Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
402 нәтиже
-
Қазақ тіліндегі біріккен сөздер және Абай поэзиясындағы қолданысы
Біріккен және кіріккен сөздердің құрылымы, мағыналық тұтастығы, түрлері мен емлесі қарастырылады. Абай тілінің қазақ жазба әдеби тілін қалыптастырудағы орны, ақын өлеңдеріндегі біріккен сөздердің мысалдары, әлеуметтік-философиялық мазмұн мен өлең құрылысының көркемдік қырлары талданады.
-
Бактериялар және оларды бояудың микробиологиялық әдістері
Бактериялардың құрылысы, пішіні, тіршілігі мен табиғаттағы және өндірістегі рөлі сипатталады. Микробиологиялық бояғыштардың құрамы мен дайындалуы, Грам және басқа дифференциалды тәсілдер, споралар мен капсулаларды, жасушаішілік қосылыстарды және қышқылға төзімді бактерияларды бояу, сондай-ақ микроорганизмдерді тірі күйінде зерттеу әдістері түсіндіріледі.
-
Өсімдіктердің минералдық қоректенуі және тыңайтқыштарды қолдану
Өсімдіктердің макро- және микроэлементтерге мұқтаждығы, тыңайтқыштардың түрлері мен қасиеттері, элемент тапшылығын анықтау жолдары және тыңайтқыштарды физиологиялық негізде тиімді енгізу қарастырылады. Өнім мен топырақ құнарлылығын сақтау үшін дақылдың даму кезеңін, қоректік заттардың сіңімділігін және топырақ ерекшеліктерін ескеру қажеттігі баяндалады.
-
Бастауыш сыныптарда алғашқы грамматикалық ұғымдарды меңгерту
Бастауыш мектепте грамматикалық ұғымдарды саналы әрі берік меңгертудің жолдары, грамматиканы оқытудың ғылыми-педагогикалық негіздері және оқушыларды фонетикалық, морфологиялық, синтаксистік талдауға үйрету қарастырылады. Материалда түсіндіру мен жаттығуды ұштастыру, білімді бұрынғы ұғымдармен байланыстыру, көрнекілік пен ойын қолдану, сауатты жазу дағдыларын қалыптастыру және оқытуды оқушының жас ерекшелігіне сай ұйымдастыру мәселелері қамтылады.
-
Бұрғылау скважиналарын шегендеуші құбырлармен бекіту технологиясы және конструкциялық ерекшеліктері
Мақалада скважина қабырғаларын бекітудің геологиялық алғышарттары, колонкалы және мұнай-газ бұрғылауында қолданылатын шегендеуші құбырлардың жіктемесі, геометриялық және механикалық көрсеткіштері толық қарастырылған. Сонымен бірге бағананы құрастыру, түсіру, цементтеу, сақиналық кеңістікті нығыздау, апатты жағдайларды жою және құбырларды қайта көтеріп алу жұмыстарының техникалық ережелері баяндалған. ВИТР электрлі-химиялық тампондау тәсілі, скважина конструкциясының төрт негізгі сатысы, қашау диаметрін есептеу тәртібі мен бағананың түпкі арнайы жабдықтары жүйелі түрде талданады.
-
Көп айнымалылы функциялардың дифференциалдық есептеулері мен экстремумдарын зерттеу
Мақалада көп айнымалылы функциялардың анықталу облысы мен кеңістіктік геометриялық кескіні, олардың шегі мен үзіліссіздігі қарастырылған. Сонымен қатар бірінші және жоғары ретті дербес туындылар мен толық дифференциалдарды есептеу, күрделі және айқын емес функцияларды дифференциалдау ережелері жүйеленіп, функция экстремумдарын анықтаудың қажетті және жеткілікті шарттары жан-жақты баяндалған.
-
Аммоний сульфатын өндіру және ірі кристалды өнім алу технологиясы
Аммоний сульфатының қасиеттері мен қолданылуы, кокстеу газынан аммиакты алу және жартылай тікелей сатураторлық өндіріс қарастырылады. Кристалдануды ірі кристалдар түзуге бағыттау үшін вакуумдық кристаллизаторды енгізу ұсынылған; материалдық баланс, жабдық сипаттамалары, қауіпсіздік, экология және жоба экономикасы баяндалады.
