Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

131 нәтиже

  1. Экономикалық жүйедегі меншік қатынастарының теориялық негіздері мен даму эволюциясы

    Мақалада меншік институтының экономикалық мазмұны, тарихи даму сатылары және экономикалық ой-пікірлердегі көрінісі жан-жақты қарастырылады. Франсуа Кенэ, Адам Смит, Давид Рикардо, Уильям Петти, Пьер Жозеф Прудон, сондай-ақ Рональд Коуз бен Армен Алчиан негізін қалаған құқықтар шоғыры талданады. Мемлекеттік және жеке меншіктің арақатынасы, бұрынғы КСРО мен дамыған елдердегі көрсеткіштер, мемлекеттенсіздендіру үдерістері және нарықтық шаруашылық жүргізу нысандары баяндалады.

  2. Психиканың табиғаты, даму эволюциясы және адам іс-әрекетінің ерекшеліктері

    Мақалада психиканың ғылыми мәні, оның объективті дүниені субъективті бейнелеудегі рөлі, психология ғылымының тарихи қалыптасу жолдары мен философиялық бастаулары жан-жақты қарастырылады. Тірі материядағы тітіркену үрдістерінен сезімталдыққа көшу, жүйке жүйесінің құрылымдық дамуы және қарапайым сенсорлық психика кезеңі ғылыми тұрғыда баяндалады. Сонымен қатар адам іс-әрекетінің қоғамдық-мәдени сипаты, оның жануарлар белсенділігінен бес негізгі айырмашылығы және оқу мен таным үрдісіндегі қиял мен шығармашылықтың ерекше қызметі талданады.

  3. Алгоритм теориясының негіздері, қасиеттері және бейнелеу тәсілдері

    Мақалада алгоритм ұғымының теориялық негіздері, оның әл-Хорезми еңбектерінен басталған тарихи дамуы мен информатикадағы орны қарастырылады. Алгоритмдердің түсініктілік, дәлдік, дискреттілік, шектілік және жалпыламалық сияқты іргелі қасиеттері Евклид алгоритмі мысалында талданады. Сондай-ақ табиғи, графикалық және жасанды вербалды алгоритмдік тілдердің құрылымы, блок-схема элементтерінің қызметі, орындалу хаттамалары мен жалақы есептеудің практикалық мысалдары жүйелі түрде баяндалады.

  4. Әйелдер қылмыстылығы: түсінігі, себептері және алдын алу

    Қылмыстылықтың криминологиялық ұғымы мен көрсеткіштері, әйелдер қылмыстылығының тарихи қалыптасуы, Қазақстандағы жай-күйі мен әлеуметтік себептері қарастырылады. Әйелдер жасауы мүмкін зорлық және пайдакүнемдік қылмыстардың ерекшеліктері, сондай-ақ отбасыға, әлеуметтік ортаға және жеке қажеттіліктерге бағытталған алдын алу шаралары сипатталады.

  5. Жоғары оқу орындарында практикалық сабақтарды ұйымдастырудың заманауи әдістемелері мен ұстанымдары

    Мақалада жоғары оқу орындарында практикалық сабақтарды ұйымдастырудың мақсаты, дәстүрлі енжар, белсенді және интербелсенді әдістердің ерекшеліктері қарастырылады. Компьютерлік, диалогтық және тренингтік технологиялардың мазмұны, жоба әдісінің тарихи қалыптасуы мен мәні, «миға шабуыл» және «бастамашылдар мен сыншылдар» тәсілдерінің ережелері сарапталады. Сонымен қатар оқу-тәрбие үдерісін нәтижелі құруға негіз болатын алты іргелі дидактикалық ұстаным жан-жақты баяндалады.

  6. Кәсіпкерлік қызметтің мәні, жіктелуі және ұйымдастырылу тетіктері

    Мақалада кәсіпкерлік қызметтің мәні, тарихи бастаулары мен кәсіпкердің негізгі төрт функциясы қарастырылады. Бизнес субъектілерінің ауқымына қарай шағын, орта және ірі түрлерінің заңдық өлшемдері, ұйымдық-құқықтық формалары мен экономикалық бірлестіктері жан-жақты талданады. Сонымен қатар өндірістік, коммерциялық, қаржылық, делдалдық және сақтандыру кәсіпкерлігінің ерекшеліктері, жүзеге асыру сатылары мен табыс қалыптастыру механизмдері жүйелі сипатталады.

