Ғылыми және оқу мақалалары
Іздеу нәтижелері
Іздеп жатырмыз…
67 нәтиже
-
Қоғамдағы саяси мәдениеттің теориялық негіздері, қызметі және жіктелуі
Мақалада саяси мәдениет ұғымының теориялық генезисі, құрылымы, қоғамда атқаратын негізгі қызметтері және азаматтық мінез-құлықпен байланысы жан-жақты зерделенеді. Сонымен бірге түрлі елдердегі саяси сана өзгешеліктері, мемлекеттік тілдің қолданылу мәдениеті, тарихи және идеологиялық типологиялар мен саяси әлеуметтену институттары қарастырылады.
-
Тәуелсіз Қазақстанның саяси, экономикалық және қоғамдық дамуы (1991–2000)
1991–2000 жылдары Қазақстан тәуелсіз мемлекет құру, Конституциялық және басқару жүйесін қалыптастыру, нарықтық экономикаға көшу, әлеуметтік және ұлт саясатын жаңарту міндеттерін қатар шешті. Бұл кезең сайлау мен көппартиялық жүйенің дамуын, халықаралық байланыстардың кеңеюін, ғылым, білім және мәдениет салаларындағы өзгерістерді қамтыды.
-
Саяси мәдениет әлеуметтік институт ретінде
Саяси мәдениет саяси сана, мінез-құлық, құндылықтар мен институттарды байланыстыратын әлеуметтік жүйе ретінде қарастырылады. Оның қалыптасуында әлеуметтену, тарихи және ұлттық дәстүрлер, азаматтық қоғам, мемлекет, партиялар, сайлау, білім беру, бұқаралық ақпарат құралдары мен дін маңызды орын алады. Қазақстанның өтпелі кезеңіндегі институционалдық қайшылықтар, әлеуметтік-экономикалық өзгерістер және азаматтық мәдениетті дамыту жолдары талданады; оңтүстік өңірдегі сауалнама деректері саяси ұстанымдар мен құндылықтарды сипаттайды.
-
Қазақстандағы мәдени саясат: ұлттық құндылықтар, саяси мәдениет және жаңғыру
Мәдени саясаттың мемлекеттік даму мен ұлттық бірегейліктегі орны, Қазақстандағы мәдени саясат тұжырымдамасының басымдықтары және саяси мәдениеттің мазмұны қарастырылады. Мәдени мұра, тіл, шығармашылық индустриялар мен мәдени институттарды дамыту демократия, социомәдени жаңғыру және әлеуметтік қолжетімділікпен байланыстырылады; саясатты жетілдіруге арналған ұсыныстар беріледі.
-
Экологиялық мәдениет және адам мен табиғат қатынасы
Экологиялық мәдениеттің мәні, оны білім мен тәрбие арқылы қалыптастыру жолдары және адамзаттың табиғаттан тарихи алыстауы қарастырылады. Тұтынушылық пен техногендік ойлаудың экологиялық дағдарысқа ықпалы, әлеуметтік институттар мен мемлекеттік саясаттың рөлі, сондай-ақ табиғатқа жауапкершілікпен қарауды орнықтыратын экологиялық этиканың міндеттері түсіндіріледі.
-
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің шетелдік тәжірибесі және құқықтық тетіктері
Мақалада сыбайлас жемқорлық құбылысының тарихи қалыптасуы, оның әлеуметтік-құқықтық табиғаты мен әлем елдеріндегі заңнамалық реттеу жүйелері қарастырылады. АҚШ, Ұлыбритания, Австралия, Бельгия, Италия және Канада мемлекеттерінің құқық қорғау тетіктері, профилактикалық құралдары, білім беру саласындағы бастамалары мен ведомствоаралық өзара іс-қимыл тәсілдері сарапталады. Сонымен қатар жемқорлықты тудыратын бюрократиялық себептер мен куәларды қорғау тәжірибесі баяндалады.
