Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
97 нәтиже
-
Экономикалық ғылымның қалыптасу эволюциясы, зерттеу әдістемесі және мемлекеттік саясат мақсаттары
Мақалада экономикалық ілімнің ежелгі дәуірден қазіргі күнге дейінгі қалыптасу кезеңдері, меркантилизмнен бастап кейнсиандық пен институционализмге дейінгі негізгі ғылыми бағыттар қарастырылады. Экономика ұғымының негізгі анықтамалары, теорияның зерттеу пәні, шектеулі ресурстарды тиімді пайдалану заңдылықтары мен ғылыми таным әдістері жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар экономикалық зерттеу деңгейлері, экономикалық санаттар мен заңдардың ерекшеліктері және мемлекеттік экономикалық саясаттың стратегиялық мақсаттары талданады.
-
Экономикалық теорияның қалыптасу тарихы, негізгі мектептері және заманауи даму белестері
Мақалада экономика ұғымының көпқырлы сипаты, оның өндірістік, ғылыми және танымдық өлшемдері жан-жақты қарастырылады. Экономикалық ілімдердің көне грек ойшылдары Ксенофонт пен Аристотельден басталып, меркантилизм, физиократия, классикалық мектеп, марксизм және маржинализм арқылы даму жолдары жүйеленген. Сонымен қатар Батыс экономикалық ғылымындағы төрт жетекші бағыт, құн теорияларының эволюциясы мен Альфред Маршалл жасаған ғылыми синтездің мәні толық баяндалады.
-
Қазақстандағы ұсақ бизнестің дамуы: халықаралық тәжірибе, мәселелер және қолдау бағыттары
Ұсақ бизнес нарықтық экономиканың өсуіне, бәсекеге, инновацияға және жұмыспен қамтуға ықпал етеді. Қазақстанда оның дамуын саудаға шоғырлану, өндіріс пен қызмет көрсету салаларының баяу өсуі, салық және несие қиындықтары, мемлекеттік органдардың араласуы тежеген. Халықаралық және отбасылық бизнес тәжірибесі, 2001–2004 жылдардағы деректер мен мемлекеттік қолдау жөніндегі ұсыныстар кәсіпкерліктің әлеуеті мен оны іске асыру шарттарын көрсетеді.
-
Меншік қатынастарының мәні, дамуы және түрлері
Меншік өндіріс факторлары мен нәтижелерін иемдену арқылы адамдардың қажеттіліктері мен мүдделерін өмір сүру жағдайларымен байланыстырады. Оның экономикалық мазмұны еңбек, өндіріс және қоғамдық қатынастармен, ал құқықтық көрінісі иелену мен пайдалану нормаларымен айқындалады. Меншік түрлері тарихи өзгеріп, жеке, ұжымдық, мемлекеттік және коммуналдық формаларда дамиды. Өтпелі кезеңдегі негізгі міндет — жеке меншікті мақсатқа айналдырмай, монополиялық үстемдікті шектейтін аралас экономиканы қалыптастыру.
-
Нарықтық экономикадағы кәсіпкерлік: негіздері, түрлері және мемлекеттік қолдау
Кәсіпкерліктің мәні, тарихи дамуы, экономикалық ресурстармен байланысы мен ұйымдық түрлері қарастырылады. Қазақстанда кәсіпкерлікті дамыту үшін құқықтық және қаржылық қолдауды жетілдіру, инфрақұрылым қалыптастыру, бәсекені қорғау және жаңа жұмыс орындарын құру жөніндегі ұсыныстар жинақталған.
-
Қазақстандағы кедейшілік: әлеуметтік құрылымы, себептері және оны төмендету жолдары
Қазақстандағы кедейшілік әлеуметтік-экономикалық әрі көпқырлы құбылыс ретінде қарастырылады. Мақалада оны анықтау мен өлшеу тәсілдері, тарихи және теориялық түсіндірулер, кедей топтардың құрамы, жұмыссыздық пен аймақтық теңсіздіктің ықпалы және әлеуметтік қорғау шаралары талданады. Мемлекеттік бағдарламалардың мақсаттары мен оларды іске асырудағы кемшіліктер де сипатталады.
