Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
402 нәтиже
-
Паскаль тілінің операторлар жүйесі және алгоритмдік құрылымдарды ұйымдастыру негіздері
Паскаль программалау тіліндегі операторлар жүйесі, олардың қарапайым және құрама түрлерге бөлінуі, сондай-ақ меншіктеу, бос, мәліметтерді енгізу және нәтижені экранға пішімдеп шығару амалдарының синтаксисі. Шартты тармақталу, баламалы таңдау құрылымдары және «While», «Repeat», «For» циклдік операторларының жұмыс істеу тетіктері.
-
Инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалау әдістері
Инвестициялық жобаларды бағалаудың әкімшілік-жоспарлы кезеңдегі тәсілдері, нарықтық экономика жағдайындағы қағидаттары және дисконттауға негізделген әрі қарапайым көрсеткіштері қарастырылады. Таза дисконтталған кіріс негізгі критерий ретінде түсіндіріледі; ішкі кірістілік нормасы, кірістілік индексі, өтелу мерзімі, ROI және нақты ақша ағындарына қатысты есептер сипатталады. Коммерциялық, бюджеттік және экономикалық тиімділік, сондай-ақ бағалы қағаздарды іргелі және техникалық талдау қамтылады.
-
Трапецияның орта сызықтары және олардың геометриялық есептерді шығарудағы қасиеттері
Мақалада трапецияның классикалық геометриялық анықтамасы, оның теңбүйірлі түрінің қасиеттері, сондай-ақ мектеп бағдарламасында сирек қарастырылатын екінші және үшінші орта сызықтарының қасиеттері жан-жақты талданады. Бүйір қабырғаларының орталарын қосатын бірінші орта сызық, табандарының орталарын қосатын екінші орта сызық және диагональдардың орталарын байланыстыратын үшінші орта сызыққа қатысты теоремалар, векторлық формулалар мен метрикалық қатынастар дәлелденеді. Сонымен қатар И.А. Кушнир, Л.С. Атанасян, И.Х. Сивашинский, Р.К. Гордин еңбектерінен және «Ақ бота» олимпиадасы мен бірыңғай мемлекеттік емтихан нұсқаларынан алынған күрделі геометриялық есептерді шешудің нақты жолдары жүйелі түрде ұсынылған.
-
Қазақстан халық шаруашылығының 1934-1940 жылдардағы даму белестері мен әлеуметтік-саяси өзгерістері
Мақалада 1934-1940 жылдар аралығындағы Қазақстанның халық шаруашылығында орын алған түбегейлі өзгерістер жан-жақты қарастырылады. Екінші және үшінші бесжылдықтар тұсындағы ірі өндіріс ошақтарының іске қосылуы, шикізат өндірудегі ГУЛАГ жүйесінің еріксіз еңбегі, ауыл шаруашылығын қайта ұйымдастыру барысы, Мырзашөлді игеру және техникаландыру көрсеткіштері нақты деректермен келтіріледі. Сонымен қатар күштеп жер аудару саясаты мен 1932-1933 жылдардағы аштық салдарынан туындаған демографиялық өзгерістер, жұмысшы табын жасақтау мен кадрларды жергіліктендіру шаралары, тұрмыс деңгейінің жай-күйі және республиканың одақтас мемлекет болып қайта құрылып, өз Конституциясын қабылдауы толық сипатталады.
