Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

402 нәтиже

  1. Метаннан синтез-газ өндіру цехын жобалау

    Жоба Ақтөбе облысындағы Жаңажол газ-конденсат зауыты аймағында жылына 10 000 тонна синтез-газ өндіретін цех салуды қарастырады. Онда метанды каталитикалық және жоғары температуралық конверсиялау, шикізатты дайындау, газды тазарту мен жылуды кәдеге жарату сатылары сипатталып, материалдық баланс, реактор, ғимарат, еңбек қауіпсіздігі және экономикалық көрсеткіштер есептеледі. Есептерде кейбір өндірістік қуаттар мен шығын мәндері өзара сәйкес келмейді, сондықтан олар бастапқы есептерде берілген күйінде көрсетіледі.

  2. Мемлекеттің мәні, пайда болуы және нысандары

    Мемлекеттің әлеуметтік мәні, алғашқы қауымнан қалыптасу жолдары мен пайда болуын түсіндіретін теориялар, негізгі белгілері және ішкі-сыртқы қызметтері қарастырылады. Сондай-ақ басқару нысандары, саяси режимдер және аумақтық-мемлекеттік құрылым түрлері, соның ішінде Қазақстанның президенттік республика және біртұтас мемлекет ретіндегі сипаты баяндалады.

  3. Қазақтың көне қылқобызы және оны жаңғыртқан қос тарлан

    Мақалада қазақтың байырғы музыкалық аспабы қылқобыздың пайда болу тарихы, Қорқыт ата аңызы, аспаптың тембрлік және құрылымдық қасиеттері жан-жақты баяндалады. Сонымен бірге ХХ ғасырда дәстүрдің үзіліп қалу қаупі, бұл өнерді қайта жаңғыртып кәсіби деңгейге көтерген Жаппас Қаламбаев пен Дәулет Мықтыбаевтың өмір жолы, шығармашылық мұрасы, репертуарды байытудағы қосқан үлесі мен күй-аңыз дәстүрінің маңызы талданады.

  4. Қоғамдық ұдайы өндіріс, экономикалық пропорциялар және капиталдың қорлануы

    Қоғамдық ұдайы өндірістің түрлері, салалық құрылым мен макроэкономикалық пропорциялар, ғылыми-техникалық өзгерістер, екі және көп бөлімшелі өндіріс тепе-теңдігі қарастырылады. Сондай-ақ капиталдың мәні мен құрылымы, қосымша құнның қорлануға айналуы және ұлғаймалы ұдайы өндірістің экстенсивті әрі интенсивті жолдары түсіндіріледі.

  5. Сауат ашуды оқыту: кезеңдері, әдістері және жазу дағдыларын қалыптастыру

    Сауат ашу оқушыны оқу әрекетіне бейімдеп, тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым дағдыларын өзара байланысты дамытады. Мақалада пәннің жалпы білім мен мәдениетаралық қарым-қатынастағы орны, үш кезеңінің міндеттері мен мазмұны, критериалды бағалау, талдау-жинақтау әдісі, жазу дағдысының сатылы қалыптасуы және алты жасар балалардың психологиялық ерекшеліктерін ескеретін педагогикалық талаптар қарастырылады.

  6. Сызықтар мен беттердің инварианттары

    Инвариант ұғымы математикалық объектілерді түрлендірулерге қатысты сипаттау және жіктеу құралы ретінде қарастырылады. Сызықтың дифференциалдық-геометриялық анықтамасы, қисықтық пен бұралымның кинематикалық мағынасы және есептеу жолдары талданады. Беттер үшін айнымалыларды ауыстыру, тензорлық есептеу, негізгі инварианттар, нормальдардан түзілетін регулюстер және қисықтық сызықтарының қасиеттері түсіндіріледі.

  7. Қазақ және моңғол тілдеріндегі жай сөйлем құрылысы: ұқсастықтары мен ерекшеліктері

    Қазақ және халха-моңғол тілдеріндегі жай сөйлемнің құрылымы, сөздердің байланысу тәсілдері мен сөйлем мүшелерінің жасалу жолдары салыстырылады. Екі тілге ортақ жалғамалы сипатпен қатар, қиысу, септік, баяндауыш, модальділік және күрделенген құрылымдарды жіктеудегі айырмашылықтар талданады; алтай тілдерінің туыстығы жөніндегі пікірлердің ашық мәселе екені ескеріледі.

