Ғылыми және оқу мақалалары

Іздеу нәтижелері

77 нәтиже

  1. Саяси мәдениет, жастар саясаты және саяси сана

    Саяси мәдениет азаматтар мен билік арасындағы тарихи қалыптасқан құндылықтар, бағдарлар мен мінез-құлық үлгілерін қамтиды. Оның саяси өмірдегі қызметтері, саяси мінез-құлықпен және тіл мәдениетімен байланысы, түрлері мен қалыптасуына ықпал ететін күштер қарастырылады. Саяси сана ұғымы, оның деңгейлері мен функциялары да түсіндіріледі; саяси сауаттылықты арттыруда білімнің, қоғамдық ғылымдардың, әдебиет пен өнердің маңызы атап көрсетіледі.

  2. Саяси мәдениет және саяси әлеуметтену

    Саяси мәдениеттің мәні, құрылымы, қызметтері мен оны қалыптастыратын қоғамдық күштер қарастырылады. Сондай-ақ саяси мәдениеттің негізгі үлгілері, субмәдениеттердің себептері мен көріністері, Қазақстандағы саяси мәдениетті дамыту мәселелері және саяси әлеуметтенудің мазмұны мен тарихи алғышарттары баяндалады.

  3. Құқықтық мәдениет: мазмұны, қоғамдағы рөлі және даму жолдары

    Құқықтық мәдениет жалпы мәдениеттің құқықпен байланысты саласы ретінде құқықтық сана, заңдылық, құқықтық тәртіп, заң шығару мен құқық қолдану тәжірибесін қамтиды. Ол жеке тұлғалық, қоғамдық және кәсіби деңгейлерде көрініп, құқықтық құндылықтарды сақтауға әрі таратуға, адам құқықтарын қорғауға, әлеуметтік прогреске және құқықтық мемлекеттің қалыптасуына ықпал етеді. Оның дамуы заңдардың әлеуметтік негізділігі мен заң техникасының сапасына, құқықтық білім мен демократияның нығаюына байланысты.

  4. Мәдениет пен қоғамдық сананың өзара байланысы және рухани даму заңдылықтары

    Мақалада қоғамдық сананың мәні, оның қоғамдық болмыспен байланысы мен қайта ықпал ету ерекшеліктері жан-жақты қарастырылады. Адамның тән және жан азығы ретіндегі материалдық және рухани қажеттіліктерінің тепе-теңдігі, Жүсіпбек Аймауытовтың осы жөніндегі тұжырымы талданады. Сондай-ақ ХХІ ғасырдағы қоғамдық дағдарыстарды реттеудегі мәдениет институтының рөлі, мәдениетті танудың тарихи, формальды-функциональды және формальды-уақыттылық тәсілдері, әлеуметтік институттар қызметі мен рухани сабақтастық мәселелері баяндалады.

  5. Мәдениет: ұғымы, қызметтері, түрлері және қазақтың дәстүрлі мұрасы

    Мәдениет адам қызметінің, табиғатты түрлендіруінің және материалдық әрі рухани нәтижелерінің жиынтығы ретінде қарастырылады. Мақала мәдениеттің ұлттық және әлемдік сипатын, субмәдениеттерін, түрлері мен қызметтерін, дәстүр мен жаңашылдықтың байланысын және өркениетпен арақатынасын түсіндіреді. Қазақтың дәстүрлі мәдениетінің эпос, қолөнер және күй өнері салаларындағы мұрасын, сондай-ақ қазіргі шекарадан тыс жатқан тарихи-мәдени құндылықтарды қамтиды.

  6. Мәдениет, өркениет және ғылым

    Мәдениет пен өркениеттің өзара байланысы, мәдениеттің адамды қалыптастыру, мұраны жеткізу, таным, реттеу және қарым-қатынас қызметтері қарастырылады. Ғылым әлеуметтік-мәдени институт ретінде сипатталып, дәстүрлі қоғам мен техногендік өркениеттің, сондай-ақ Шығыс пен Батыстың дүниетанымдық айырмашылықтары мен өзара ықпалы талданады.

  7. Құқықтық сананың табиғаты, құрылымдық жүйесі және қоғамдағы қызметі

    Мақалада құқықтық сананың теориялық мәні, құрылымдық элементтері мен қоғамдық қатынастарды реттеудегі рөлі жан-жақты қарастырылады. Құқықтық психология мен құқықтық идеологияның өзара байланысы, Қазақстанның мемлекеттік даму кезеңіндегі идеологиялық бағыттар, құқықтық сананың танымдық, бағалаушылық, реттеушілік міндеттері талданады. Сонымен қатар құқықтық сананың субъектілері мен деңгейлері бойынша жіктелуі, құқықтық мәдениеттің мазмұны және заңды мінез-құлықтың қозғаушы мотивтері нақты мысалдармен баяндалады.

  8. Қазақ дәстүрлі мәдениетінің қалыптасуы

    Қазақ мәдениетінің дәстүрлі негіздері сақ-ғұн мұрасы, хандық дәуірдегі саяси және құқықтық сабақтастық, салт-дәстүр мен әдептік құндылықтар арқылы қалыптасты. Музыка көшпелі қоғамның тұрмысын, ғұрыптарын, тарихи жадын және дүниетанымын ұрпақтан-ұрпаққа жеткізіп, XIX ғасырда көркем өнер ретінде кеңейіп, XX ғасырда кәсіби жанрлармен толықты.