-
Өндірісті басқару әдістерінің жүйесі және нарықтық механизмдер
Мақалада өндірістік жүйелердегі менеджмент әдістерінің мазмұны, олардың жіктелуі, ықпал ету тұтқалары мен тетіктері жан-жақты талданады. Материалдық, әлеуметтік және билік ету мотивтеріне негізделген тәсілдер, сондай-ақ шаруашылық механизмінің нарықтық экономикаға бейімделу заңдылықтары қарастырылады. Сонымен қатар индикативтік жоспарлау, инфрақұрылымды жаңғырту, аймақтық саясат, жекешелендіру үдерісі және несие мен баға белгілеу сияқты мемлекеттік реттеу құралдарының басқару тиімділігін арттырудағы рөлі дәйектелген.
-
Халықаралық капитал қозғалысының мәні, даму заңдылықтары және инвестициялық тетіктері
Мақалада халықаралық капитал қозғалысының теориялық негіздері, капиталды шетке шығарудың алғышарттары мен қозғаушы себептері жан-жақты талданады. Сондай-ақ капитал экспортының тауар айналымын ынталандырудағы рөлі, тікелей шетелдік инвестициялар мен портфельдік ауысулардың аражігі, сондай-ақ дамыған елдер тарапынан көрсетілетін халықаралық экономикалық көмектің құрылымдық және саяси ерекшеліктері қарастырылады.
-
Өнеркәсіптік кәсіпорындар тауарларының бәсекеге қабілеттілігін басқару
Тауардың бәсекеге қабілеттілігін айқындайтын сапа, баға және тартымдылық факторлары, оны бағалау тәсілдері және «Дина-Н» ЖШС керамикалық кірпіштерінің нарықтағы орны қарастырылады. Кәсіпорынның 2008–2009 жылдардағы қызмет көрсеткіштері, сондай-ақ сапа менеджментін, инновацияны, маркетингті және баға саясатын жетілдіру мен мемлекеттік қолдауды дамыту бағыттары баяндалады.
-
Қазақстандағы шағын және орта бизнесті салықтық реттеу және мемлекеттік қолдау
Кәсіпкерліктің экономикалық рөлі, Қазақстандағы шағын және орта бизнестің дамуы, 2002 жылдан енгізілген арнайы салық режимдері және салық түсімдерінің бюджеттегі орны қарастырылады. Алматы облысы мен Алматы қаласына қатысты 1999–2005 жылдар аралығындағы деректер кәсіпкерлік қызметтің салалық құрылымын, өндіріс көлемін және жұмыспен қамтуды сипаттайды. Салық саясатын тұрақтандыру, жеңілдіктерді мақсатты қолдану және бизнеске қаржылық әрі ұйымдастырушылық қолдау көрсету жөнінде ұсыныстар беріледі.
-
Нарықтық экономикадағы кәсіпкерлік қызметтің түрлері, ұйымдастыру нысандары және даму заңдылықтары
Мақалада кәсіпкерліктің әлеуметтік-экономикалық мәні, оның негізгі белгілері мен тарихи бастаулары жан-жақты талданады. Кәсіпкерлік қызметтің субъектілері, объектілері, атқаратын базалық және операциялық функциялары, сондай-ақ бизнестің ойдағыдай дамуына қажетті экономикалық, әлеуметтік және құқықтық жағдайлар қарастырылған. Сонымен қатар өндірістік, коммерциялық, қаржылық және делдалдық кәсіпкерлік түрлері, серіктестіктер мен акционерлік қоғамдардың ұйымдық-құқықтық сипаттамалары, концерн, ассоциация, консорциум секілді ұжымдық-экономикалық бірлестіктер және ірі кәсіпкерліктің шағын бизнеспен салыстырғандағы негізгі артықшылықтары мен мемлекеттік қолдау бағыттары жүйеленген.
