Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

68 нәтиже

  1. Саяси жүйенің құрылымы, қызмет ету заңдылықтары және жаңғыру бағыттары

    Мақалада саяси жүйенің мәні, оның құрылымдық бағыттары мен қоғамды басқарудағы мемлекеттің рөлі жан-жақты қарастырылады. Т. Парсонстың жүйелік-функционалдық теориясы, қоғамдағы субъективтік қайшылықтарды бейбіт реттеу жолдары, жаһандық интеграция үрдістері және Қазақстанның демократиялық даму басымдықтары талданады.

  2. Қоғамның саяси жүйесі: теориялық негіздері, құрылымдық сипаты және даму үрдісі

    Саяси жүйенің ғылыми түсінігі қоғамдағы билік қатынастарын реттеу мен ресурстарды бөлу тетіктерін қамтиды. Д. Истон, Г. Алмонд, Т. Парсонс және К. Дойч теориялық тұжырымдары жүйенің сыртқы ортамен өзара байланысын, оның кіріс пен шығыс қағидаттарын және негізгі функционалдық мүмкіндіктерін анықтайды. Билік режіміне, партиялық жүйесіне және тарихи даму сатысына байланысты саяси жүйелер тоталитарлық, авторитарлық және демократиялық түрлерге бөлінеді. Тәуелсіз Қазақстанның саяси жүйесі өтпелі кезең міндеттерін шешу арқылы қалыптасып, әлемдік ұйымдармен серіктестікті дамыта отырып, халықаралық саяси қатынастар кеңістігіне белсенді интеграциялануда.

  3. Қоғамдық басқарудағы саясат пен биліктің жүйелік негіздері

    Мақалада мемлекеттік саясат пен билік ұғымдарының мәні, қоғам өміріндегі саяси жүйенің институционалдық құрылымы мен билік тармақтарының өзара әрекеттесу тетіктері жан-жақты талданады. Билікке ұмтылудың түрлі мақсаттары, басқарушылық біліктіліктің маңызы, азаматтардың саяси сауаттылығы және халық пен тобырдың аражігі туралы тұжырымдар сараланып, Цицеронның көзқарастары мен тарихи ұстанымдар ұсынылған.

  4. Саясаттың ұғымдары, үдерістері және субъектілері

    Мақала саясаттың қоғамдық өмірді біріктіру қызметін және саяси үдерістерге қатысты негізгі ұғымдарды түсіндіреді. Бұқаралық көңіл-күй, саяси жүйенің тепе-теңдігі, тұлға мен топтардың қатысуы, ақпараттық коммуникация, саяси мақсат пен стратегия, адамгершілік қағидаттар және саясаттың қоғаммен байланысы қарастырылады.

  5. Қоғамның саяси жүйесі және мемлекеттік әлеуметтік саясат үлгілері

    Мақалада қоғамның саяси жүйесінің мәні, оның негізгі элементтері мен құрылымдық құрамдастары қарастырылады. Саяси жүйелерді жіктеудегі Ж. Блондель мен Г. Алмондтың тұжырымдамалары талданып, саяси режим, саяси көшбасшылық, саяси тәуекелдік және Қазақстан Республикасында саяси баспана беру қағидаттары сипатталады. Сонымен қатар әлеуметтік саясаттың мазмұны, оның төрт құрамдас бағыты, социалистік елдердегі патерналистік модельдің сипаттары мен қайшылықтары, сондай-ақ заманауи шведтік әл-ауқат моделі мен индустриялды дамыған елдердегі әл-ауқат мемлекеті концепциясының эволюциясы жан-жақты баяндалады.

  6. Қазақ зиялылары және тоталитарлық қоғам: ұлттық сана, саяси қуғын-сүргін және автономия

    Қазақстандағы кеңестік тоталитарлық жүйенің қалыптасуы, ұлттық зиялыларға қарсы саяси қысым және олардың ұлттық автономия мен тәуелсіздік жолындағы қызметі қарастырылады. Алаш қозғалысының кеңестік тарихнамада бұрмалануы, репрессияның себептері мен салдары, дін мен рухани мәдениетке жасалған қысым, күштеп қоныс аударылған халықтардың тағдыры және тарихи жадыны қалпына келтіру қажеттігі қамтылады.