  9. Саяси жүйе: ұғымы, құрылымы және жіктелуі

    Саяси жүйенің жүйелік теориядағы орны, Дэвид Истонның кіріс пен шығыс үлгісі, жүйенің мүмкіндіктері мен қоғамдық қызметтері қарастырылады. Сондай-ақ саяси жүйенің институттары, қатынастары, ережелері мен мәдениеті, оның ұлттық және халықаралық деңгейдегі көріністері, жіктеу өлшемдері мен негізгі типтері сипатталады.

  10. Мемлекет пен діни ұйымдардың өзара іс-қимылының теориялық және құқықтық негіздері

    Мақалада мемлекет пен діни ұйымдардың өзара іс-қимылының теориялық-құқықтық мәселелері, адам мінез-құлқын реттеудегі құқық пен діннің орны, зайырлылық үдерістері кезіндегі дәстүрлі және жаңа діни ағымдардың қызметі, сондай-ақ әлемдік тәжірибе мен отандық дінтану ғылымындағы мемлекеттік-конфессиялық байланыстар жан-жақты қарастырылады.

  11. Саяси көшбасшылық институты және қоғамдық қақтығыстарды реттеу тетіктері

    Мақалада саяси көшбасшылықтың табиғаты, қоғам мен мемлекеттік билік жүйесіндегі орны және оның негізгі функциялары жан-жақты қарастырылған. Сонымен бірге саяси қақтығыстардың туындау себептері, олардың қоғамдық теңсіздікпен байланысы, сондай-ақ мемлекеттік, парламенттік және конституциялық дағдарыстардың айрықша белгілері мен сипаттамалары талданады. Зерттеу барысында саяси қайшылықтарды шешудің төрт негізгі тәсілі мен ықтимал нәтижелері, сондай-ақ жанжалдарды бейбіт жолмен реттеуге ықпал ететін қоғамдық факторлар толық баяндалған.

  12. Қоғамдық пікір социологиясы және стихиялық бұқаралық процестер

    Мақалада қоғамдық пікірдің әлеуметтік табиғаты, оның объектісі мен субъектісі, экспрессивтік және консультативтік функциялары жан-жақты талданады. Қазақстандағы жер реформасы мен билік институттарына қатысты жүргізілген социологиялық сауалнама нәтижелері қарастырылып, халықтың саяси көңіл-күйі сипатталады. Сонымен қатар тобыр, бұқара және көпшілік сияқты стихиялық топтардың қалыптасу тетіктері, эмоционалдық қағыну, дүрбелең, суггестия мен еліктеу құбылыстары және қоғамдық пікірдің түрлі деңгейдегі әлеуметтік қозғалыстардағы шешуші рөлі баяндалады.

  13. Нарықтық қатынастардың мәні, құрылымдық жүйесі және Қазақстанның нарыққа көшу кезеңдері

    Мақалада нарықтық экономиканың теориялық мәні, ұдайы өндірістегі рөлі мен негізгі қызметтері, нарықтың тауарлық және аумақтық құрылымдары, сондай-ақ Қазақстанның нарықтық қатынастарға кезең-кезеңімен өту бағдарламалары мен 1993 жылғы еңбек нарығының нақты көрсеткіштері қарастырылған.

  14. Қазақстандағы тұтынушылар мен қаржы қызметтерін пайдаланушылардың құқықтарын қорғау

    Қазақстандағы тұтынушылар құқықтарының құқықтық негіздері, азаматтық және қоғамдық қорғау тетіктері, банктік әрі басқа қаржы қызметтерін пайдаланушылардың құқықтары баяндалады. Қаржы нарығын қадағалау, шағымдарды қарау, несие мен микрокредит шарттарының талаптары, берешекті өндіріп алу, заңнаманы жетілдіру және қаржылық пирамидалардан сақтану жолдары қамтылады.

  15. Мемлекет механизмі, саяси билік және азаматтық қоғам

    Мемлекет механизмінің құрылымы мен ұйымдасу қағидалары, саяси биліктің міндеттері мен түрлері, мемлекет пен тұлғаның өзара жауапкершілігі, азаматтық қоғамның құрылымы және мемлекет пен құқықтың байланысы қарастырылады. Мемлекеттік органдардың қызметі, билікті бөлу, экономиканы басқару, азаматтық құқықтар мен заңдылықтың маңызы түсіндіріледі.

  16. Қазақ фольклорындағы философиялық таным мен адамгершілік мұраттар

    Мақалада қазақ ауыз әдебиетінің философиялық дүниетаныммен сабақтастығы, халықтық салт-дәстүрлердің жаңғыру үдерісі және фольклордың адам тәрбиесіндегі рөлі қарастырылады. Сөз даналығының негізгі өзегі адам болмысы екені дәйектеліп, би-шешендер мен ақын-жыраулардың, сондай-ақ Абай Құнанбаевтың адамгершілік тағылымы талданады. Көшпелі қоғамдағы өнердің әлеуметтік реттеуші қызметі, С. Қасқабасов пен Х. Сүйінішәлиевтің зерттеулері және уақыт ұғымының ұлттық тарихи санадағы маңызы сараланады.

  17. Сана, бейсана және шындықты бейнелеу

    Сана адамға тән психикалық әрекеттің қоғамдық-тарихи қалыптасқан жоғары деңгейі ретінде қарастырылады. Оның шындықты бейнелеу, таным, өзіндік сана, мақсат қою және әрекетті реттеу қызметтері тілмен, еңбекпен және қоғамдық қатынастармен байланыста түсіндіріледі. Сонымен қатар бейсаналық үдерістердің түрлері, сана мен бейсананың өзара ықпалы, психоанализдің қалыптасуы және сана табиғатын материалистік, идеалистік әрі функционалдық тұрғыдан түсіндіру мәселелері қамтылады.