  8. Химия ғылымының іргелі стехиометриялық қағидалары мен сандық заңдары

    Химия ғылымының негізгі түсініктері мен іргелі стехиометриялық заңдары заттардың құрамын, құрылысын және олардың өзгерістерін сандық тұрғыдан сипаттайды. Атом-молекулалық ілім, зат массасының сақталуы, құрам тұрақтылығы және дальтонидтер мен бертолидтердің аражігі қосылыстардың түзілу табиғатын анықтайды. Сонымен қатар еселік қатынастар заңы, химиялық эквивалент пен эквиваленттік фактор, оксидтер, негіздер, қышқылдар мен тұздардың эквиваленттік массасын анықтау тәсілдері маңызды орын алады. Гей-Люссактың газ көлемдерінің қатынас заңы, Авогадро заңы мен оның салдарлары, сондай-ақ зат мөлшері, Авогадро тұрақтысы және молярлық масса заттардың сандық көрсеткіштерін өзара байланыстырады.

  9. Ағылшын тіліндегі сөздер мен тұрақты тіркестерді қазақшаға аудару

    Ағылшын және қазақ тілдеріндегі лексикалық сәйкестік, күрделі сөздердің жасалуы мен мағыналық құрылымы, кірме сөздер мен неологизмдерді аудару тәсілдері және фразеологизмдердің баламасын табу жолдары қарастырылады. Сондай-ақ аудармада контексті, тілдердің құрылымдық айырмасын және тұрақты тіркестердің мәдени негізін ескерудің маңызы талданады.

  10. Қазақ тіліндегі сөз тіркесі: құрылымы, байланысуы және басыңқы сыңарлары

    Мақалада сөз тіркесінің синтаксистік анықтамасы, құрамдас бөліктері, байланысу тәсілдері мен формалары, мағыналық қатынастары және есімді, етістікті тіркестердің ерекшеліктері қарастырылады. Сан есім, есімдік пен етістіктің, соның ішінде есімшенің, басыңқы сыңарда жұмсалуы талданып, сан есімге арналған деңгейлік тапсырмалар беріледі.

  11. «AutoCAD» жүйесінде сызбаларды модельдеу мен графикалық командаларды қолдану негіздері

    Мақалада «AutoCAD» автоматтандырылған жобалау және сызу кешенінің негізгі сипаттамалары, оның графикалық редактор ретіндегі мүмкіндіктері мен инженерлік тәжірибедегі маңызы жан-жақты баяндалады. Жүйенің базалық сызу командалары, соның ішінде түзу кесінділер, шеңберлер, доғалар, көпбұрыштар және сплайндар құру ережелері мен опциялары толық сипатталған. Сонымен бірге сызба объектілерін өңдеуге арналған кесу, ұзарту, түйіндестіру, фаска түсіру, көшіру, жылжыту, бұру, масштабтау, ұқсастық жасау, штрихтау және мәтін орналастыру амалдарының нақты параметрлері мен командалық сұраныс диалогтары жүйеленіп қарастырылған. Тәжірибелік мысал ретінде отын беруді ажыратқыш бөлшектерін сызба пішімдеріне көшіру және жобалау сапасының экономикалық тиімділігі келтірілген.

  12. Қазақ тілі морфологиясының теориялық негіздері, сөз құрылымы және сөз таптары жүйесі

    Қазақ тіл біліміндегі морфология ғылымының негізгі ұғымдары, сөздердің құрамы мен сөз таптарының жіктелуі қарастырылады. Тілдегі сөз формаларын жасаудың синтетикалық және аналитикалық амалдары, күрделі сөздер мен лексикаланған тіркестердің табиғаты, сондай-ақ қазақ морфологиясының 30-жылдардан бергі қалыптасу, даму тарихы мен ғалымдардың ғылыми зерттеулері баяндалады.

  13. Педагогикалық қарым-қатынас мәдениеті, өзара ықпал ету тәсілдері және кәсіби өзін-өзі дамыту тренингтері

    Мақалада педагогикалық қарым-қатынастың теориялық ұғымдары, ықпал ету тәсілдері мен өзара әрекеттесу стильдері қарастырылады. Сонымен бірге оқушы мен мұғалім арасындағы келіспеушіліктердің алдын алуға бағытталған практикалық педагогикалық жағдаяттар талданып, ұстаздардың кәсіби күйінуіне жол бермеуге және эмоционалдық жай-күйін жақсартуға арналған арнайы психологиялық тренинг жаттығулары баяндалады.