-
Тұтқырлығы жоғары мұнай мен қара майларды айдау, жылыту және коррозиядан қорғау технологиялары
Мақалада тұтқырлығы жоғары және тез қататын қара майлар мен мұнай түрлерін құбыр желілері арқылы тасымалдаудың, жылытудың және тоттанудан сақтаудың кешенді инженерлік-технологиялық мәселелері қарастырылған. Қара майдың фракциялық және топтық құрамы, оның тұтқырлығын зертханалық вискозиметрмен анықтау тәртібі, сондай-ақ Д маркалы өнімдердің жіктелуі толық сипатталған. Ауыр көмірсутектерді сұйылтқыштармен және гидрокөлік тәсілімен айдау, оның ішінде И.Д. Исаак тәжірибесі мен «судағы мұнай» эмульсиялары талданған. Мұнай өнімдерін қаныққан бу, ыстық су, ыстық газдар, сұйық майлар мен электр энергиясы арқылы жылыту ерекшеліктері, ашық булы, құбырлы және циркуляциялық жылытқыштар жұмысы, сондай-ақ түтікшелі тотықтыру қондырғысының құрылымы баяндалған. Сонымен қатар ұңғымадан жинақтау мен өткізуді ұйымдастыру, құбыр коррозиясынан қоршаған ортаны қорғау және бактериялық тоттанудың алдын алу шаралары толық қамтылған.
-
Кәсіпорынның негізгі капиталы және оны пайдалану тиімділігі
Негізгі капиталдың құрамы, бағалануы, тозуы мен амортизациясы, қозғалысы және пайдалану көрсеткіштері қарастырылады. Меншікті капиталдың айналымдылығы мен рентабельділігі, қаржылық цикл ұзақтығы және негізгі құралдарды факторлық талдау әдістері түсіндіріледі. REZEDA кәсіпорны туралы келтірілген деректерде жабдықты пайдалану коэффициенттері, өндіріс көлемін арттыру резервтері және негізгі қорларды тиімді пайдаланудың жолдары баяндалады.
-
Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту теориясы мен әдістемесі
Бастауыш математиканың мазмұны мен маңызын, оқыту әдістемесінің қалыптасуын және сандар, арифметикалық амалдар, өрнектер, шамалар, геометрия мен мәтінді есептерді меңгертудің жолдарын қарастырады. Оқушының түсінігін практикалық әрекет, көрнекілік, бірізді жаттығу, өзіндік жұмыс және оқу нәтижесін бағалау арқылы дамытуға басымдық береді.
-
Өндірістік орта гигиенасы: микроклимат, физикалық факторлар және қорғаныс құралдары
Өндірістік орта жағдайларын бағалау әдістері қарастырылады: микроклимат пен бөлме ауасының температурасы, ылғалдылығы және қозғалысы; желдету мен жарықтандыру; шу, діріл, шаң, уытты заттар, лазер және ультракүлгін сәулелену. Сондай-ақ жұмыс орнының гигиеналық сипаттамасы, еңбек ауырлығы мен кернеулігін бағалау, профилактикалық шаралар және жеке қорғаныс құралдарының түрлері мен қолданылуы берілген.
-
Қарақойын мұнай айдау стансасының резервуарлық паркін жаңарту және пайдалану шешімдері
Қарақойын мұнай айдау стансасының резервуарлық паркін жаңарту жобасы Құмкөл мұнайын қабылдау, сақтау және Атасу мен Шымкент бағыттарына айдау технологиясын сипаттайды. Жобада 80 000 м³ резервуар паркі, сорғы және есепке алу жабдықтары, жеңіл фракцияларды ұстау жүйесі, депрессатор қолданып мұнай айдау әдісі, құбырдың беріктік және гидравликалық есептері қарастырылған. Экономикалық есептеулерде 13,74479 млн АҚШ доллары көлеміндегі күрделі салым және 4,7 жылдық өтелу мерзімі көрсетіледі. Қауіпсіздік пен қоршаған ортаны қорғау шараларына өрт сөндіру жүйесі, ағын суларды тазарту, атмосфераға шығарындыларды азайту және жерді қорғау кіреді.