-
Зияткерлік ақпараттық жүйелер: даму бағыттары, қасиеттері және білімді ұсыну модельдері
Зияткерлік ақпараттық жүйелер адамның білімін, тәжірибесін және ойлау қабілеттерін компьютерлік модель арқылы қолдануға бағытталған. Мақала олардың ақпараттық жүйелерден даму айырмасын, зерттеу бағыттары мен құру тәсілдерін, коммуникативтік, әмбебап және үйрену қабілеттерін, сондай-ақ декларативті және процедуралық білімді ұсынудың негізгі модельдерін қарастырады.
-
Көп айнымалылы функциялардың дифференциалдық және интегралдық есептеу негіздері
Мақалада көп айнымалылы функциялардың математикалық талдауы, олардың анықталу облыстары мен геометриялық бейнелері толық баяндалады. Функцияның шегі, үзіліссіздігі, дербес туындылары, толық дифференциалы және жуықтап есептеулердегі ролі нақты мысалдармен дәйектеледі. Сонымен қатар бағыт бойынша туынды, градиент, бетке жүргізілген жанама жазықтық пен нормаль түзу теңдеулері, экстремум нүктелерін табу жолдары, екі және үш еселі интегралдардың геометриялық әрі механикалық қолданылуы жан-жақты қарастырылады.
-
Жерге орналастыру ісінде жер учаскелерінің ауданын есептеудің негізгі тәсілдері мен технологиялары
Мақалада жерге орналастыру ісінде жер телімдерінің ауданын есептеудің аналитикалық, механикалық және графикалық әдістері, оларды таңдау критерийлері мен дәлдік ерекшеліктері толық қарастырылады. Тікбұрышты координаталар көмегімен аналитикалық формулаларды қорытып шығару және координата өсімшелері ведомосін қолдану жолдары талданады. ПП-М полярлық планиметрінің құрылысы, одан төрт мәнді санақ алу тетігі, аспаптың тұрақтыларын анықтау және жұмыс істеу ережелері түсіндіріледі. Сонымен қатар күрделі жер бедерінде қағаз деформациясын ескеретін А. Н. Савич әдісі, жоспар бетін геометриялық пішіндерге бөлу арқылы графикалық аудан табу тәртібі, дәлдікті қос өлшеммен тексеру формулалары және фотограмметриялық мәліметтерді өңдеу мәселелері баяндалған.
-
Қазақ тіліндегі етістік шақтарының жүйесі мен грамматикалық сипаты
Мақалада қазақ тіліндегі етістіктің шақ категориясының грамматикалық табиғаты, оның мезгіл ұғымымен тығыз байланысы жан-жақты қарастырылады. Шақ мазмұнының сөйлеу кезіне қатысты айқындалуы, шақ пен рай категорияларының аражігін ажыратудағы күрделі мәселелер талданады. Өткен шақ (анық, танық, неғайбыл), осы шақ (жалпы, нақ, неғайбыл) және келер шақ (жалпы, болжалды, мақсатты) түрлерінің жасалу жолдары, морфологиялық және аналитикалық көрсеткіштері нақты тілдік мысалдар арқылы жүйеленеді.
-
Туынды және дифференциалдық есептеу
Функция ұғымы мен берілу тәсілдерінен бастап туындының анықтамасы, негізгі туынды алу ережелері және оның геометриялық әрі физикалық мағыналары қарастырылады. Сондай-ақ функцияның өсу-кемуі, күрделі функция туындысы, дифференциал, жуықтап есептеу, жоғары ретті туындылар мен дифференциалдар және Ферма, Ролль теоремалары баяндалады.
-
Мемлекеттік шығыстарды ұйымдастыру және бюджет өкілеттіктерін бөлу
Мемлекеттік шығыстардың экономикалық мәні, жіктелуі мен қаржыландыру қағидалары, экономиканы дамытуға жұмсалатын қаражат, бюджет шығыстарын басқару және орталықсыздандыру мәселелері қарастырылады. Қазақстандағы бюджетаралық қатынастардың ерекшеліктері, субвенциялар мен бюджеттік алымдар, шығыстар құрылымын жоспарлау және жергілікті қаржы мен бюджеттердің рөлі сипатталады.