  7. Қазіргі саяси жүйелердегі сайлау тетіктері мен олардың Қазақстандағы тәжірибесі

    Мақалада демократиялық қоғамдағы сайлау жүйесінің мәні, мажоритарлық, пропорционалдық және аралас сайлау түрлерінің ерекшеліктері жан-жақты талданады. Сонымен қатар Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығының заңнамалық талаптары, мемлекеттік лауазымдарға қойылатын жас және өзге де шектеулер, кәсіби парламенттің қалыптасу кезеңдері мен сайлау технологияларының рөлі қарастырылады.

  8. Қазақстандағы саяси ойдың қалыптасу жолдары мен мемлекеттік саяси жүйенің негіздері

    Қазақстанның мемлекеттік егемендігі мен тәуелсіздікке қол жеткізу жолы және 1990 жылғы Егемендік туралы декларацияның құқықтық мазмұны мемлекеттіліктің жаңа кезеңін айқындады. Саяси ойлар тарихының ғылыми мәні, билік табиғаты, қоғамның саяси жүйесінің мәні мен жетекші теориялары, сондай-ақ оның негізгі жүйешелері саяси ғылымның өзекті бағыттарын құрайды. Ежелгі және ортағасырлық түркі ойшылдары Әбу Насыр Әл-Фараби, Жүсіп Баласағұни, Махмұд Қашқари және Қожа Ахмет Ясауидің мемлекетті басқару мен парасатты қоғам жөніндегі ілімдері қазақ халқының бай саяси-құқықтық мұрасының негізін қалады.

  9. Саяси режимдер: ұғымы, мазмұны және негізгі түрлері

    Саяси режим билікті жүзеге асыру тәсілдерін, мемлекеттік органдардың ұйымдасу қағидаларын және қоғамдағы еркіндік деңгейін сипаттайды. Мақала демократиялық, авторитарлық және тоталитарлық режимдердің белгілерін, тарихи мысалдарын, түрлерін және қоғам мен азаматтардың саяси өміріне ықпалын қарастырады.

  10. Саяси партиялардың мәні, типологиясы және көппартиялық жүйенің қалыптасуы

    Мақалада саяси партиялардың пайда болу эволюциясы, олардың қоғамдық-саяси өмірдегі мәні мен негізгі функциялары жан-жақты баяндалады. Партиялардың қызмет ету ортасына, құрылымына және идеологиялық бағытына негізделген классификациясы ашылып, бірпартиялық және қос партиялық жүйелердің тарихи үлгілері сараланады. Сондай-ақ егемен Қазақстандағы көппартиялықтың даму кезеңдері, құқықтық негіздері мен сайлау үдерісіндегі орны қарастырылады.

  11. Қоғамдық өмірдегі саясаттың мәні, негізгі құрылымы және басқару өнерінің ерекшеліктері

    Мақалада саясаттың қоғамдағы орны, оның ұғымдық түп-төркіні мен атқаратын негізгі функциялары жан-жақты қарастырылады. Саясаттанудың басты категориялары болып саналатын билік, саяси ұйымдар, субъектілер, саяси сана және саяси мәдениеттің өзара байланысы талданады. Сонымен бірге саясатты шебер басқару өнері ретінде сипаттап, оның қазіргі қоғамдағы әділеттілік, адамгершілік және өркениеттілік мұраттарына қызмет ету маңызы айқындалады.

  12. Қоғамның саяси өмірі: саясат, билік және демократия

    Саясат пен саяси жүйенің мәні, биліктің қоғамдық қызметі және халықтың саяси сауаттылығы қарастырылады. Демократияның халық билігі ретіндегі қағидалары, оны іске асыру тетіктері мен қажетті шарттары, сондай-ақ тоталитаризм мен авторитаризмнің сипаттары түсіндіріледі.

  13. Қазіргі саясаттанудағы саяси режимдер: типологиясы, қалыптасу шарттары және жұмыс істеу тетіктері

    Мақалада саяси режимнің мәні, оның мемлекеттік режимнен айырмашылығы және қоғамдағы негізгі қызметтері жан-жақты қарастырылады. Саяси режимдерді жіктеу өлшемдері негізінде демократиялық, авторитарлық және тоталитарлық басқару үлгілеріне салыстырмалы талдау жасалып, олардың әрқайсысына тән институционалдық белгілер сипатталады. Демократияның қалыптасуына қажетті саяси, экономикалық, әлеуметтік, мәдени, сыртқы саяси және діни факторлар, сондай-ақ азаматтық құқықтардың нақты жүзеге асу тетіктері мен қажетті кепілдіктері баяндалады.