-
Кинематика негіздері: нүкте мен қатты дене қозғалысының заңдылықтары
Мақалада классикалық механиканың негізгі бөлімі болып табылатын кинематиканың мәні, санақ жүйелері мен физикалық модельдер толық сипатталады. Материалдық нүктенің кеңістіктегі қозғалысын анықтаудың табиғи, координаттық және векторлық тәсілдері, траектория, жүрілген жол, орын ауыстыру, жылдамдық пен үдеу векторларының құраушылары қарастырылады. Сонымен қатар түзусызықты айнымалы қозғалыс, еркін түсу, шеңбер бойымен бірқалыпты қозғалыс және қатты дененің ілгерілемелі мен айналмалы қозғалыстарының кинематикалық сипаттамалары жүйелі түрде баяндалады.
-
Батыс Еуропадағы қазақ диаспорасының рухани дамуы және ана тілін сақтау тетіктері
Мақалада Батыс Еуропа елдеріндегі қазақ диаспорасының шығу тегі, қоныстану кезеңдері, олардың ұлттық бірегейлік пен салт-дәстүрді сақтау мақсатындағы қоғамдық ұйымдасу жолдары жан-жақты қарастырылады. Шетелде туып-өскен жаңа буын арасында ана тілінің ұмытылу қаупі, отбасылық тілдік ортаның өзгеру себептері мен тілді оқыту курстарындағы оқулық, әдістемелік құралдар тапшылығы сарапталады. Сонымен қатар диаспора жастарын Қазақстанның ауылдарына танымдық сапарларға жіберу, жоғары оқу орындарында білім алуына мемлекеттік гранттар мен жеңілдіктер беру, сондай-ақ еуропалық қандастардың екіжақты мәдени-экономикалық қатынастардағы «культуртрагер» ретіндегі әлеуетін тиімді пайдалану шаралары ұсынылады.
-
Қазақстанның су ресурстары: маңызы, ластануы және қорғау жолдары
Қазақстандағы су қорының таралуы мен қолжетімділігі, судың адам денсаулығы және шаруашылық үшін маңызы, су сапасы мен ластану көздері, ауыз суды тазарту тәсілдері және Нұра, Ертіс, Есіл, Тобыл өзендерінің экологиялық жағдайы қарастырылады. Трансшекаралық су ресурстарын бірлесіп басқару, су үнемдеу, бақылау және су объектілерін қорғау қажеттігі негізделеді.
-
Синтаксистік құрылымдағы сөздердің байланысу тәсілдері мен түрлері
Мақалада синтаксис ғылымының негізгі мәні мен оның қазақ тіл біліміндегі салалары қарастырылады. Сөздердің сөйлем мен сөз тіркесінде байланысу тәсілдері мен синтаксистік байланыс түрлері жан-жақты талданады. Сөз тіркесінің модельдері, ұйытқы сөздің рөлі, сондай-ақ қиысу, матасу, меңгеру және қабысу құбылыстары нақты тілдік мысалдар негізінде жүйеленіп түсіндіріледі.
-
Қылмыстық топтар мен ұйымдасқан қылмыстың әлеуметтік-психологиялық заңдылықтары
Мақалада қылмыстық топтар мен ұйымдасқан қылмыстың әлеуметтік-психологиялық заңдылықтары, олардың жіктелу түрлері, ішкі басқару және қызмет ету ерекшеліктері қарастырылады. Қылмыстық бірлестіктердің қарапайым топтардан бастап мафиялық жүйелерге дейінгі даму сатылары, құрылымдық иерархиясы, мүшелер арасындағы рөлдердің бөлінісі және топ ішіндегі қақтығыстардың себептері талданады. Сонымен қатар қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық дағдарыстардың ұйымдасқан қылмысқа тигізетін әсері, бұрынғы спортшыларды тарту тәсілдері және В. Л. Васильевтің пәтер мафиясы сызбасы негізінде қылмыстық айла-әрекеттердің тетіктері жан-жақты сипатталады.