-
Салықтардың жіктелуі және негізгі түрлері
Салықтар өндіріп алу тәсілі, салу объектісі мен субъектісі, экономикалық сипаты, мөлшерін есептеу жолы, бюджетке түсуі, пайдалану мақсаты, төлеу нысаны мен мерзімі бойынша жіктеледі. Мақалада тікелей және жанама салықтардың айырмашылығы, нақты және дербес салықтар, салық ставкаларының түрлері, сондай-ақ салықтарды есептеу мен төлеудің ерекшеліктері түсіндіріледі.
-
Айнымалы ток машиналарының статор орамалары және магнит тізбектерін есептеу негіздері
Мақалада айнымалы ток машиналарының қос қабатты орамаларының жіктелуі, құрылымдық ерекшеліктері мен негізгі артықшылықтары қарастырылған. Үш фазалы тұзақты және толқынды оқтамалы орамаларды есептеу кейіптемелері мен сүлбелерін құру реті нақты мысал негізінде сипатталған. Сонымен қатар орауыш топтарын тізбектей, параллель және аралас қосу заңдылықтары баяндалып, электр машиналарының якорь тізбегі, ауа саңлауы, негізгі полюс, якорь арқасы және станина бойынша магниттік тізбегін есептеу тәсілдері берілген.
-
Ағылшын тілінен қазақ тіліне аударудағы құрылымдық және лексикалық трансформациялар
Ағылшын тілінен қазақ тіліне аударуда сөйлем құрылымы мен сөз құрамын өзгерту, аударма трансформацияларының түрлері, күрделі сөздердің жасалуы мен мағыналық тұтастығы және салалық сөздік минимумды құрастыру қарастырылады. Аудармада мазмұнды сақтау үшін орын алмастыру, сөз қосу, ауыстыру, түсіру және түсіндірме тәсілдері қолданылады; балама таңдауға тілдік құрылымдармен бірге мәдени-танымдық ерекшеліктер ықпал етеді.
-
Сөз мағынасы және оның дамуы
Сөздің тілдік бірлік ретіндегі күрделі табиғаты, лексикалық мағынаның түрлері мен құрылымы, мағына кеңеюі мен тарылуы, полисемия және контекстегі ақпараттық қызметі қарастырылады. Денотат, сигнификат, сема, ауыспалы мағына және аялық білім ұғымдары мысалдармен түсіндіріледі; сөз мағынасындағы ұлттық-танымдық ерекшелікке назар аударылады.
-
Жануарлардағы жұқпалы ауруларға қарсы індеттік шаралар
Індет процесінің қозғаушы күштері, жұқпалы аурулардың алдын алу және ошақтарын жою қағидалары, шаруашылық пен шекарадағы ветеринариялық қорғаныс, иммундеу әдістері, инфекция қоздырушыларының зардаптылығы және жануарлар мен сыртқы ортаның рөлі қарастырылады. Сондай-ақ карантин, диагностика, дезинфекция, мал күтімі мен қызметкерлердің қауіпсіздігі жөніндегі шаралар жүйеленеді.
-
Кәсіпорынның негізгі өндірістік қорлары: құрамы, тозуы және пайдалану тиімділігі
Негізгі өндірістік қорлардың мәні, құрамы мен құрылымы, тозуы және амортизациясы, сондай-ақ оларды талдау мен тиімді пайдалану жолдары қарастырылады. Кәсіпорын мысалындағы деректер қорлардың құрылымы мен қозғалысын, қор қайтарымын және рентабельділікті бағалауға мүмкіндік береді; кейбір есептік мәндер бастапқы күйіндегі сәйкессіздігімен берілген.
-
Көкшетау қаласының ағынды суларын тазартудың экологиялық аспектілері
Қазақстан мен Ақмола облысының су ресурстарына түсетін ластану жүктемесі, Көкшетаудың сумен жабдықтау және кәріз тазарту жүйелері, ағынды суларды тазарту мен төгінділерді нормалау тәсілдері қарастырылады. Тазартуды жетілдіру үшін «Универсал-250» флотациялық сүзгісін енгізу ұсынылып, ластағыштар концентрациясының ықтимал төмендеуі, нормативтік төлемдерден түсетін үнем және еңбекті қорғау талаптары баяндалады.