялық, діни және рационалды ойлау ықпалымен дамуы, оның көшпелі өмір салтымен, қоғамдық санамен және ұлттық мәдениетпен байланысы қарастырылады. Көне түрік жазбалары, тәңіршілдік, табиғат пен кеңістік туралы түсініктер және Анахарсис туралы деректер осы тарихи дамудың маңызды қырлары ретінде сипатталады.

20. Қазіргі Батыс философиясындағы экзистенциализм

    Мақала ХХ ғасырдағы Батыс философиясының саяси-идеологиялық ахуалын және экзистенциализмнің қалыптасуы мен негізгі идеяларын қарастырады. Онда адамның нақты өмір сүруі, еркіндігі, жауапкершілігі, қорқынышы, өлімді сезінуі, шекаралық жағдайлары мен басқалармен байланысы түсіндіріліп, Хайдеггер, Ясперс, Сартр, Камю және Марсель көзқарастары мен ағымның қайшылықты саяси ұстанымдары сипатталады.