-
Әлемдік қаржы орталықтары және Алматының өңірлік қаржы орталығы ретінде дамуы
Халықаралық қаржы жүйесінің құрылымы, әлемдік қаржы нарықтары мен орталықтарының қалыптасуы, Қазақстанның қаржы секторының 2000–2005 жылдардағы көрсеткіштері және Алматыны өңірлік қаржы орталығына айналдыру шарттары қарастырылады. Бағалы қағаздар нарығын дамыту, халықаралық және аймақтық қаржы ұйымдарымен ынтымақтастық, нарық инфрақұрылымы, реттеу және білікті мамандар даярлау жөніндегі ұсыныстар қамтылған.
-
Меншік қатынастары және Қазақстандағы жекешелендіру мен жер реформасы
Меншік қажеттіліктер, мүдделер және өндіріс факторлары арасындағы иемдену қатынасы ретінде қарастырылады. Оның экономикалық, құқықтық және ұйымдық нысандары, тарихи өзгерістері, жеке, мемлекеттік, ұжымдық және коммуналдық меншіктің ерекшеліктері сипатталады. Қазақстандағы жекешелендіру кезеңдері, 1990-жылдардың соңындағы нәтижелері, Қытай мен Ұлыбритания тәжірибелері және ауыл шаруашылығы жерлерін жеке меншікке беру жөніндегі ұстанымдар талданады. Өтпелі кезеңде аралас экономиканы қалыптастыру, өндіргіш күштердің даму деңгейін ескеру және жекешелендірудің әлеуметтік салдарын үйлестіру қажеттігі көрсетіледі.
-
Кәсіпкерлік, шағын инновациялық бизнес және кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі
Кәсіпкерліктің мәні, қызмет түрлері мен мақсаттары, кәсіпкерлердің міндеттері, кәсіпорын ортасы, ұйымдық-құқықтық және меншік нысандары қарастырылады. Шағын инновациялық бизнестің артықшылықтары, мемлекеттік қолдау тетіктері, инкубаторлар мен технопарктердің қызметі және кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін басқару қағидалары сипатталады. Қазақстанның инновациялық-индустриялық дамуына қатысты көрсеткіштер мен бағыттар да қамтылған.
-
Нарық жағдайында агроөнеркәсіп кешенін инновациялық дамыту
Агроөнеркәсіп кешеніндегі инновацияның мәні, кезеңдері мен басқару тетіктері талданып, Оңтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылығы өндірісі мен инновациялық әлеуеті қарастырылады. Өңірлік деректер өндіріс құрылымындағы өзгерістерді, инвестиция мен субсидияның бөлінуін, тыңайтқыштарды пайдалану мен өңдеу кәсіпорындарының жағдайын сипаттайды. Инновациялық инфрақұрылымды, кооперацияны, ғылыми әзірлемелерді өндіріске енгізуді және экономикалық-математикалық болжауды дамытуға бағытталған ұсыныстар беріледі.
-
Лизинг: теориясы, халықаралық тәжірибе және Қазақстандағы даму жолдары
Лизинг мүлікті ұзақ мерзімге пайдалануға беруді, оны қаржыландыруды және меншік құқығы мен пайдалану құқығының бөлінуін ұштастырады. Мақалада лизингтің мәні, тарихы, түрлері, артықшылықтары мен тәуекелдері, халықаралық тәжірибе, Қазақстандағы компаниялар мен нарық көрсеткіштері және саланы дамытуға арналған ұсыныстар қарастырылады. Негізгі кедергілер ретінде қаржы ресурстарының қымбаттығы мен қысқалығы, негізгі құралдардың тозуы, құқықтық және нарықтық инфрақұрылымның жеткіліксіздігі аталады.
-
Экономикалық циклдер: теориясы, факторлары және қазіргі даму ерекшеліктері
Экономикалық циклдер өндіріс пен ұлттық табыстың өсуі мен құлдырауын, олардың себептерін және төрт фазасының ерекшеліктерін сипаттайды. Циклдерге сыртқы және ішкі факторлар, инвестиция мен тұтынудың өзгеруі ықпал етеді; мемлекет салық-бюджет және ақша-несие саясаты арқылы ауытқуларды бәсеңдете алады. Мәтінде Қазақстан мен бірқатар елдердің экономикалық дамуы, әлеуметтік саясат, ұзақ толқындар және құрылымдық дағдарыстар талқыланады.