  14. Қазақ тіліндегі сөзжасам жүйесі мен терминжасам тәсілдері

    Қазақ тіліндегі сөзжасамның дербес сала ретінде қалыптасуы, тарихи дамуы, негізгі бірліктері мен туынды сөздерді талдау қағидалары қарастырылады. Сөзжасамдық ұя, түбір және туынды түбір ұғымдары түсіндіріліп, синтетикалық, аналитикалық және лексика-семантикалық тәсілдер сипатталады. Аналитикалық тәсілмен жасалған күрделі сөздердің түрлері мен сөзжасам тәсілдерін жіктеудегі семантикалық өлшемнің шектеулері талданады.

  15. Дифиллоботриоз инвазиясының этиологиясы, клиникалық барысы және алдын алу жолдары

    Мақалада цестодоз тобына жататын зооантропонозды инвазия — дифиллоботриоз ауруы жан-жақты сипатталады. Қоздырғыштың биологиялық ерекшеліктері, ошақтарының географиялық таралуы, үш иенің қатысуымен жүретін өмірлік циклі баяндалады. Инвазия кезіндегі механикалық, токсико-аллергиялық әсерлер мен В12 витаминінің тапшылығынан туындайтын қатерлі анемияның патогенезі, клиникалық симптомдары, диагностикалық және емдеу жолдары мен балық өнімдерін залалсыздандыру ережелері толық қарастырылған.

  16. Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту теориясы мен әдістемесі

    Бастауыш білім берудің стандарты мен оқу жоспары, математиканы оқыту әдістемесінің міндеттері және 1–4-сыныптарға арналған мазмұн қарастырылады. Арифметикалық амалдар мен нумерацияны, шамалар мен бөлшектерді, есептерді, есептеу тәсілдерін, алгебра және геометрия элементтерін оқыту жолдары, сабақ құрылымы, оқушылардың өзіндік және сыныптан тыс жұмыстары, дайындық кезеңінің ерекшеліктері жүйеленеді.

  17. Грин функциясы және екінші ретті дифференциалдық теңдеулердің шекаралық есептері

    Жай дифференциалдық теңдеулердің негізгі ұғымдары, сызықтық операторлар мен олардың түйіндестері, Гильберт кеңістігі және Штурм–Лиувилл есептері қарастырылады. Екінші ретті сызықтық теңдеудің Грин функциясын құру, оның жалпыланған түрі және шекаралық есептерді интегралдық формуламен шешу тәсілдері түсіндіріледі; серпімді жіптің ауытқуы мысал ретінде беріледі.

  18. Судың санитарлық-гигиеналық маңызы және малды сумен қамтамасыз ету

    Судың табиғи қорлары мен организмдегі қызметі, су көздерінің ластануы және өздігінен тазаруы, оларды қорғау, су сапасын ветеринариялық-гигиеналық бағалау мен жақсарту тәсілдері қарастырылады. Сондай-ақ сарқынды суды өңдеу, залалсыздандыру және малды түріне қарай суару тәртіптері баяндалады.

  19. Сандардың тарихы және компьютерлік графика негіздері

    Мәтінде санау жүйелері мен цифрлардың қалыптасуы, натурал, теріс және бөлшек сандардың дамуы, нөл мен периодты бөлшектер, фигуралық және қызықты сандар, саусақпен және ежелгі тәсілдермен есептеу қарастырылады. Соңғы бөлімдерде CorelDraw, бағдарламалық жасақтама түрлері және Paint графикалық редакторының негізгі ұғымдары мен құралдары сипатталады.

  20. Мұнай өңдеу технологиялары, көмірсутектер химиясы және Қазақстанның мұнай-газ өнеркәсібі

    Мақалада мұнайдың физикалық-химиялық қасиеттері, көмірсутектік құрамы, атмосфералық және вакуумдық айдау тәсілдері мен негізгі өнімдері қарастырылған. Сонымен қатар мотор отындарының детонациялық тұрақтылығы, октан көрсеткіші, катализдік крекинг технологиясы егжей-тегжейлі талданады. Еліміздегі мұнай өндірісінің 1899 жылдан бергі шежіресі, Қарашығанақ және «Теңізшевройл» жобаларының экономикалық мәні, отандық мұнай өңдеу зауыттарының әлеуеті мен мұнай-химия саласын дамыту жоспарлары жүйеленген.