-
Мәдениет морфологиясы және символдық құрылымдардың мазмұны
Мақалада мәдениет морфологиясының негізгі ұғымдық аппараттары мен құрылымдық элементтері қарастырылады. Мәдени процестердің генетикалық, микродинамикалық, тарихи және функционалдық қырлары талданып, мәдениетті тілдік жүйе мен метатіл ретінде қарастыратын философиялық концепциялар зерделенеді. Сонымен қатар діни және мифтік танымның қоғамдағы біріктіруші рөлі, архаикалық мифологияның негізгі белгілері мен сенім қағидалары баяндалады. Саяси мәдениет институты мен Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерінің мазмұны, көркемдік құрылымы және авторлық сипаты жан-жақты сарапталады.
-
Қоғамның саяси жүйесі, саяси партиялар және саяси сана
Қоғамның саяси жүйесі мемлекеттік және қоғамдық институттардың өзара әрекетінен құралады. Мемлекеттің тарихи типтері мен функциялары, Қазақстандағы саяси плюрализм, партиялардың қалыптасуы мен жіктелуі, партиялық жүйелер және саяси сананың негізгі деңгейлері мен күнделікті тәжірибеден қалыптасуы қарастырылады.
-
Қазақстандағы саяси партиялар және көппартиялық жүйенің қалыптасуы
Қазақстандағы саяси партиялардың қоғамдағы орны, азаматтардың саяси қатысуына ықпал ететін жағдайлар, партиялардың тарихи қалыптасуы мен қызметі, сондай-ақ партияларды құру, тіркеу, қаржыландыру, қайта ұйымдастыру және тарату тәртібі қарастырылады. Көппартиялық жүйенің әлеуеті мен қиындықтары, заңнамалық негіздер және партиялардың демократиялық үдерістердегі рөлі талданады.
-
Еуразия көшпенділерінің потестарлық билік жүйесі
Еуразия көшпенділеріндегі биліктің, мемлекет қалыптастырудың және рулық ұйымның ерекшеліктері қарастырылады. Дәстүрлі қазақ қоғамындағы хандық билік пен батырлар, билер, ақсақалдар институттарының қызметі, әлеуметтік құрылым және көшпелі қауымның өзін-өзі басқару тетіктері сипатталады.
-
Азаматтық қоғам және мемлекет: теориясы, құрылымы мен қызметі
Азаматтық қоғамның ұғымы, құрылымы, белгілері және Қазақстандағы дамуы мемлекет теориясымен, құқықтық мемлекеттің қағидаларымен, мемлекеттік функциялар мен қызметтің мазмұнымен байланысты қарастырылады. Мемлекеттік аппараттың ұйымдасуы, мемлекеттік меншікті басқару және Қазақстандағы басқару реформаларының 1990–2006 жылдардағы кезеңдері сипатталады.
-
Билік әлеуметтік феномен ретінде
Биліктің қоғамдық табиғаты, негізгі түсіндірмелері, ресурстары, жіктелуі және легитимділігі қарастырылады. Мемлекеттік билік тармақтарының, парламенттің, президенттің, соттың және бұқаралық ақпарат құралдарының қоғамдағы рөлі сипатталып, тәуелсіз Қазақстандағы демократия, құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғамның қалыптасу үдерістері баяндалады.
-
Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуы және даму бағыттары
Қазақстанның тәуелсіздік жылдарындағы саяси-құқықтық қалыптасуы, мемлекеттік рәміздері мен Конституциясы, қоғамдық келісім, нарықтық реформалар және әлеуметтік өзгерістер қарастырылады. Сонымен бірге діни-мәдени даму төңірегіндегі пікірлер, «Қазақстан–2030» стратегиясының басымдықтары және «Қазақстан–2050» стратегиясында белгіленген жаһандық сын-қатерлер мен ұзақ мерзімді мақсаттар қамтылады.
-
Тунис Республикасының 1980–1990 жылдардағы әлеуметтік-экономикалық және саяси дамуы
Тунис тәуелсіздік алғаннан кейін орталықтанған мемлекеттік жүйе мен әртүрлі экономикалық үлгілерді қалыптастырды. 1970–1980 жылдардағы қарыз, өндіріс пен табысқа қатысты қиындықтар ереуілдерге және саяси дағдарысқа ұласты. 1987 жылы билікке келген Зин әл-Абидин Бен Әли көппартиялық жүйе мен кезеңдік саяси өзгерістерді жариялап, экономиканы ырықтандыруға, жекешелендіруге және шетелдік ынтымақтастықты кеңейтуге бағытталған шаралар жүргізді. Саяси реформалардың жарияланған мақсаттары мен экономикалық көрсеткіштерін, сондай-ақ олардың шектеулері мен елдің сыртқы байланыстарын қамтиды.