-
Қазақ тіл біліміндегі етістік семантикасы мен грамматикалық категорияларының дамуы
Мақалада түркітану және қазақ тіл біліміндегі етістіктің зерттелу тарихы, лексика-семантикалық топтары, түбір мен сөзжасам мәселелері жан-жақты талданады. Етістіктің дәстүрлі және функционалды грамматикадағы жіктелуі, көрініс (вид) категориалдық көрсеткіштері, күрделі және көмекші етістіктердің сипаты, қалып етістіктерінің шақтық пен фазалық мәні, етіс жүйесінің лексика-грамматикалық абстракциясы мен болымсыздық мағынаның берілу тетіктері ғылыми көзқарастар сабақтастығы аясында қарастырылады.
-
Жерасты құрылымдарын тұрғызу тәсілдері, жер жұмыстарын кешенді механикаландыру және «топырақтағы қабырға» технологиясы
Мақалада азаматтық, өнеркәсіптік және гидротехникалық жерасты ғимараттарын тұрғызудың кешенді технологиялық процестері толық қарастырылады. Құрылыс алаңындағы топырақ балансын анықтау, орлар мен қазаншұңқырларды қазу тәсілдері, ленталы және дара іргетастардың геометриялық өлшемдері баяндалады. Күрделі гидрогеологиялық жағдайларда тиімді болып саналатын «топырақтағы қабырға» әдісінің өндірістік сатылары, бентонитті ерітінділердің рөлі және қабырғалардың геометриялық конфигурациялары сипатталады. Сондай-ақ топырақ өңдеуде қолданылатын экскаваторлар, СВД-500Р сияқты фрезерлік машиналары мен ШГ-600 грейферлік қондырғыларының техникалық мүмкіндіктері талданып, жобалық шешімдерді оңтайландыру жолдары көрсетіледі.
-
Химия есептерін шығару әдістері мен үлгілері
Химиялық есептердің оқу үдерісіндегі рөлі, сандық және сапалық есептердің жіктелуі, есепті химиялық тұрғыдан талдау және математикалық аппаратты пайдалану жолдары қарастырылады. Формула, реакция теңдеуі, шығым, қоспа және ерітінді бойынша есептеулердің үлгілері, зертханалық сапалық сынақтар мен бейорганикалық заттарды анықтауға арналған есептер берілген.
-
Негізгі құралдардың есебі
Негізгі құралдардың мәні, жіктелуі мен бағасы, бухгалтерлік есепте келіп түсуі, амортизациясы, жөнделуі, жалға берілуі мен алынуы және түгенделуі қарастырылады. Есептің міндеттері мен негізгі операцияларға қатысты шот жазбалары, сондай-ақ амортизацияны есептеу әдістері мен мысалдары берілген.
-
Алгоритмдер және Паскаль тілінде программалау негіздері
Алгоритм ұғымы мен қасиеттері, есепті компьютерде шешу кезеңдері және алгоритмдерді графикалық бейнелеу қарастырылады. Сонымен бірге ақпарат өлшемі, есептеу алгоритмдерінің теориялық модельдері, Паскаль тілінің элементтері мен құрылымы, деректер типтері, операторлар, циклдер, массивтер, ішкі программалар, жолдар, жиындар, жазбалар, файлдар және мәтіндік-графикалық режимдер сипатталады.
-
Үш фазалық электр тізбектерін қосу, түрлендіру және кешенді есептеу әдістері
Көп фазалы және үш фазалы синусоидалы айнымалы ток тізбектерінің құрылымы, қалыптасу тарихы мен техникалық артықшылықтары. Жүйені жұлдызша және үшбұрыш тәсілдерімен жалғаудың заңдылықтары, фазалық пен желілік шамалардың арақатынасы және бейтарап өткізгіштің атқаратын рөлі. Көпсәулелі және үшбұрышты жұлдызшаға баламалы түрлендіру әдістемесі, Кирхгоф заңдары, контурлық токтар, түйіндік потенциалдар мен эквивалентті генератор тәсілдері арқылы күрделі электр тізбектерін кешенді есептеу.