  7. Нарық және нарықтық экономика: мәні, құрылымы мен қызметі

    Нарық тауарлар мен қызметтердің айырбасын, өндіріс пен тұтынушы арасындағы байланысты және баға, сұраныс, ұсыныс пен бәсеке арқылы экономикалық үйлестіруді қамтамасыз етеді. Нарықтық шаруашылықтың тарихи қалыптасуы, қазіргі үлгілері, функциялары, түрлері мен инфрақұрылымы қарастырылады. Оның тиімділігімен қатар монополия, тұрақсыздық, әлеуметтік теңсіздік және қоғамдық қажеттіліктерді толық өтей алмау сияқты шектеулері бар; сондықтан нарық мемлекеттік реттеумен ұштасуы қажет.

  8. Ерік, эмоция және сезім психологиясы

    Мәтінде эмоция мен сезімнің түрлері, қызметтері және физиологиялық негіздері, сондай-ақ еріктің мәні, қасиеттері мен теориялары қарастырылады. Жүргізуші еңбегіндегі эмоциялық жүктеме, күйзелістің салдары және жол қозғалысында жағымсыз эмоцияны азайтудың жолдары сипатталады.

  9. Сөз өнерінің көркемдік табиғаты және әдебиеттану ғылымының тарихи негіздері

    Мақалада көркем әдебиеттің сөз өнері ретіндегі табиғаты, адам бейнесін типтендіру ерекшеліктері мен қоғамдық қызметі қарастырылады. Қазақ әдебиетінің фольклорлық бастауларынан бастап ХХ ғасырдағы көркемдік белестеріне дейінгі тарихи жолы сипатталады. Көне дәуір, антика, орта ғасыр және жаңа заман философиясындағы эстетикалық ілімдерге шолу жасалып, Қазақстанның тіл мен әдебиетті зерттейтін ғылыми мекемелерінің құрылу және даму тарихы баяндалады.

  10. Тұлғаның дамуы, қасиеттері және әлеуметтік қалыптасуы

    Тұлға ұғымы, оның даралық пен индивидтен айырмасы, дамуына ықпал ететін тұқым қуалаушылық, орта, тәрбие және іс-әрекет қарастырылады. Сондай-ақ мотивтер мен қажеттіліктер, тұлға теориялары, жас кезеңдері, тәрбие әдістері, қарым-қатынас пен әлеуметтік типтер сипатталады.

  11. Криминалистік фотография, бейнежазу және материалдық құжаттарды сараптау негіздері

    Мақалада криминалистика ғылымының танымдық мәні, сот фотографиясының XIX ғасырдан бастау алатын тарихы мен оның ғылыми негіздегі заманауи әдіс-тәсілдері қарастырылған. Тергеу тәжірибесінде заттай дәлелдемелерді, қол, аяқ киім, көлік және құрал-сайман іздерін, сондай-ақ мәйітті фотоқұжаттаудың техникалық қағидалары жан-жақты талданған. Сонымен қатар тергеу іс-әрекеттері барысында бейнежазуды қолданудың процестік шарттары, фото-кино-бейне құжаттар мен фонограммаларды сараптаудың, монтаждау белгілерін табудың және криминалистік есепке алудың ерекшеліктері толық баяндалған.

  12. Қазақстандағы кәсіпкерлік: теориясы, дамуы және қолдау бағыттары

    Кәсіпкерліктің тарихи-теориялық негіздері, ресурстары, функциялары мен ұйымдық нысандары қарастырылады. Қазақстандағы шағын және орта бизнестің дамуы, біріккен кәсіпорындардың салалық және өңірлік таралуы, сондай-ақ Оңтүстік Қазақстан облысындағы кәсіпкерлікті қолдау шаралары мен нәтижелері сипатталады. Даму кедергілері қатарында қаржыға қолжетімділіктің шектеулілігі, әкімшілік қысым, шикізаттың бағасы мен сапасы аталады; кәсіпкерлікті кеңейту үшін заңнаманы жетілдіру, кедергілерді азайту және қаржылай қолдау ұсынылады.

  13. Кескіндеме және пейзаж: өнер тарихы, Қазақстан суретшілері және үйірме жұмыстары

    Кескіндеменің көркемдік құралдары, түс пен колорит заңдылықтары, пейзаж жанрының қалыптасуы және Қазақстан кескіндемесінің дамуы қарастырылады. Сонымен бірге өнердің эстетикалық тәрбиедегі орны, мектептегі кескіндеме сабақтары мен үйірмені ұйымдастыру, 68 сағаттық бағдарлама және Қожа Ахмет Ясауи кесенесін бейнелеуге арналған сабақ үлгісі баяндалады. Шығармашылық жұмыс бөлімінің атауы Бәйдібек батырға қатысты болғанымен, оның негізгі мазмұны Қожа Ахмет Ясауи кесенесі туралы.