-
Азаматтық қоғам: ұғымы, құрылымы және құқықтық мемлекетпен байланысы
Азаматтық қоғам — адамдардың құқықтары мен мүдделерін іске асыратын, мемлекеттік биліктен салыстырмалы түрде тәуелсіз қатынастар мен ерікті бірлестіктер жүйесі. Оның тарихи түсініктері, негізгі функциялары мен Қазақстандағы дамуы қарастырылып, партиялар, қозғалыстар, БАҚ, қоғамдық ұйымдар және шіркеудің рөлі талданады. Сондай-ақ құқықтық мемлекеттің қағидаттары және азаматтық қоғам мен мемлекеттің өзара тәуелділігі мен айырмашылығы түсіндіріледі.
-
Мемлекет, тұлға және азаматтық қоғам
Мемлекеттің алғашқы қауымдық биліктен қалыптасуы, пайда болу себептері мен қоғамдық қызметтері, басқару және аумақтық құрылым нысандары қарастырылады. Сондай-ақ мемлекет пен тұлғаның өзара жауапкершілігі, қоғам мен мемлекеттің арақатынасы, азаматтық қоғамның құрылымы және саяси режимнің белгілері түсіндіріледі.
-
Герберт Спенсердің мемлекеттік эволюция мен құқық жүйесі туралы тұжырымдамасы
Мақалада көрнекті ағылшын ойшылы Герберт Спенсердің әлеуметтанулық, мемлекеттік және құқықтық көзқарастары қарастырылады. Автордың қоғамды тірі организм ретінде зерттеу тәсілі, әлеуметтік агрегаттардың дифференциациясы, сондай-ақ қоғамды әскери және өнеркәсіптік типтерге жіктеу тұжырымдамасы жан-жақты талданады. Сонымен қатар ойшылдың 1898 жылғы «Әлеуметтану принциптері» еңбегіндегі социализм мен бюрократияның күшеюіне қатысты көрегендік сыны және оның идеяларының әлеуметтік теорияларға тигізген әсері баяндалады.
-
Жан-Жак Руссоның қоғамдық шарт теориясы және халық егемендігінің негіздері
Мақалада Жан-Жак Руссоның «Қоғамдық шарт туралы немесе саяси құқық принциптері» атты еңбегіндегі негізгі идеялар мен саяси-философиялық тұжырымдар талданады. Адамның табиғи теңдігі мен бостандығы, жеке меншіктің пайда болуымен келген әлеуметтік теңсіздік және деспотизмге қарсы күрес қарастырылады. Сондай-ақ мемлекеттің еркін келісім арқылы құрылуы, отбасы мен саяси қауым арасындағы байланыс, күш пен құқықтың арақатынасы, Аристотель мен Гроций көзқарастарына жасалған талдау және халық егемендігінің мәні жүйелі баяндалады.
-
Қазақстанның тәуелсіздік кезеңіндегі саяси және экономикалық дамуы
Қазақстанның мемлекеттік егемендік жариялауынан бастап саяси институттар мен конституциялық жүйені қалыптастыруы, ұзақ мерзімді даму стратегияларын іске асыруы және нарықтық экономикаға өтуі баяндалады. Мәтінде 1990–2005 жылдардағы реформалар, дағдарыстар мен экономикалық көрсеткіштер, инвестициялар, индустриялық-инновациялық жаңғырту және әлеуметтік міндеттер қамтылған.
-
Қазақстандағы мемлекеттік басқаруды құқықтық реттеу және оны жетілдіру
Мақалада мемлекеттік басқарудағы құқықтық реттеудің ұғымы, нормативтік және практикалық қырлары, нысандары мен әдістері қарастырылады. Қазақстандағы билік жүйесінің, құқық қорғау органдарының және әкімшілік құқықтың реттеудегі орны, құқық қолдануда кездесетін мәселелер мен басқару тиімділігін арттыруға арналған бағыттар баяндалады.