  14. Саясаттану ғылымының теориялық негіздері, зерттеу әдістері және қоғамдық маңызы

    Саясаттану қоғамдық ғылымдар жүйесінде дербес мәртебеге ие болып, үш тарихи кезеңнен тұратын қалыптасу мен институционализациялану жолынан өтті. Саясат ұғымы мемлекеттік билік пен идеологияның өзара байланысын, әлеуметтік топтардың саяси мүдделері мен қатынастарын қамтиды. Ғылымның теориялық аппараты ішкі заңдарды, таным принциптерін, кең ауқымды категорияларды және төрт негізгі зерттеу тәсілін біріктіре отырып, қоғамда маңызды практикалық, болжамдық және тәрбиелік міндеттерді орындайды.

  15. Қоғамның саяси жүйесі, мемлекеттік билік және адам құқықтарының негіздері

    Мақалада саяси жүйенің алғашқы қауымдық құрылыстан бастап мемлекеттік деңгейге дейінгі қалыптасу эволюциясы, оның құрылымы, негізгі мүмкіндіктері мен жіктелуі жан-жақты қарастырылады. Саяси билік пен адамгершіліктің өзара байланысы, бұл бағыттағы саяси-философиялық ілімдер мен халықаралық ізгілік өлшемдері талданады. Сонымен қатар жеке адамның құқықтары мен бостандықтарының тарихи дамуы, саяси ғылымдағы басты көзқарастар және заманауи құқықтардың түрлері баяндалады.

  16. Саясаттанудың негізгі ұғымдары: саясат, билік және саяси жүйе

    Саясаттанудың негізгі категориялары, саясаттың субъектілері мен объектілері, билік ресурстары және мемлекет пен тұлға арасындағы қатынастар қарастырылады. Сондай-ақ саяси жүйе, мемлекет нысандары, демократия, партиялар, саяси үрдістер, өзгерістердің жолдары және тоталитарлық пен авторитарлық тәртіптердің белгілері сипатталады.

  17. Мемлекет, саяси жүйе және мемлекеттік басқару органдары

    Мемлекеттің саяси жүйедегі орны, мемлекеттік органдардың жіктелуі мен қызмет қағидаттары, мәслихаттар және жергілікті өзін-өзі басқару, Франция мен Жапонияның мемлекеттік құрылымы, сондай-ақ Қазақстандағы мемлекеттік қызметті жетілдіру жолдары қарастырылады.

  18. Қазақстан: Ұлы Отан соғысынан тәуелсіздік кезеңіне дейін

    Қазақстанның 1941–1945 жылдардағы соғысқа қатысуы, соғыстан кейінгі қалпына келуі, кеңестік кезеңдегі саяси және әлеуметтік өзгерістер, қайта құру, тәуелсіз мемлекеттің қалыптасуы, нарыққа көшу, демократия, білім, ғылым және мәдениеттің дамуы қамтылады.

  19. Мемлекеттік билікті ұйымдастырудың саяси режимдері және олардың негізгі ерекшеліктері

    Мақалада мемлекеттік билікті жүргізу тәсілдері мен қоғамдағы саяси бостандық деңгейін айқындайтын саяси режимдер ұғымы жан-жақты қарастырылады. Азаматтық қоғам мен мемлекет арақатынасына негізделген демократиялық, тоталитарлық және авторитарлық жүйелердің мәні, олардың негізгі принциптері, тарихи даму жолдары мен қазіргі таңдағы сипаты баяндалады.

  20. Қазақстанның саяси жүйесі мен мемлекеттік құрылымының негіздері

    Саяси жүйенің теориялық мәні, құрылымдық элементтері, негізгі қызметтері және әлемдік саясаттанудағы типологиялық жіктемелері қоғамдық тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Президенттік басқару нысанындағы Қазақстан Республикасының мемлекеттік билігі Үкімет құрамын, қос палаталы Парламенттің — Сенат пен Мәжілістің өкілеттіктерін, сондай-ақ сот жүйесін біріктіреді. Конституциялық Кеңес, Орталық Сайлау Комиссиясы, тіркелген саяси партиялар мен жан-жақты халықаралық дипломатиялық қатынастар елдің саяси құрылымы мен тұтас мемлекеттік институттарының негізін құрайды.