  14. Оқыту принциптері және оларды жүзеге асыру шарттары

    Оқыту принциптері педагог пен оқушының әрекетін және білім мазмұнын өзара байланыстырып, білім беру, тәрбиелеу мен дамытуды біртұтас ұйымдастыруға бағыттайды. Мақалада дидактикалық принциптердің қалыптасуы, ғылымилық, жүйелілік пен бірізділік, саналылық пен белсенділік, теория мен тәжірибе байланысы, көрнекілік, білім беріктігі, түсініктілік және ынталандыру талаптары мен оларды сабақта қолдану жолдары қарастырылады.

  15. Банк маркетингі: қағидалары, міндеттері және стратегиясы

    Банк маркетингі клиенттердің қаржылық қажеттіліктерін анықтап, банк қызметтерін тиімді ұсынуға, ресурстарды ұтымды орналастыруға және бәсекелі нарықта табысты арттыруға бағытталады. Оның дамуына банктік емес мекемелердің көбеюі, қызметтердің әртараптануы, халықаралық нарықтардың кеңеюі және технологиялық өзгерістер ықпал етті. Мақалада маркетингтің міндеттері мен тәсілдері, нарықты зерттеу және сегменттеу, клиентке бағдарлану, сондай-ақ 3–5 жылдық маркетинг стратегиясын жоспарлау қарастырылады.

  16. Педагогикалық технологиялар: теориясы және мектептегі қолданылуы

    Педагогикалық технология ұғымының қалыптасуы, негізгі анықтамалары, жіктелуі мен қызметтері қарастырылады. Дәстүрлі сынып-сабақ жүйесімен салыстыра отырып, қазіргі оқыту технологияларының оқушыны дамытуға, оқу нәтижесін жоспарлау мен бағалауға және бастауыш мектепте даралап оқытуға қосатын үлесі сипатталады.

  17. Нарықтық экономикадағы маркетингтің мәні, тұжырымдамалық негіздері және сұранымды басқару тетіктері

    Мақалада маркетингтің экономикалық мәні, пайда болу тарихы, кәсіпорынның өндірістік-өткізу қызметіндегі алатын орны мен стратегиялық рөлі жүйелі түрде қарастырылған. Сонымен қатар тауардың өміршеңдік кезеңдері, маркетингтің негізгі тұжырымдамалары, сұраным деңгейіне қарай қолданылатын маркетинг типтері және ұсынымды қалыптастырудың сараланған стратегиялары жан-жақты талданған.

  18. Қазіргі қоғамдағы әлеуметтік институттардың құрылымы, өзара байланысы және қызметтері

    Мақалада әлеуметтік институттардың табиғаты, олардың қоғамдық өмірдегі рөлі мен негізгі қызметтері қарастырылады. Институттардың адамзат тарихындағы бастаулары, отбасы мен неке институтының маңызы, терминдік анықтамалары мен құрылымдық ерекшеліктері талданады. Сонымен қатар әлеуметтік институттар арасындағы тығыз өзара байланыс, олардың қоғамдық қатынастарды реттеудегі, біріктірудегі, құндылықтарды ұрпаққа жеткізудегі және ақпарат алмасудағы міндеттері сипатталады. Институттық латентті қызметтердің мәні Генри Форд мысалы арқылы түсіндіріліп, білім беру жүйесін дербес институт ретінде зерттейтін білім әлеуметтануының ерекшеліктері баяндалады.

  19. Саяси партиялар: қалыптасуы, қызметі және жіктелуі

    Саяси партиялардың ұғымы, тарихи қалыптасуы, белгілері мен қоғамдық қызметтері, жіктелу өлшемдері және ұйымдық құрылымы қарастырылады. Қазақстандағы партиялық жүйенің құқықтық негіздері, партиялардың қоғамдық бірлестіктер мен қысымшы топтардан айырмасы, шетелдердегі партияларды құқықтық реттеу, сондай-ақ саяси жүйелер мен демократиялық тәртіптің сипаттары баяндалады.

  20. Көне түркі жазба ескерткіштерінің әдеби мұрасы және тарихи тағылымы

    Мақалада көне түркі жазба ескерткіштерінің қазақ әдебиеті мен мәдениеті тарихындағы алар орны жан-жақты талданады. Ортақ түркілік мұраның тарихи-географиялық аясы, ру-тайпалардың сабақтастығы және тілдік ерекшеліктері қарастырылады. VII-XVI ғасырлар аралығын қамтитын сөз өнерінің негізгі даму кезеңдері жіктеліп, әдеби жәдігерлер мен ортағасырлық ғұламалардың шығармалары баяндалады. Руна жазуының таңбалық сипаты, оның XVIII ғасырдан бастап зерттелуі, Дания ғалымы Вильгельм Томсен мен академик В. В. Радловтың құпия жазуды оқудағы еңбегі көрініс табады. «Күлтегін» және «Тоныкөк» жырларының тарихи деректік әрі көркемдік құндылығы, сондай-ақ елдік пен ерлікті дәріптеген басты идеялары жүйеленеді.